{"id":453,"date":"2014-04-17T16:39:20","date_gmt":"2014-04-17T14:39:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/?p=453"},"modified":"2014-04-17T16:39:20","modified_gmt":"2014-04-17T14:39:20","slug":"symbole-wielkanocne","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/?p=453","title":{"rendered":"Symbole Wielkanocne"},"content":{"rendered":"

W\u00a0kwestiach wiary nie spos\u00f3b wszystkiego wyrazi\u0107 za pomoc\u0105 s\u0142\u00f3w. Dlatego Ko\u015bci\u00f3\u0142 od pocz\u0105tk\u00f3w swego istnienia ch\u0119tnie u\u017cywa materialnych symboli jako przeka\u017anik\u00f3w niebieskich tajemnic i\u00a0\u201ekana\u0142\u00f3w\u201d Bo\u017cej \u0142aski. Czy jednak wymowa i\u00a0ukryty sens prostych symboli jest dla nas \u017cyj\u0105cych w\u00a0stechnicyzowanych spo\u0142ecze\u0144stwach wci\u0105\u017c czytelny? Czy nasza symboliczna wyobra\u017ania nie potrzebuje niezb\u0119dnego od\u015bwie\u017cenia?<\/b><\/p>\n

Zbli\u017caj\u0105 si\u0119 \u015bwi\u0119ta wielkanocne. Wielu z\u00a0nas z\u00a0pewno\u015bci\u0105 pojawi si\u0119 cz\u0119\u015bciej w\u00a0tych dniach w\u00a0ko\u015bciele. Pocz\u0105wszy od Wielkiego Czwartku, poprzez Wielki Pi\u0105tek, a\u017c po Wigili\u0119 Paschaln\u0105, zauwa\u017cymy znacz\u0105ce r\u00f3\u017cnice nie tylko w\u00a0d\u0142ugo\u015bci, ale i w\u00a0przebiegu liturgii. Ko\u015bci\u00f3\u0142 b\u0119dzie stara\u0142 si\u0119 na r\u00f3\u017cne sposoby przybli\u017cy\u0107 nam wielkanocne wydarzenie i\u00a0jego zasadnicze przes\u0142anie. B\u0119dziemy zaproszeni do aktywnego wsp\u00f3\u0142uczestnictwa w\u00a0wielu rytua\u0142ach i\u00a0symbolicznych czynno\u015bciach (po\u015bwi\u0119cenie ognia, gra \u015bwiat\u0142a i\u00a0ciemno\u015bci, po\u015bwi\u0119cenie wody chrzcielnej, \u015bwi\u0119conek, umycie n\u00f3g itd). Niestety cz\u0119sto dokonywane podczas liturgii znaki wydaj\u0105 si\u0119 nam obce. Nie przemawiaj\u0105 do naszej wyobra\u017ani i\u00a0nie uwidaczniaj\u0105 nam istotnego zwi\u0105zku z\u00a0naszym codziennym \u017cyciem. Specyficzn\u0105 cech\u0105 liturgii jest to, i\u017c odwo\u0142uje si\u0119 ona do prostych, materialnych znak\u00f3w i\u00a0symboli, dzi\u0119ki kt\u00f3rym niewidzialne i\u00a0trudno wyra\u017calne tajemnice maj\u0105 sta\u0107 si\u0119 nam bli\u017csze. C. G. Jung pisa\u0142, \u017ce\u00a0\u201es\u0142owo lub obraz jest symboliczny, je\u015bli zawiera on w\u00a0sobie wi\u0119cej tre\u015bci, ni\u017c potrafimy w\u00a0nim na pierwszy rzut oka rozpozna\u0107<\/i>\u201d. Liturgia apeluje wi\u0119c do naszej zdolno\u015bci odkrywania pewnego duchowego naddatku w\u00a0rzeczach oraz nadawania im rozmaitych znacze\u0144. Czy jeste\u015bmy tego \u015bwiadomi, czy nie, \u017cyjemy w\u00a0\u015bwiecie symboli i\u00a0stale si\u0119 nimi pos\u0142ugujemy, zw\u0142aszcza we wzajemnej komunikacji i\u00a0sztuce. J. Chevalier twierdzi nawet, \u017ce \u015bwiat symboli mieszka w\u00a0naszym wn\u0119trzu. W\u0142a\u015bnie od przebudzenia tej drzemi\u0105cej w\u00a0nas mo\u017cno\u015bci, zale\u017cy owocny udzia\u0142 w\u00a0wielkanocnych ceremoniach. Poni\u017csze kr\u00f3tkie rozwa\u017cania niechaj s\u0142u\u017c\u0105 nam jako impuls do dalszej osobistej refleksji.<\/p>\n

Ogie\u0144<\/h4>\n

W \u017cyciu codziennym pe\u0142ni rozmaite funkcje: jest \u017ar\u00f3d\u0142em \u015bwiat\u0142a; ogrzewa; towarzyszy \u015bpiewom, ta\u0144com i\u00a0zabawom; odstrasza dzikie zwierz\u0119ta; s\u0142u\u017cy do przyrz\u0105dzania potraw; oczyszcza i\u00a0spala to, co niepotrzebne; nieraz leczy, a\u00a0nieokie\u0142znany \u2013 niszczy i\u00a0obraca w\u00a0popi\u00f3\u0142. Chrze\u015bcija\u0144stwo pocz\u0105tkowo nieufne wobec ognia (ze wzgl\u0119du na poga\u0144ski zwyczaj, polegaj\u0105cy na zapalaniu du\u017cej ilo\u015bci \u015bwiate\u0142 w\u00a0czasie pogrzebu w\u00a0celu odp\u0119dzenia demon\u00f3w), z\u00a0czasem zacz\u0119\u0142o przejmowa\u0107 go jako znak Chrystusa \u2013 \u015awiat\u0142o\u015bci rozpraszaj\u0105cej mrok. Tam gdzie \u015bwiat\u0142o, tam znika parali\u017cuj\u0105cy nas l\u0119k. Blask \u015bwiat\u0142a wzbudza w\u00a0nas rado\u015b\u0107, wskazuje kierunek; sprawia, \u017ce rozpoznajemy w\u0142a\u015bciw\u0105 drog\u0119 i\u00a0nie zbaczamy z\u00a0niej. Komu\u017c z\u00a0nas u\u015bmiecha si\u0119 b\u0142\u0105kanie w\u00a0ciemno\u015bciach? Co czuliby\u015bmy, zamkni\u0119ci przez kilka dni w\u00a0zupe\u0142nie ciemnym pomieszczeniu? Czy nasze \u017cycie jest w\u00a0og\u00f3le mo\u017cliwe bez zwi\u0105zku ze \u015bwiat\u0142em?<\/p>\n

Pascha\u0142<\/h4>\n

Ile\u017c dobrodziejstw przynosi nam praca pszczelego roju: mi\u00f3d, propolis i\u00a0wosk. A\u017c trudno sobie wyobrazi\u0107 ile tysi\u0119cy, a\u00a0mo\u017ce nawet milion\u00f3w lot\u00f3w musia\u0142y wykona\u0107 pszczo\u0142y, aby powsta\u0142a taka gruba \u015bwieca. Kiedy zapalamy \u015bwiec\u0119, rodzi si\u0119 w\u00a0nas wra\u017cenie, jakby ca\u0142y trud pszczelej pasieki obraca\u0142 si\u0119 w\u00a0nico\u015b\u0107. \u015awieca kurczy si\u0119, topi si\u0119, by u\u017cyczy\u0107 swego istnienia wystrzeliwuj\u0105cemu w\u00a0g\u00f3r\u0119 p\u0142omieniowi. P\u0142omie\u0144 pali i\u00a0nie pozwala si\u0119 bezbole\u015bnie dotkn\u0105\u0107. Jednak z\u00a0drugiej strony emanuje ze\u0144 przyjazne dla nas ciep\u0142o. Jego wyrazisto\u015b\u0107 koncentruje na sobie nasz\u0105 uwag\u0119. Przed nim pierzchaj\u0105 wszelkie ciemno\u015bci. On sam jeden jest g\u0142\u00f3wnym \u201ebohaterem\u201d w\u00a0polu naszego widzenia. W\u00a0Chrystusie \u201egorej\u0105cym ognisku mi\u0142o\u015bci\u201d, p\u0142onie pragnienie, kt\u00f3re nie zna ko\u0144ca. Jest to pragnienie uszcz\u0119\u015bliwienia cz\u0142owieka i\u00a0wydobycia go z\u00a0mrok\u00f3w grzechu. Kiedy patrzymy na \u015bwiec\u0119 paschaln\u0105 widzimy symboliczne uciele\u015bnienie tego pragnienia. Wi\u0119cej \u2013 Jego M\u0119ka, \u015amier\u0107 i\u00a0Zmartwychwstanie stanowi\u0105 najwy\u017csz\u0105 form\u0119 urzeczywistnienia Jego niesko\u0144czonej mi\u0142o\u015bci. Mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra ogrzewa i\u00a0obejmuje wszystkich.<\/p>\n

Woda<\/h4>\n

Czy przypatrywali\u015bmy si\u0119 kiedy\u015b z\u00a0uwag\u0105 wytryskuj\u0105cemu, cichemu \u017ar\u00f3d\u0142u? Czy ws\u0142uchiwali\u015bmy si\u0119 w\u00a0nurt g\u00f3rskiego strumienia? Czy nie porazi\u0142 nas huk odm\u0119t\u00f3w wodospadu? Ten \u017cywio\u0142 w\u00a0przeciwie\u0144stwie do ognia wype\u0142nia i\u00a0kszta\u0142tuje nasze cia\u0142o. Jest tak \u015bci\u015ble z\u00a0nami zwi\u0105zany, \u017ce bez niego umieramy. Pragniemy wody! Czy to nie dziwne? Cz\u0142owiek mo\u017ce obej\u015b\u0107 si\u0119 bez wielu rzeczy, lecz pragnienie napoju jest w\u00a0nim tak nieodzowne, i\u017c konstytuuje pewne fundamentalne \u201eotwarcie\u201d. Kto kiedykolwiek poczu\u0142 d\u0142u\u017csz\u0105 \u201esucho\u015b\u0107\u201d w\u00a0gardle, ten wie, jak\u0105 warto\u015b\u0107 ma w\u00f3wczas odrobina wody. Jak\u017ce wydatnie poprawia si\u0119 nasze samopoczucie, gdy dzi\u0119ki k\u0105pieli stajemy si\u0119 czy\u015bci! Jak\u0105\u017c ulg\u0119 prze\u017cywa kuracjusz, kiedy po paru tygodniach picia w\u00f3d mineralnych, czuje si\u0119 lepiej? Dlatego wiele kultur postrzega\u0142o wod\u0119 jako symbol szczeg\u00f3lnych energii witalnych. W\u00a0tradycji judeochrze\u015bcija\u0144skiej woda sta\u0142a si\u0119 znakiem \u017cycia nadprzyrodzonego, przeobra\u017caj\u0105cego sam duchowy rdze\u0144 cz\u0142owiecze\u0144stwa. Wod\u0105 Ducha jest \u0142aska \u2013 dar darmo dany przez Chrystusa. \u0141aska Chrystusa przypomina studni\u0119 bez dna. Wszyscy mog\u0105 z\u00a0niej czerpa\u0107. Od momentu chrztu \u0142aska wkroczy\u0142a w\u00a0nasze \u017cycie. Ona nas formuje, odnawia, krzepi i\u00a0uzdalnia do wydawania duchowych owoc\u00f3w. Zaspokaja nasze pragnienie. Bez niej marniejemy.<\/p>\n

Chleb<\/h4>\n

Jak stosunkowo \u0142atwo przychodzi nam w\u00a0dzisiejszych czasach rozpali\u0107 ognisko, jak lekko zaczerpn\u0105\u0107 wody. (Wystarczy odkr\u0119ci\u0107 kran w\u00a0kuchni). Z\u00a0chlebem jest jednak inaczej. Chleb musimy \u201ewsp\u00f3\u0142tworzy\u0107\u201d i\u00a0po\u015bwi\u0119ci\u0107 dla niego spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 naszej istoty. Nie spada on z\u00a0nieba jak deszcz czy s\u0142up ognia. Ile trudu i\u00a0znoju trzeba w\u0142o\u017cy\u0107, aby skosztowa\u0107 chleba! Istnieje jaki\u015b tajemniczy zwi\u0105zek pomi\u0119dzy prac\u0105 a\u00a0chlebem. Przyzwyczaili\u015bmy si\u0119 do chleba z\u00a0m\u0105ki, ale przecie\u017c dla wielu lud\u00f3w chleb to ry\u017c; dla innych kukurydza, czy trzcina cukrowa. Wszyscy oni musz\u0105 d\u0142ugo na\u0144 pracowa\u0107 i\u00a0czeka\u0107, a\u017c ziemia wyda owoc. Chleb powstaje z\u00a0po\u0142\u0105czenia dar\u00f3w ziemi, stworzonych przez Boga i\u00a0tw\u00f3rczego wysi\u0142ku cz\u0142owieka. Chleb nas jednoczy, bo wszyscy go potrzebujemy. Jezus uto\u017csamia si\u0119 z\u00a0chlebem, gdy\u017c w\u00a0nim tkwi du\u017ca cz\u0105stka naszego cz\u0142owiecze\u0144stwa \u2013 tak wiele musimy da\u0107, nieraz wiele wycierpie\u0107, aby zje\u015b\u0107 chleba. Chrystus to Chleb \u017cywy \u2013 daje siebie do spo\u017cycia za darmo. Pragnie tylko, aby\u015bmy o\u00a0Niego zabiegali, aby\u015bmy Go sobie cenili.<\/p>\n

Jajko<\/h4>\n

Wykluwanie si\u0119 piskl\u0105t. Co za rado\u015b\u0107 dla ptasiej matki, jakie poruszenie w\u00a0gnie\u017adzie? Czy\u017c to nas nie zastanawia, \u017ce nierozumne stworzenie cieszy si\u0119 z\u00a0nowego \u017cycia? Wbrew pozorom nowe \u017cycie nie rodzi si\u0119 automatycznie, jak za pstrykni\u0119ciem palc\u00f3w. Tu r\u00f3wnie\u017c trzeba cierpliwie czeka\u0107. Najpierw jajko musi by\u0107 zniesione, potem wysiedziane w\u00a0cieple przez kokosz\u0119, a\u00a0kiedy przychodzi w\u0142a\u015bciwy moment, nast\u0119puje przedziwna walka. Ukryte pod skorup\u0105 piskl\u0119 chce wyj\u015b\u0107 z\u00a0zamkni\u0119cia. Czy przypatrywali\u015bmy si\u0119 kiedy\u015b, jak kurcz\u0119 powoli, ale jednak z\u00a0nieodpartym instynktem wydobywa si\u0119 z\u00a0jajka? Dopiero na wolno\u015bci, ma\u0142e czuje w\u00a0pe\u0142ni, \u017ce \u017cyje. \u017bycie! Cz\u0119sto wydaje si\u0119 nam, \u017ce to takie oczywiste. \u017bycie zak\u0142ada walk\u0119, przeobra\u017canie si\u0119, zrzucanie starych, kr\u0119puj\u0105cych pow\u0142ok. \u017by\u0107 to by\u0107 wolnym. Kt\u00f3\u017c z\u00a0nas nie chce \u017cy\u0107? Ale co jajko ma wsp\u00f3lnego ze zmartwychwstaniem Chrystusa? Tyle, \u017ce bez Niego nie wydobyliby\u015bmy sie sami z\u00a0uwi\u0105du grzechu. \u017byliby\u015bmy st\u0142amszeni w\u00a0naszych skorupach l\u0119k\u00f3w i\u00a0ogranicze\u0144, kt\u00f3re czyni\u0105 nas nieszcz\u0119\u015bliwymi. Chrystus jest Or\u0142em, kt\u00f3ry z\u00a0ziemi podnosi nas na swych skrzyd\u0142ach ku g\u00f3rze \u2013 ku pe\u0142nemu \u017cyciu.<\/p>\n

Baranek<\/h4>\n

\u0141agodno\u015b\u0107 i\u00a0niewinno\u015b\u0107, to pierwsze s\u0142owa jakie cisn\u0105 nam si\u0119 na usta, kiedy my\u015blimy o\u00a0baranku. Jednak pomimo jego potulno\u015bci, nigdy nie by\u0142 on obnoszony i\u00a0czczony z\u00a0tak\u0105 nabo\u017cno\u015bci\u0105 jak \u015bwi\u0119ty byk Apis w\u00a0Egipcie, czy mityczny jednoro\u017cec. Jego przeznaczeniem by\u0142o stawa\u0107 si\u0119 ofiar\u0105. Wed\u0142ug Izraelit\u00f3w czysto\u015b\u0107 baranka sk\u0142adanego w\u00a0ofierze, mia\u0142a przeb\u0142aga\u0107 Boga za grzechy. \u201eNie r\u00f3b ze mnie koz\u0142a ofiarnego!\u201d \u2013 tak m\u00f3wimy, gdy kto\u015b usi\u0142uje obarczy\u0107 nas win\u0105, za co\u015b czego nie uczynili\u015bmy. Co wi\u0119cej, potrafimy si\u0119 znale\u017a\u0107 wym\u00f3wk\u0119 nawet wtedy, gdy rzeczywi\u015bcie jeste\u015bmy winni. To nam wychodzi bardzo dobrze. Baranek nie potrafi si\u0119 obroni\u0107, nie jest w\u00a0stanie uciec, a\u00a0przy tym zachowuje swoj\u0105 nieskazitelno\u015b\u0107. Robi\u0105 z\u00a0nim co chc\u0105, p\u0119dz\u0105 go, gdzie si\u0119 im podoba, a\u00a0on pos\u0142uszny w\u00a0swej \u201enaiwno\u015bci\u201d idzie, nie wiedzie\u0107 czasem dok\u0105d. Baranek bez skazy \u2013 Chrystus \u2013 przyj\u0105\u0142 nasze zrzucanie winy na innych. Ten balast przygniata\u0142 nas niemi\u0142osiernie. A\u00a0On wzi\u0105wszy go na siebie, milcza\u0142. Pozwoli\u0142 sta\u0107 si\u0119 widowiskiem i\u00a0da\u0142 si\u0119 rozszarpa\u0107 \u201edzikim zwierzom\u201d. Jednak wbrew temu, co narzuca si\u0119 naszym oczom, nie by\u0142 on ofiar\u0105 losu. Sta\u0142 si\u0119 ofiar\u0105 mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n

S\u00f3l<\/h4>\n

U\u017cywanie przypraw do przyrz\u0105dzania posi\u0142k\u00f3w pokazuje nam, \u017ce cel jedzenia nie tkwi jedynie w\u00a0nape\u0142nianiu \u017co\u0142\u0105dka. Spo\u017cywanie pokarm\u00f3w jest osobliw\u0105 sztuk\u0105, w\u00a0kt\u00f3rej r\u00f3wnie\u017c smak odgrywa nieb\u0142ah\u0105 rol\u0119. Jako istoty cielesno-duchowe pragniemy kosztowa\u0107, delektowa\u0107 si\u0119 smakiem przer\u00f3\u017cnych da\u0144, wychodzi\u0107 ponad koj\u0105ce zaspokojenie g\u0142odu. Staje si\u0119 to mo\u017cliwe w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki zastosowaniu m. in. soli. Wed\u0142ug staro\u017cytnych przekaz\u00f3w asyryjskich to bogowie pouczyli ludzko\u015b\u0107 o\u00a0dobroczynnych w\u0142a\u015bciwo\u015bciach soli. S\u00f3l, jako nosicielka przedziwnej si\u0142y witalnej, u\u017cyta we w\u0142a\u015bciwych proporcjach, zachowuje i\u00a0przed\u0142u\u017ca \u017cycie, chroni przed zepsuciem, obdarza potrawy odpowiednim smakiem. \u015aw. Hieronim nazywa Chrystusa \u201eniebiesk\u0105 sol\u0105\u201d, kt\u00f3ra swoj\u0105 o\u017cywcz\u0105 moc\u0105 przenika niebo i\u00a0ziemi\u0119 i\u00a0czyni nasze \u017cycie smaczn\u0105 potraw\u0105. W\u00a0\u017cyciu nie chodzi bynajmniej o\u00a0to, aby w\u00a0miar\u0119 spokojnie przep\u0119dzi\u0107 swoje dni na tej ziemi. Zapraszaj\u0105c Jezusa do swego \u017cycia, nadajemy naszym staraniom nowe znaczenie, stawiamy w\u00a0nich na jako\u015b\u0107, nabieramy \u015bwie\u017co\u015bci, odradzamy si\u0119. Przyj\u0119cie Zmartwychwsta\u0142ego oznacza porzucenie\u00a0dawnego cz\u0142owieka, podlegaj\u0105cego zepsuciu\u00a0<\/i>(Ef 4, 22b), gdy\u017c On przyobleka nas w\u00a0szat\u0119 nowego cz\u0142owiecze\u0144stwa, kt\u00f3re\u00a0wci\u0105\u017c si\u0119 odnawia ku g\u0142\u0119bszemu poznaniu Boga\u00a0<\/i>(Kol 3,10).<\/p>\n

Olej<\/h4>\n

Czy\u017c nie wprawia nas w\u00a0zachwyt wirtuozerski popis skrzypka, interpretuj\u0105cego dla nas dzie\u0142a wybitnych tw\u00f3rc\u00f3w muzyki? Czy nie budzi w\u00a0nas podziwu doskona\u0142a gra aktorska, anga\u017cuj\u0105ca ca\u0142y potencja\u0142 ludzki i\u00a0oddzia\u0142uj\u0105ca na nas sw\u0105 si\u0142\u0105 przekonywania? Czy nie poci\u0105ga nas bezinteresowna s\u0142u\u017cba lekarza, matki, ojca, kap\u0142ana czy siostry zakonnej? Widz\u0105c osob\u0119, kt\u00f3ra z\u00a0oddaniem anga\u017cuje si\u0119 na rzecz innych lub z\u00a0przej\u0119ciem wykonuje swoj\u0105 prac\u0119, przychodzi nam nieraz taka my\u015bl do g\u0142owy: \u201eTen cz\u0142owiek jest pe\u0142en pasji. On ma \u201eco\u015b\u201d w\u00a0sobie. Pracuje i\u00a0post\u0119puje z\u00a0takim namaszczeniem\u201d. Nic dziwnego, i\u017c przyk\u0142ad takich ludzi nam imponuje. Bo w\u0142a\u015bnie wielko\u015b\u0107 pasji i\u00a0wewn\u0119trznego namaszczenia (poczucia jakiego\u015b odczytanego w\u00a0sercu pos\u0142ania) decyduje o\u00a0tym, czy b\u0119dziemy si\u0119 posuwali naprz\u00f3d w\u00a0naszym \u017cyciu lub ugrz\u0105\u017aniemy w\u00a0tzw. \u201e\u015bwi\u0119tym spokoju\u201d. Cz\u0142owiek ospa\u0142y, opl\u0105tany sid\u0142ami marazmu i\u00a0oboj\u0119tno\u015bci, nigdy nie b\u0119dzie w\u00a0stanie dokona\u0107 czego\u015b wa\u017cnego w\u00a0swoim \u017cyciu. Namaszczenie jest znakiem szczeg\u00f3lnego wybrania i\u00a0podkre\u015blenia wyj\u0105tkowej godno\u015bci. Zapach nasyconej wonno\u015bciami oliwy, w\u00a0Ko\u015bciele okre\u015blanej zwykle jako krzy\u017cmo, naznacza wierz\u0105cego niezatartym pi\u0119tnem powo\u0142ania. Duch Zmartwychwsta\u0142ego tchnie w\u00a0ochrzczonego pe\u0142n\u0105 mocy pasj\u0119 niesienia \u015bwiatu nadziei i\u00a0bycia \u015bwiadkiem Bo\u017cej obecno\u015bci w\u015br\u00f3d stworzenia. W\u00a0ten spos\u00f3b B\u00f3g wyra\u017ca zar\u00f3wno swoje upodobanie w\u00a0cz\u0142owieku jak i\u00a0nak\u0142ada na\u0144 ogromn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107. Odpowiedzialno\u015b\u0107 zak\u0142ada czyn. Czyn rodzi si\u0119 z\u00a0pasji.<\/p>\n

Dariusz Pi\u00f3rkowski SJ<\/i><\/p>\n

\"baranek\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W\u00a0kwestiach wiary nie spos\u00f3b wszystkiego wyrazi\u0107 za pomoc\u0105 s\u0142\u00f3w. Dlatego Ko\u015bci\u00f3\u0142 od pocz\u0105tk\u00f3w swego istnienia ch\u0119tnie u\u017cywa materialnych symboli jako…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/453"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=453"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/453\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":455,"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/453\/revisions\/455"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=453"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=453"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=453"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}