{"id":407,"date":"2014-03-23T20:04:28","date_gmt":"2014-03-23T19:04:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/?p=407"},"modified":"2014-03-23T20:04:28","modified_gmt":"2014-03-23T19:04:28","slug":"zwiastowanie-panskie","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/?p=407","title":{"rendered":"Zwiastowanie Pa\u0144skie"},"content":{"rendered":"

Zwiastowanie Pa\u0144skie<\/h1>\n
JAN URYGA<\/span><\/pre>\n
Dziewi\u0119\u0107 miesi\u0119cy przed Bo\u017cym Narodzeniem Ko\u015bci\u00f3\u0142 obchodzi umownie uroczysto\u015b\u0107 Zwiastowania Pa\u0144skiego, przypominaj\u0105c donios\u0142\u0105 chwil\u0119, kiedy Matka Bo\u017ca, pos\u0142uszna wezwaniu Nieba, godzi si\u0119 zosta\u0107 Matk\u0105 Jezusa Chrystusa. U\u017cy\u0142em terminu “umownie”, gdy\u017c nie jest znany dzie\u0144 Narodzenia Pana Jezusa, a przeto nie mo\u017ce nam te\u017c by\u0107 znany dzie\u0144 Jego wcielenia, pocz\u0119cia w \u0142onie Maryi.
\nUroczysto\u015b\u0107 Zwiastowania zacz\u0105\u0142 najpierw wprowadza\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 wschodni ju\u017c od V wieku. Na Zachodzie przyj\u0119\u0142o si\u0119 to \u015bwi\u0119to od czas\u00f3w papie\u017ca \u015bw. Grzegorza Wielkiego (+604). By\u0142o to pocz\u0105tkowo \u015bwi\u0119to Pa\u0144skie. Akcentowano przez nie nie tylko moment Zwiastowania, ale przede wszystkim Wcielenia si\u0119 Chrystusa Pana, czyli akt pierwszy Jego przyj\u015bcia na ziemi\u0119, i rozpocz\u0119cia dzie\u0142a naszego zbawienia. Tak jest i dot\u0105d w liturgii. Jedynie pobo\u017cny lud nada\u0142 temu \u015bwi\u0119tu charakter maryjny, czyni\u0105c pierwsz\u0105 osob\u0105 Naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 Maryj\u0119 Pann\u0119 jako “b\u0142ogos\u0142awion\u0105 mi\u0119dzy niewiastami”, wybran\u0105 w planach Boga na Matk\u0119 Zbawiciela rodzaju ludzkiego.
\nZwiastowanie Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Pannie jako temat plastyczny towarzyszy\u0142o chrze\u015bcija\u0144stwu od zarania jego dziej\u00f3w. O wyj\u0105tkowej randze tych przedstawie\u0144 \u015bwiadczy fakt, i\u017c umieszczane by\u0142y one zazwyczaj w g\u0142\u00f3wnych o\u0142tarzach \u015bwi\u0105ty\u0144. Bogactwo tre\u015bci zawarte w tych kompozycjach stawia scen\u0119 Zwiastowania w rz\u0119dzie najwa\u017cniejszych temat\u00f3w w sztuce sakralnej czas\u00f3w nowo\u017cytnych, tak\u017ce polskiej. Wydarzenie ewangeliczne, podczas kt\u00f3rego dokona\u0142o si\u0119 Wcielenie, jest nie tylko epizodem z \u017cycia Matki Bo\u017cej, lecz jawi si\u0119 jako moment prze\u0142omowy dla dziej\u00f3w ludzko\u015bci, kulminacja zbawczego planu Boga.
\nNajdawniejszy wizerunek tego typu zachowa\u0142 si\u0119 w katakumbach \u015bw. Pryscylli, pochodzi bowiem z II wieku. Maryja siedzi na krze\u015ble, przed Ni\u0105 za\u015b anio\u0142 w postaci m\u0142odzie\u0144ca, bez skrzyde\u0142, za to w tunice i w paliuszu, kt\u00f3ry gestem r\u0119ki wyra\u017ca rozmow\u0119. Podobne malowid\u0142o spotykamy w III wieku w katakumbach \u015bw. Piotra i Marcelina. Od wieku IV widzimy archanio\u0142a Gabriela ze skrzyd\u0142ami. Ma on w r\u0119ku lask\u0119 podr\u00f3\u017cn\u0105 albo lili\u0119. Na \u0142uku t\u0119czy w bazylice Matki Bo\u017cej Wi\u0119kszej w Rzymie w\u015br\u00f3d dziewi\u0119ciu obraz\u00f3w-mozaik barwnych jest r\u00f3wnie\u017c scena Zwiastowania (IV wiek).
\nW jednym z ko\u015bcio\u0142\u00f3w Rawenny znajduje si\u0119 mozaika z VI wieku, na kt\u00f3rej Maryja jest przedstawiona, jak siedzi przed swoim domem i w r\u0119ku trzyma wrzeciono. Anio\u0142 stoi przed Ni\u0105 z ber\u0142em. Z wieku XIII pochodzi wspania\u0142a mozaika w bazylice Matki Bo\u017cej na Zatybrzu w Rzymie (ko\u015bci\u00f3\u0142 rezydencjonalny Prymasa Polski). Scen\u0119 Zwiastowania uwiecznili nie\u015bmiertelni w swej tw\u00f3rczo\u015bci arty\u015bci tamtych lat: Giotto, Fra Angelico, Simone Martini, Taddeo di Bartolo, Masaccio.
\nMotyw Zwiastowania rozwin\u0105\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3lnie w dobie gotyku. Powsta\u0142 w\u00f3wczas swoisty kanon traktowania tego tematu, charakterystyczny dla sztuki \u015bredniowiecza, a p\u00f3\u017aniej wczesnego renesansu. Ten kanon nakazywa\u0142 malarzom powag\u0119, spok\u00f3j i szczeg\u00f3lne wyciszenie w podej\u015bciu do przedstawienia wydarzenia tak wa\u017cnego w historii Zbawienia.
\nOd epoki oraz od talentu mistrza zale\u017ca\u0142o ju\u017c, czy klimat przedstawionej sceny okre\u015bla\u0142y rozbudowane realia wn\u0119trza i stroju, czy dominowa\u0142a elegancka, mi\u0119kka linia i liryczny, pe\u0142en z\u0142ota nastr\u00f3j ca\u0142o\u015bci. Inaczej malowa\u0142 w tym okresie artysta z W\u0142och, a inaczej z P\u00f3\u0142nocy. Ale r\u00f3\u017cnice nie by\u0142y wynikiem odleg\u0142o\u015bci geograficznej, wyp\u0142ywa\u0142y natomiast z odmiennego programu \u015brodowisk artystycznych gotyckiej, a p\u00f3\u017aniej renesansowej i barokowej Europy, kt\u00f3re kszta\u0142towa\u0142a my\u015bl wiek\u00f3w \u015brednich od mistycyzmu po realizm.
\nTemat Zwiastowania Pa\u0144skiego to temat rzeka, trudno wymieni\u0107 cho\u0107by najwa\u017cniejsze dzie\u0142a ukazuj\u0105ce to wydarzenie, kt\u00f3re inspirowa\u0142o malarzy – tych wielkich, kt\u00f3rzy przeszli do historii sztuki, i tych mniejszych, kt\u00f3rzy pozostawili swe obrazy po licznych \u015bwi\u0105tyniach, gdzie do dzi\u015b wzruszaj\u0105, ka\u017c\u0105 my\u015bl\u0105 przenosi\u0107 si\u0119 do Nazaretu, gdzie dokona\u0142o si\u0119 Zwiastowanie Pa\u0144skie, gdzie Chrystus wszed\u0142 w dzieje \u015bwiata.<\/p>\n
\"zwiastowanie2\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zwiastowanie Pa\u0144skie JAN URYGA Dziewi\u0119\u0107 miesi\u0119cy przed Bo\u017cym Narodzeniem Ko\u015bci\u00f3\u0142 obchodzi umownie uroczysto\u015b\u0107 Zwiastowania Pa\u0144skiego, przypominaj\u0105c donios\u0142\u0105 chwil\u0119, kiedy Matka…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/407"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=407"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/407\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":409,"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/407\/revisions\/409"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}