{"id":917,"date":"2015-04-14T20:13:57","date_gmt":"2015-04-14T18:13:57","guid":{"rendered":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/?p=917"},"modified":"2015-04-14T20:13:57","modified_gmt":"2015-04-14T18:13:57","slug":"papiez-wysyla-sily-specjalne","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/?p=917","title":{"rendered":"Papie\u017c wysy\u0142a “Si\u0142y specjalne”"},"content":{"rendered":"

Podczas najbli\u017cszego Wielkiego Postu pos\u0142ani przez papie\u017ca Misjonarze Mi\u0142osierdzia b\u0119d\u0105 mieli w\u0142adz\u0119 przebaczenia grzech\u00f3w zastrze\u017conych Stolicy Apostolskiej. O tym, jak nale\u017cy rozumie\u0107 decyzj\u0119 Franciszka, pisze w poni\u017cszym komentarzu ks. dr hab. Piotr Majer z Wydzia\u0142u Prawa Kanonicznego Uniwersytetu Papieskiego Jana Paw\u0142a II w Krakowie.<\/strong><\/p>\n

\n
\"Papie\u017c<\/a>\u00a0<\/a>HENRYK PRZONDZIONO \/FOTO GO\u015a\u0106<\/span>ks. prof. Piotr Majer<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n

W bulli \u201eMisericordiae vultus\u201d zapowiadaj\u0105cej Nadzwyczajny Jubileusz Mi\u0142osierdzia Ojciec \u015awi\u0119ty pisze o Misjonarzach Mi\u0142osierdzia, kt\u00f3rych zamierza wys\u0142a\u0107 nie tylko z or\u0119dziem mi\u0142osierdzia, ale konkretnymi narz\u0119dziami urzeczywistniaj\u0105cymi t\u0119 Bo\u017c\u0105 tajemnic\u0119. Jednym z takich instrument\u00f3w, w kt\u00f3re maj\u0105 by\u0107 wyposa\u017ceni papiescy pos\u0142annicy, ma by\u0107 szczeg\u00f3lna w\u0142adza zwalniania z kar ko\u015bcielnych, kt\u00f3ra zwyczajnie jest zastrze\u017cona Stolicy Apostolskiej.<\/p>\n

Przypomnie\u0107 nale\u017cy, \u017ce \u201egrzech\u201d i \u201eprzest\u0119pstwo\u201d nie s\u0105 poj\u0119ciami zamiennymi. Grzech to naruszenie prawa moralnego, przest\u0119pstwo za\u015b to zewn\u0119trzne przekroczenie normy prawnej, za kt\u00f3re ustawodawca przewiduje sankcj\u0119 karn\u0105. Nie ka\u017cdy grzech jest przest\u0119pstwem, ale ka\u017cde przest\u0119pstwo jest w kategoriach moralnych r\u00f3wnie\u017c grzechem ci\u0119\u017ckim. Spowiednik udziela absolucji z grzech\u00f3w, jakie pope\u0142ni\u0142 penitent. Ojciec \u015awi\u0119ty zobowi\u0105zuje spowiednik\u00f3w do szczeg\u00f3lnej czujno\u015bci i troski, \u017ceby \u201epotrafili uchwyci\u0107 w sercu ka\u017cdego penitenta wezwanie do pomocy i pro\u015bb\u0119 o przebaczenie\u201d. Je\u015bli natomiast z grzechem wi\u0105\u017ce si\u0119 dodatkowa kara, konieczna jest interwencja uprawnionej w\u0142adzy ko\u015bcielnej, aby z tej ci\u0105\u017c\u0105cej na penitencie kary uwolni\u0107.<\/p>\n

Kary przewidziane przez prawo kanoniczne s\u0105 sankcjami w\u0142a\u015bciwymi dla wsp\u00f3lnoty Ko\u015bcio\u0142a. Maj\u0105 one inny charakter ni\u017c kary wymierzane przez w\u0142adz\u0119 \u015bwieck\u0105 i polegaj\u0105 na pozbawieniu jakiego\u015b dobra \u2013 duchowego, prawnego czy nawet materialnego, ale musz\u0105 by\u0107 to dobra b\u0119d\u0105ce w dyspozycji Ko\u015bcio\u0142a, st\u0105d kary ko\u015bcielne nale\u017c\u0105 do innego zakresu ani\u017celi sankcje znane w pa\u0144stwowym porz\u0105dku prawnym. Szczeg\u00f3lnym rodzajem kar wyst\u0119puj\u0105cym tylko w prawie kanonicznym s\u0105 kary latae sententiae, czyli dzia\u0142aj\u0105ce moc\u0105 samego prawa \u2013 kar\u0119 tak\u0105 zaci\u0105ga si\u0119 \u201eautomatycznie\u201d w chwili pope\u0142nienia przest\u0119pstwa, bez potrzeby wymierzania jej w procesie s\u0105dowym lub post\u0119powaniu administracyjnym. Najbardziej znan\u0105 tego rodzaju kar\u0105 jest kara ekskomuniki. Jej skutki okre\u015blaj\u0105 odpowiednie przepisy prawa kanonicznego. Ukarani ekskomunik\u0105 nie mog\u0105 przyjmowa\u0107 sakrament\u00f3w, pe\u0142ni\u0107 w Ko\u015bciele funkcji liturgicznych, urz\u0119d\u00f3w i zada\u0144 (kan. 1331 \u00a7 1 KPK), a je\u015bli przed \u015bmierci\u0105 nie oka\u017c\u0105 oznak pokuty, winni by\u0107 tak\u017ce pozbawieni katolickiego pogrzebu (kan. 1184 \u00a7 1, 1\u00ba KPK).
\nZa czyny uznawane przez prawo kanoniczne za najci\u0119\u017csze przest\u0119pstwa gro\u017c\u0105 kary, zwolnienie z kt\u00f3rych zastrze\u017cone jest Stolicy Apostolskiej. Ekskomunika latae sententiae zastrze\u017cona Stolicy Apostolskiej grozi za nast\u0119puj\u0105ce przest\u0119pstwa: profanacja Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu (kan. 1367 KPK); stosowanie przemocy fizycznej wobec papie\u017ca (kan. 1370 \u00a7 1 KPK); usi\u0142owanie rozgrzeszenia wsp\u00f3lnika w grzechu przeciwko VI przykazaniu Dekalogu (kan. 1378 \u00a7 1 KPK); bezprawna konsekracja biskupia bez zlecenia Stolicy Apostolskiej (kan. 1382 KPK); usi\u0142owanie udzielenia \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich kobiecie (Dekret Kongregacji Nauki Wiary z 29 maja 2008 r.); bezpo\u015brednia zdrada tajemnicy spowiedzi (kan. 1388 \u00a7 1 KPK). Nie s\u0105 to zatem przest\u0119pstwa, kt\u00f3re by\u0142yby pope\u0142niane cz\u0119sto.<\/p>\n

Opr\u00f3cz wymienionych kar, dzia\u0142aj\u0105cych moc\u0105 samego prawa, Stolicy Apostolskiej jest zastrze\u017cone os\u0105dzanie i karanie r\u00f3wnie\u017c za inne szczeg\u00f3lnie ci\u0119\u017ckie przest\u0119pstwa: przeciw \u015bwi\u0119to\u015bci Naj\u015bwi\u0119tszej Ofiary i sakramentu Eucharystii (usi\u0142owanie sprawowania Mszy \u015bwi\u0119tej lub jej symulacja, zabronione koncelebrowanie Ofiary Eucharystycznej z szafarzami wsp\u00f3lnot ko\u015bcielnych bez sukcesji apostolskiej i nieuznaj\u0105cych godno\u015bci sakramentalnej \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich, konsekracja w celu \u015bwi\u0119tokradczym jednej postaci bez drugiej podczas sprawowania Eucharystii, lub te\u017c obydwu poza sprawowaniem Eucharystii), przest\u0119pstwa przeciw \u015bwi\u0119to\u015bci sakramentu pokuty (nak\u0142anianie do grzechu przeciw sz\u00f3stemu przykazaniu Dekalogu podczas spowiedzi albo przy jej okazji, lub pod jej pretekstem, je\u015bli prowadzi to do grzeszenia z samym spowiednikiem, usi\u0142owanie udzielenia rozgrzeszenia lub zabronione s\u0142uchanie spowiedzi, rejestrowanie spowiedzi lub upublicznianie jej tre\u015bci w mediach), przest\u0119pstwo przeciw sz\u00f3stemu przykazaniu Dekalogu, pope\u0142nione przez duchownego z osob\u0105 niepe\u0142noletni\u0105 poni\u017cej 18. roku \u017cycia lub z osob\u0105 trwale upo\u015bledzon\u0105 umys\u0142owo, a tak\u017ce nabywanie lub przechowywanie lub upowszechnianie przez duchownego, w celach satysfakcji seksualnej, obraz\u00f3w pornograficznych przedstawiaj\u0105cych niepe\u0142noletnich poni\u017cej 14. roku \u017cycia.<\/p>\n

Cho\u0107 na razie, poza og\u00f3ln\u0105 wzmiank\u0105 zawart\u0105 w papieskiej bulli, niewiele wiadomo na temat przysz\u0142ych kompetencji Misjonarzy Mi\u0142osierdzia w porz\u0105dku prawnym Ko\u015bcio\u0142a, wydaje si\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105 oni upowa\u017cnieni do zwalniania z kar tylko za przest\u0119pstwa skutkuj\u0105ce karami ekskomuniki latae sententiae, czyli zaci\u0105ganej automatycznie po pope\u0142nieniu przest\u0119pstwa. Ekskomunika nale\u017cy bowiem do tzw. kar poprawczych, kt\u00f3rych pierwszorz\u0119dnym zamierzeniem jest uzyskanie poprawy przest\u0119pcy. Natomiast druga grupa sankcji, kt\u00f3re s\u0105 wymierzane po przeprowadzeniu przez Kongregacj\u0119 Nauki Wiary formalnego procesu karnego, to tzw. kary ekspiacyjne (dawniej zwane \u201eodwetowymi\u201d), kt\u00f3rych celem bezpo\u015brednim jest zado\u015b\u0107uczynienie za pope\u0142nione przest\u0119pstwo i naprawienie wyrz\u0105dzonego z\u0142a, ale tak\u017ce zapobie\u017cenie kontynuacji przest\u0119pstwa (np. w przypadku nadu\u017cy\u0107 seksualnych wobec nieletnich). Szczeg\u00f3lnie z uwagi na ten ostatni aspekt nie wydaje si\u0119, by mo\u017cna by\u0142o powszechnie zwalnia\u0107 z tego rodzaju kar w ramach swoistej \u201eamnestii\u201d z okazji Roku Mi\u0142osierdzia, aczkolwiek i w tym zakresie Ojciec \u015awi\u0119ty mo\u017ce rozporz\u0105dzi\u0107 wed\u0142ug w\u0142asnego uznania.<\/p>\n

Ju\u017c dzi\u015b, zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami prawa kanonicznego (kan. 1357 KPK), z ekskomuniki dzia\u0142aj\u0105cej moc\u0105 samego prawa, nawet je\u015bli jest zastrzezone Stolicy Apostolskiej (ale nie zosta\u0142a zadeklarowana, czyli oficjalnie potwierdzona dekretem lub wyrokiem), mo\u017ce na forum sumienia zwolni\u0107 ka\u017cdy spowiednik, je\u015bli penitentowi trudno by\u0142oby pozostawa\u0107 w grzechu ci\u0119\u017ckim, bez mo\u017cliwo\u015bci przyjmowania sakrament\u00f3w, przez czas konieczny do odniesienia si\u0119 do Rzymu. Dlatego spowiednik sam mo\u017ce udzieli\u0107 zwolnienia z kary i zobowi\u0105za\u0107 penitenta do zwr\u00f3cenia si\u0119 do Stolicy Apostolskiej w ci\u0105gu miesi\u0105ca, albo samemu to uczyni\u0107 w imieniu penitenta, oczywi\u015bcie anonimowo, bez podawania jego danych, aby nie z\u0142ama\u0107 tajemnicy spowiedzi. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 skorzystania z pos\u0142ugi Misjonarzy Mi\u0142osierdzia, znacznie upro\u015bci t\u0119 procedur\u0119, bowiem przest\u0119pca b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 uda\u0107 si\u0119 od razu do kap\u0142ana posiadaj\u0105cego specjalne uprawnienia. Tymczasem przy po\u015bredniczeniu przez spowiednika w kontakcie z Kuri\u0105 Rzymsk\u0105 (a konkretnie z Trybuna\u0142em Penitencjarii Apostolskiej, kt\u00f3ry jest uprawniony do zwalniania z kar w zakresie wewn\u0119trznym) znaczn\u0105 niedogodno\u015bci\u0105 jest konieczno\u015b\u0107 powrotu do tego samego spowiednika, kt\u00f3ry po otrzymaniu polece\u0144 Penitencjarii winien je przekaza\u0107 penitentowi. Cho\u0107 odpowied\u017a w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w jest rozpatrywana i udzielana przez Trybuna\u0142 w dniu, w kt\u00f3rym zosta\u0142a przyj\u0119ta, jej przekazanie wymaga pewnego czasu.<\/p>\n

Trzeba przypomnie\u0107 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce w niebezpiecze\u0144stwie \u015bmierci ka\u017cdy wa\u017cnie wy\u015bwi\u0119cony kap\u0142an \u2013 nawet ten, kt\u00f3ry nie pe\u0142ni pos\u0142ugi kap\u0142a\u0144skiej i nie posiada uprawnie\u0144 spowiedniczych \u2013 jest uprawniony do zwalniania z wszelkich grzech\u00f3w i kar, tak\u017ce tych zastrze\u017conych Stolicy Apostolskiej (kan. 976 KPK).<\/p>\n

Oczywi\u015bcie zwolnienie z poprawczych kar ko\u015bcielnych jest zawsze jest warunkowane skruch\u0105 przest\u0119pcy. W j\u0119zyku prawniczym m\u00f3wi si\u0119 o \u201eodst\u0105pieniu od uporu\u201d (kan. 1358 \u00a7 1 KPK), czyli zaniechaniu szkodliwego dzia\u0142ania, wyra\u017ceniu \u017calu z powodu pope\u0142nionego przest\u0119pstwa, naprawieniu wyrz\u0105dzonego z\u0142a i danego zgorszenia (kan. 1347 \u00a7 2 KPK). W tym sensie mi\u0142osierdzie wcale nie niweczy ani nie przeciwstawia si\u0119 sprawiedliwo\u015bci. W bulli \u201eMisericordiae vultus\u201d Ojciec \u015awi\u0119ty przypomina, \u017ce wzniesienie si\u0119 ponad czyst\u0105 sprawiedliwo\u015b\u0107 nie sprawia, i\u017c przestaje by\u0107 ona jednak pierwszym, koniecznym i nieodzownym krokiem. Przest\u0119pca prosz\u0105cy uprawnionego przedstawiciela Ko\u015bcio\u0142a o zwolnienie z kary za ci\u0119\u017ckie przest\u0119pstwo, jakiego si\u0119 dopu\u015bci\u0142, si\u0119ga po mi\u0142osierdzie, otwarciem na kt\u00f3re jest ufne poddanie si\u0119 sprawiedliwo\u015bci. Misjonarze Mi\u0142osierdzia maj\u0105 g\u0142osi\u0107 mi\u0142osierdzie jako kaznodzieje (papie\u017c Franciszek wzywa do organizowania \u201emisji ludowych\u201d \u2013 znanych w Polsce, ale zapomnianych ju\u017c w wielu innych krajach) i jako szafarze sakramentu pokuty, wzywa\u0107 do nawr\u00f3cenia i okaza\u0107 mi\u0142osierdzie tym, kt\u00f3rzy zaci\u0105gn\u0119li kary kanoniczne za ci\u0119\u017ckie przest\u0119pstwa pope\u0142nione we wsp\u00f3lnocie Ko\u015bcio\u0142a, pomagaj\u0105c im w przezwyci\u0119\u017ceniu trudno\u015bci i podj\u0119ciu nowego \u017cycia.<\/p>\n

ks. Piotr Majer<\/p>\n

za go\u015b\u0107.pl<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Podczas najbli\u017cszego Wielkiego Postu pos\u0142ani przez papie\u017ca Misjonarze Mi\u0142osierdzia b\u0119d\u0105 mieli w\u0142adz\u0119 przebaczenia grzech\u00f3w zastrze\u017conych Stolicy Apostolskiej. O tym, jak…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/917"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=917"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/917\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":918,"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/917\/revisions\/918"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=917"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=917"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=917"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}