{"id":2511,"date":"2020-04-07T19:22:04","date_gmt":"2020-04-07T17:22:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/?page_id=2511"},"modified":"2020-04-07T19:22:06","modified_gmt":"2020-04-07T17:22:06","slug":"christus-vivit","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/?page_id=2511","title":{"rendered":"Christus Vivit"},"content":{"rendered":"\n

POSYNODALNA ADHORTACJA APOSTOLSKA
CHRISTUS VIVIT
OJCA \u015aWI\u0118TEGO FRANCISZKA
DO M\u0141ODYCH I CA\u0141EGO LUDU BO\u017bEGO
2<\/p>\n\n\n\n

  1. Chrystus \u017cyje. On jest nasz\u0105 nadziej\u0105, jest najpi\u0119kniejsz\u0105 m\u0142odo\u015bci\u0105
    tego \u015bwiata. Wszystko, czego dotknie, staje si\u0119 m\u0142ode, staje si\u0119 nowe,
    nape\u0142nia si\u0119 \u017cyciem. Tak wi\u0119c pierwsze s\u0142owa, kt\u00f3re pragn\u0119 skierowa\u0107 do
    ka\u017cdego z m\u0142odych chrze\u015bcijan, brzmi\u0105: On \u017cyje i chce, aby\u015b \u017cy\u0142!<\/li>
  2. On jest w tobie, jest z tob\u0105 i nigdy ci\u0119 nie opuszcza. Niezale\u017cnie od
    tego, jak bardzo by\u015b si\u0119 oddali\u0142, Zmartwychwsta\u0142y jest obok ciebie, wzywa
    ci\u0119 i czeka na ciebie, aby\u015b zacz\u0105\u0142 od nowa. Kiedy czujesz si\u0119 stary z
    powodu smutku, uraz\u00f3w, l\u0119k\u00f3w, w\u0105tpliwo\u015bci lub pora\u017cek, On b\u0119dzie przy
    tobie, aby na nowo da\u0107 ci si\u0142\u0119 i nadziej\u0119.<\/li>
  3. Z mi\u0142o\u015bci\u0105 pisz\u0119 do wszystkich m\u0142odych chrze\u015bcijan t\u0119 Adhortacj\u0119
    apostolsk\u0105, czyli list, kt\u00f3ry przypomina pewne prawdy naszej wiary, a
    jednocze\u015bnie zach\u0119ca nas do wzrastania w \u015bwi\u0119to\u015bci i w trosce o w\u0142asne
    powo\u0142anie. Bior\u0105c jednak pod uwag\u0119, \u017ce jest to kamie\u0144 milowy w procesie
    synodalnym, zwracam si\u0119 jednocze\u015bnie do ca\u0142ego Ludu Bo\u017cego, pasterzy i
    wiernych, aby refleksja nad m\u0142odymi i dla m\u0142odych stawia\u0142a wyzwania i
    pobudza\u0142a nas wszystkich. Dlatego w niekt\u00f3rych paragrafach b\u0119d\u0119 m\u00f3wi\u0142
    bezpo\u015brednio do m\u0142odych ludzi, a w innych przedstawi\u0119 bardziej og\u00f3lne
    propozycje do rozeznawania ko\u015bcielnego.<\/li>
  4. Zainspirowa\u0142o mnie bogactwo refleksji i wymiana opinii Synodu, kt\u00f3ry
    odby\u0142 si\u0119 w minionym roku. Nie b\u0119d\u0119 w stanie zebra\u0107 wszystkich tych
    tre\u015bci, kt\u00f3re mo\u017cna przeczyta\u0107 w Dokumencie Ko\u0144cowym, ale stara\u0142em
    si\u0119 podj\u0105\u0107 w opracowaniu tego listu propozycje, kt\u00f3re wydawa\u0142y mi si\u0119
    najbardziej znacz\u0105ce. W ten spos\u00f3b moje s\u0142owo b\u0119dzie wzbogacone
    tysi\u0105cami g\u0142os\u00f3w os\u00f3b wierz\u0105cych z ca\u0142ego \u015bwiata, kt\u00f3re przekaza\u0142y
    Synodowi swoje opinie. R\u00f3wnie\u017c m\u0142odzi niewierz\u0105cy, kt\u00f3rzy chcieli si\u0119
    zaanga\u017cowa\u0107, przedstawiaj\u0105c swoje refleksje, zaproponowali zagadnienia,
    kt\u00f3re zrodzi\u0142y we mnie nowe pytania.
    3
    ROZDZIA\u0141 PIERWSZY
    CO S\u0141OWO BO\u017bE M\u00d3WI O M\u0141ODYCH?<\/li>
  5. Przejd\u017amy do zebrania pewnych skarb\u00f3w Pisma \u015awi\u0119tego: fragment\u00f3w,
    w kt\u00f3rych wielokrotnie jest mowa o ludziach m\u0142odych i o tym, jak Pan
    wychodzi im na spotkanie.
    W STARYM TESTAMENCIE<\/li>
  6. Pewne teksty biblijne odnosz\u0105ce si\u0119 do czas\u00f3w, w kt\u00f3rych ludzie
    m\u0142odzi znaczyli niewiele, ukazuj\u0105, \u017ce B\u00f3g patrzy na nich inaczej. Na
    przyk\u0142ad widzimy, \u017ce J\u00f3zef by\u0142 prawie najm\u0142odszy z rodziny (por. Rdz 37,
    2-3). Jednak to jemu B\u00f3g przekaza\u0142 w snach wielkie rzeczy i to on
    przewy\u017csza\u0142 wszystkich swych braci w wa\u017cnych zadaniach, gdy mia\u0142
    oko\u0142o dwudziestu lat (por. Rdz 37-47).<\/li>
  7. W Gedeonie dostrzegamy szczero\u015b\u0107 tych m\u0142odych, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 w
    zwyczaju lukrowania rzeczywisto\u015bci. Kiedy powiedziano mu, \u017ce Pan jest z
    nim, odpowiedzia\u0142: \u201eJe\u017celi Pan jest z nami, sk\u0105d pochodzi to wszystko, co
    si\u0119 nam przydarza?\u201d (Sdz 6, 13). Jednak B\u00f3g nie zdenerwowa\u0142 si\u0119 jego
    wyrzutem i podwoi\u0142 stawk\u0119: \u201eId\u017a z t\u0105 si\u0142\u0105, jak\u0105 posiadasz, i wybaw
    Izraela\u201d (Sdz 6, 14).<\/li>
  8. Samuel by\u0142 m\u0142odzie\u0144cem zagubionym, ale Pan z nim rozmawia\u0142. Dzi\u0119ki
    radom cz\u0142owieka doros\u0142ego otworzy\u0142 swoje serce, by us\u0142ysze\u0107 wezwanie
    Boga: \u201eM\u00f3w, Panie, bo s\u0142uga Tw\u00f3j s\u0142ucha\u201d (1 Sm 3, 9-10). Dlatego by\u0142
    wielkim prorokiem, kt\u00f3ry interweniowa\u0142 w chwilach wa\u017cnych dla swej
    ojczyzny. Tak\u017ce kr\u00f3l Saul by\u0142 cz\u0142owiekiem m\u0142odym, gdy Pan powo\u0142a\u0142 go
    do wype\u0142nienia swej misji (por. 1 Sm 9, 2).<\/li>
  9. Kr\u00f3l Dawid zosta\u0142 wybrany jako ch\u0142opiec. Kiedy prorok Samuel szuka\u0142
    przysz\u0142ego kr\u00f3la Izraela, pewien cz\u0142owiek przedstawi\u0142 mu jako
    4
    kandydat\u00f3w swoich starszych i bardziej do\u015bwiadczonych syn\u00f3w. Prorok
    jednak powiedzia\u0142, \u017ce wybra\u0144cem by\u0142 m\u0142ody Dawid, kt\u00f3ry wypasa\u0142 owce
    (por. 1 Sm 16, 6-13), poniewa\u017c \u201ecz\u0142owiek widzi to, co dost\u0119pne dla oczu, a
    Pan widzi serce\u201d (w. 7). Chwa\u0142a m\u0142odo\u015bci wyra\u017ca si\u0119 bardziej w sercu ni\u017c
    w sile fizycznej lub we wra\u017ceniu, jakie kto\u015b wywiera na innych.<\/li>
  10. Salomon, gdy musia\u0142 zast\u0105pi\u0107 swego ojca, poczu\u0142 si\u0119 zagubiony i
    powiedzia\u0142 Bogu: \u201eJestem bardzo m\u0142ody i nie umiem rz\u0105dzi\u0107\u201d (1 Krl 3, 7).
    Jednak m\u0142odzie\u0144cza \u015bmia\u0142o\u015b\u0107 sk\u0142oni\u0142a go, by prosi\u0107 Boga o m\u0105dro\u015b\u0107 i
    odda\u0142 si\u0119 swojej misji. Co\u015b podobnego przydarzy\u0142o si\u0119 prorokowi
    Jeremiaszowi, powo\u0142anemu, gdy by\u0142 bardzo m\u0142ody, by przebudzi\u0107 sw\u00f3j
    lud. L\u0119kaj\u0105c si\u0119, powiedzia\u0142: \u201eAch, Panie Bo\u017ce, przecie\u017c nie umiem m\u00f3wi\u0107,
    bo jestem m\u0142odzie\u0144cem!\u201d (Jr 1, 6). Ale Pan za\u017c\u0105da\u0142 od niego, by tak nie
    m\u00f3wi\u0142 (por. Jr 1, 7) i doda\u0142: \u201eNie l\u0119kaj si\u0119 ich, bo jestem z tob\u0105, by ci\u0119
    chroni\u0107\u201d (Jr 1, 8). Po\u015bwi\u0119cenie proroka Jeremiasza w podejmowaniu
    swojej misji ukazuje, jak wiele staje si\u0119 mo\u017cliwe, je\u015bli po\u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 \u015bwie\u017co\u015b\u0107
    ludzi m\u0142odych i moc Boga.<\/li>
  11. M\u0142oda \u017cydowska dziewczyna, kt\u00f3ra by\u0142a na s\u0142u\u017cbie u obcego dow\u00f3dcy
    wojskowego Naamana, zaanga\u017cowa\u0142a si\u0119 pe\u0142na wiary, aby pom\u00f3c mu w
    wyleczeniu si\u0119 z choroby (por. 2 Krl 5, 2-6). Z kolei m\u0142oda Rut by\u0142a
    wzorem wielkoduszno\u015bci, pozostaj\u0105c z te\u015bciow\u0105, kt\u00f3ra popad\u0142a w nie\u0142ask\u0119
    (por. Rt 1, 1-18). Ukaza\u0142a tak\u017ce sw\u0105 \u015bmia\u0142o\u015b\u0107, by i\u015b\u0107 w \u017cyciu naprz\u00f3d
    (por. Rt 4, 1-17).
    W NOWYM TESTAMENCIE<\/li>
  12. Jedna z przypowie\u015bci Jezusa (por. \u0141k 15, 11-32) opowiada o tym, jak
    \u201em\u0142odszy\u201d syn postanowi\u0142 wyruszy\u0107 z domu rodzinnego w dalekie strony
    (por. ww. 12-13). Ale jego marzenia o niezale\u017cno\u015bci przekszta\u0142ci\u0142y si\u0119 w
    rozpust\u0119 i wyuzdanie (por. w. 13), a on sam do\u015bwiadczy\u0142 udr\u0119k
    samotno\u015bci i ub\u00f3stwa (por. ww. 14-16). Jednak\u017ce potrafi\u0142 si\u0119
    zreflektowa\u0107, by zacz\u0105\u0107 od nowa (por. ww. 17-19), i postanowi\u0142 powsta\u0107
    (por. w. 20). Dla m\u0142odego serca typowa jest gotowo\u015b\u0107 do przemiany,
    zdolno\u015b\u0107 do powstania i do przyj\u0119cia nauki, jak\u0105 daje \u017cycie. Jak\u017ce nie
    towarzyszy\u0107 synowi w tym nowym przedsi\u0119wzi\u0119ciu? Jednak jego starszy
    brat ju\u017c mia\u0142 zestarza\u0142e serce i da\u0142 si\u0119 opanowa\u0107 przez chciwo\u015b\u0107, egoizm i
    zazdro\u015b\u0107 (por. ww. 28-30). Jezus bardziej chwali m\u0142odego grzesznika,
    5
    kt\u00f3ry podejmuje na nowo dobr\u0105 drog\u0119, ni\u017c tego, kt\u00f3ry uwa\u017ca, \u017ce jest
    wierny, ale nie \u017cyje duchem mi\u0142o\u015bci i mi\u0142osierdzia.<\/li>
  13. Jezus, kt\u00f3ry jest wiecznie m\u0142ody, chce nam da\u0107 serce zawsze m\u0142ode.
    S\u0142owo Bo\u017ce wzywa nas: \u201eWyrzu\u0107cie wi\u0119c stary kwas, aby\u015bcie si\u0119 stali
    nowym ciastem\u201d (1 Kor 5, 7). Jednocze\u015bnie zach\u0119ca nas, aby\u015bmy zwlekli z
    siebie \u201estarego cz\u0142owieka\u201d, aby przyoblec si\u0119 w \u201enowego cz\u0142owieka\u201d (por.
    Kol 3, 9.10)1. A kiedy wyja\u015bnia, co oznacza przyoblec si\u0119 w ow\u0105 m\u0142odo\u015b\u0107,
    \u201ekt\u00f3ra wci\u0105\u017c si\u0119 odnawia\u201d (w. 10), powiada, \u017ce znaczy to oblec si\u0119 \u201ew
    serdeczne wsp\u00f3\u0142czucie, w dobro\u0107, pokor\u0119, cicho\u015b\u0107, cierpliwo\u015b\u0107, znosz\u0105c
    jedni drugich i wybaczaj\u0105c sobie nawzajem, je\u015bliby kto\u015b mia\u0142 co\u015b do
    zarzucenia drugiemu\u201d (Kol 3, 12-13). Oznacza to, \u017ce prawdziwa m\u0142odo\u015b\u0107
    polega na posiadaniu serca zdolnego do kochania. Natomiast tym, co
    sprawia, \u017ce dusza si\u0119 starzeje, jest to wszystko, co oddziela nas od
    innych. Dlatego konkluduje: \u201eNa to za\u015b wszystko [przywdziejcie] mi\u0142o\u015b\u0107,
    kt\u00f3ra jest spoiwem doskona\u0142o\u015bci\u201d (Kol 3, 14).<\/li>
  14. Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119, \u017ce Jezusowi nie podoba\u0142o si\u0119 to, \u017ce doro\u015bli z pogard\u0105
    patrzyli na m\u0142odszych lub w despotyczny spos\u00f3b kazali im s\u0142u\u017cy\u0107. Wr\u0119cz
    przeciwnie, nalega\u0142: \u201eNajwi\u0119kszy mi\u0119dzy wami niech b\u0119dzie jak
    najm\u0142odszy\u201d (\u0141k 22, 26). Dla niego wiek nie decydowa\u0142 o przywilejach, a
    to, \u017ce kto\u015b mia\u0142 mniej lat, nie znaczy\u0142o, i\u017c by\u0142 mniej warty lub \u017ce by\u0142
    mniej godny.<\/li>
  15. S\u0142owo Bo\u017ce m\u00f3wi, \u017ce m\u0142odzi ludzie powinni by\u0107 traktowani \u201ejak
    bracia\u201d (1 Tm 5, 1), i radzi ojcom: \u201enie rozdra\u017cniajcie waszych dzieci, aby
    nie traci\u0142y ducha\u201d (Kol 3, 21). M\u0142ody cz\u0142owiek nie mo\u017ce by\u0107 zniech\u0119cany,
    cechuje go marzenie o rzeczach wielkich, poszukiwanie szerszych
    horyzont\u00f3w, wi\u0119ksza odwaga, ch\u0119\u0107 zdobywania \u015bwiata, umiej\u0119tno\u015b\u0107
    przyjmowania ambitnych propozycji i ch\u0119\u0107 po\u015bwi\u0119cenia wszystkich si\u0142,
    aby zbudowa\u0107 co\u015b lepszego. Dlatego nalegam na m\u0142odych, by nie
    pozwolili sobie ukra\u015b\u0107 nadziei, i ka\u017cdemu powtarzam: \u201eNiechaj nikt nie
    lekcewa\u017cy twego m\u0142odego wieku!\u201d (1 Tm 4, 12).<\/li>
  16. Jednak\u017ce jednocze\u015bnie zaleca si\u0119 m\u0142odym: \u201eB\u0105d\u017acie poddani
    starszym\u201d (1 P 5, 5). Biblia zawsze zach\u0119ca do g\u0142\u0119bokiego szacunku dla
    os\u00f3b starszych, poniewa\u017c maj\u0105 dziedzictwo do\u015bwiadczenia, zaznali
    1 To samo greckie s\u0142owo oznaczaj\u0105ce \u201enowy\u201d jest u\u017cywane do wyra\u017cenia s\u0142owa
    \u201em\u0142ody\u201d.
    6
    sukces\u00f3w i pora\u017cek, rado\u015bci i wielkich smutk\u00f3w \u017cycia, nadziei i
    rozczarowa\u0144, a w ciszy swojego serca przechowuj\u0105 wiele historii, kt\u00f3re
    mog\u0105 nam pom\u00f3c, by nie pope\u0142ni\u0107 b\u0142\u0119du i nie da\u0107 si\u0119 oszuka\u0107 fa\u0142szywymi
    z\u0142udzeniami. S\u0142owo m\u0105drego starca zaprasza do poszanowania pewnych
    ogranicze\u0144 i umiej\u0119tno\u015bci opanowania si\u0119 we w\u0142a\u015bciwej chwili:
    \u201eM\u0142odzie\u0144c\u00f3w r\u00f3wnie\u017c upominaj, a\u017ceby byli umiarkowani\u201d (Tt 2, 6). Nie
    jest dobrze popada\u0107 w kult m\u0142odo\u015bci czy w postaw\u0119 m\u0142odzie\u0144cz\u0105, kt\u00f3ra
    pogardza innymi z powodu ich wieku, lub dlatego, \u017ce s\u0105 z innej epoki.
    Jezus powiedzia\u0142, \u017ce m\u0105dry cz\u0142owiek potrafi czerpa\u0107 ze swego skarbca
    zar\u00f3wno rzeczy nowe, jak i stare (por. Mt 13, 52). M\u0105dry m\u0142ody cz\u0142owiek
    otwiera si\u0119 na przysz\u0142o\u015b\u0107, ale zawsze jest w stanie doceni\u0107 co\u015b z
    do\u015bwiadczenia innych.<\/li>
  17. W Ewangelii Marka pojawia si\u0119 cz\u0142owiek, kt\u00f3ry, gdy Jezus
    przypomina mu przykazania, m\u00f3wi: \u201ewszystkiego tego przestrzega\u0142em od
    mojej m\u0142odo\u015bci\u201d (Mk 10, 20). M\u00f3wi\u0142 ju\u017c o tym psalm: \u201eTy bowiem, m\u00f3j
    Bo\u017ce, jeste\u015b moj\u0105 nadziej\u0105, Panie, ufno\u015bci moja od moich lat m\u0142odych!
    [\u2026] Bo\u017ce, Ty mnie uczy\u0142e\u015b od mojej m\u0142odo\u015bci, i do tej chwili g\u0142osz\u0119 Twoje
    cuda\u201d (Ps 71, 5.17). Nie trzeba \u017ca\u0142owa\u0107, \u017ce prze\u017cywa si\u0119 m\u0142odo\u015b\u0107, b\u0119d\u0105c
    dobrym, otwieraj\u0105c serce Panu, \u017cyj\u0105c inaczej. Nic z tego nie odbiera nam
    m\u0142odo\u015bci, ale j\u0105 umacnia i odnawia: \u201eodnawia si\u0119 m\u0142odo\u015b\u0107 twoja jak or\u0142a\u201d
    (Ps 103, 5). Dlatego \u015bwi\u0119ty Augustyn rozpacza\u0142: \u201eP\u00f3\u017ano Ci\u0119 umi\u0142owa\u0142em,
    Pi\u0119kno\u015bci tak dawna, a tak nowa! P\u00f3\u017ano Ci\u0119 umi\u0142owa\u0142em\u201d2. Jednak ten
    bogaty cz\u0142owiek, kt\u00f3ry by\u0142 wierny Bogu w swej m\u0142odo\u015bci, pozwoli\u0142, by
    up\u0142ywaj\u0105ce lata pozbawi\u0142y go marze\u0144 i wola\u0142 trwa\u0107 przywi\u0105zany do
    swoich d\u00f3br (por. Mk 10, 22).<\/li>
  18. Natomiast w Ewangelii Mateusza pojawia si\u0119 m\u0142ody cz\u0142owiek (por. Mt
    19, 20.22), kt\u00f3ry zbli\u017cy\u0142 si\u0119 do Jezusa, prosz\u0105c o wi\u0119cej (por. w. 20), z
    otwarto\u015bci\u0105 ducha typow\u0105 dla m\u0142odych, poszukuj\u0105cych nowych
    horyzont\u00f3w i wielkich wyzwa\u0144. W rzeczywisto\u015bci jego duch nie by\u0142 jednak
    tak m\u0142ody, poniewa\u017c ju\u017c zd\u0105\u017cy\u0142 przywi\u0105za\u0107 si\u0119 do bogactw i wyg\u00f3d.
    Ustami m\u00f3wi\u0142, \u017ce chce czego\u015b wi\u0119cej, ale kiedy Jezus za\u017c\u0105da\u0142 od niego
    hojno\u015bci i rozdania swego maj\u0105tku, zda\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce nie by\u0142 w stanie
    oderwa\u0107 si\u0119 od tego, co posiada\u0142. W ko\u0144cu \u201egdy m\u0142odzieniec us\u0142ysza\u0142 te
    s\u0142owa, odszed\u0142 zasmucony\u201d (w. 22). Wyrzek\u0142 si\u0119 swojej m\u0142odo\u015bci.
    2?Wyznania, X, 27, t\u0142um. Z. Kubiak, Warszawa 1992, s. 312.
    7<\/li>
  19. Ewangelia m\u00f3wi nam tak\u017ce o pannach roztropnych, kt\u00f3re by\u0142y
    przygotowane i uwa\u017cne, podczas gdy inne by\u0142y rozkojarzone i ospa\u0142e
    (por. Mt 25, 1-13). Mo\u017cna bowiem sp\u0119dzi\u0107 m\u0142odo\u015b\u0107 w rozkojarzeniu,
    prze\u015blizguj\u0105c si\u0119 po powierzchni \u017cycia, ospale, b\u0119d\u0105c niezdolnym do
    piel\u0119gnowania g\u0142\u0119bokich relacji i wej\u015bcia w istot\u0119 \u017cycia. W ten spos\u00f3b
    przygotowujemy sobie przysz\u0142o\u015b\u0107 ubog\u0105, bez tre\u015bci. Albo mo\u017cna sp\u0119dzi\u0107
    m\u0142odo\u015b\u0107, piel\u0119gnuj\u0105c to, co pi\u0119kne i wspania\u0142e, przygotowuj\u0105c tym
    samym przysz\u0142o\u015b\u0107 pe\u0142n\u0105 \u017cycia i wewn\u0119trznego bogactwa.<\/li>
  20. Je\u015bli utraci\u0142e\u015b wewn\u0119trzny wigor, marzenia, entuzjazm, nadziej\u0119 i
    wspania\u0142omy\u015blno\u015b\u0107, Jezus ukazuje si\u0119 tobie, tak jak stan\u0105\u0142 przed
    zmar\u0142ym synem wdowy, i z ca\u0142\u0105 swoj\u0105 moc\u0105 Zmartwychwsta\u0142ego Pan
    zach\u0119ca ci\u0119: \u201eM\u0142odzie\u0144cze, tobie m\u00f3wi\u0119 wsta\u0144!\u201d (\u0141k 7, 14).<\/li>
  21. Niew\u0105tpliwie istnieje wiele innych tekst\u00f3w s\u0142owa Bo\u017cego, kt\u00f3re mog\u0105
    o\u015bwieci\u0107 nas na tym etapie \u017cycia. Cz\u0119\u015bci z nich przyjrzymy si\u0119 w
    kolejnych rozdzia\u0142ach.
    8
    ROZDZIA\u0141 DRUGI
    JEZUS CHRYSTUS ZAWSZE M\u0141ODY<\/li>
  22. Jezus jest \u201em\u0142odym po\u015br\u00f3d m\u0142odych, aby stawa\u0107 si\u0119 dla nich wzorem
    i u\u015bwi\u0119ca\u0107 ich dla Pana\u201d3. Dlatego Synod stwierdzi\u0142, \u017ce \u201em\u0142odo\u015b\u0107 jest
    niepowtarzalnym i pobudzaj\u0105cym okresem \u017cycia, kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142 sam
    Jezus, u\u015bwi\u0119caj\u0105c go4\u201d. Co o m\u0142odo\u015bci Jezusa m\u00f3wi nam Ewangelia?
    M\u0141ODO\u015a\u0106 JEZUSA<\/li>
  23. Pan \u201eodda\u0142 ducha\u201d (Mt 27, 50) na krzy\u017cu, gdy mia\u0142 mniej ni\u017c 35 lat
    (por. \u0141k 3, 23). Wa\u017cne jest u\u015bwiadomienie sobie, \u017ce Jezus by\u0142 m\u0142odym
    m\u0119\u017cczyzn\u0105. Odda\u0142 swoje \u017cycie w momencie, kt\u00f3ry dzisiaj okre\u015bla si\u0119 jako
    m\u0142ody doros\u0142y. W pe\u0142ni swojej m\u0142odo\u015bci rozpocz\u0105\u0142 swoj\u0105 misj\u0119 publiczn\u0105,
    dzi\u0119ki czemu \u201ezaja\u015bnia\u0142o \u015bwiat\u0142o\u201d (Mt 4, 16), szczeg\u00f3lnie wtedy, gdy odda\u0142
    swe \u017cycie a\u017c do ko\u0144ca. To kulminacyjne wydarzenie nie by\u0142o
    improwizowane, przeciwnie: ca\u0142a jego m\u0142odo\u015b\u0107, w ka\u017cdym z jej wydarze\u0144,
    by\u0142a cennym przygotowaniem, poniewa\u017c \u201ewszystko w \u017cyciu Jezusa jest
    znakiem jego misterium\u201d5 i \u201eca\u0142e \u017cycie Chrystusa jest misterium
    Odkupienia\u201d6.
    3 \u015aW. IRENEUSZ, Adv. haer. II, 22,4: PG 7, 784.
    4 Dokument ko\u0144cowy XV Zwyczajnego Zgromadzenia Og\u00f3lnego Synodu
    Biskup\u00f3w, 60. Dalej b\u0119dzie on cytowany jako DK. Tekst mo\u017cna znale\u017a\u0107 na
    stronie: https:\/\/episkopat.pl\/dokument-koncowy-synodu-biskupow-mlodziuczestnikami-
    i-wspoltworcami-zgromadzenia\/.
    5 Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, 515.
    6 Tam\u017ce, 517.
    9<\/li>
  24. Ewangelia nie m\u00f3wi o latach dzieci\u0119cych Jezusa, ale opowiada nam o
    pewnych wydarzeniach z okresu jego dojrzewania i m\u0142odo\u015bci. Mateusz
    umieszcza ten okres m\u0142odo\u015bci Pa\u0144skiej mi\u0119dzy dwoma wydarzeniami:
    powrotem Jego rodziny do Nazaretu, po okresie wygnania, a Jego
    chrztem w Jordanie, gdzie rozpocz\u0105\u0142 swoj\u0105 misj\u0119 publiczn\u0105. Ostatnie
    portrety Dzieci\u0105tka Jezus to najpierw obraz ma\u0142ego uchod\u017acy w Egipcie
    (por. Mt 2, 14-15), a nast\u0119pnie repatrianta w Nazarecie (por. Mt 2, 19-23).
    Pierwszy obraz Jezusa, jako m\u0142odego doros\u0142ego, ukazuje Go stoj\u0105cego w
    kolejce nad Jordanem, w oczekiwaniu na chrzest, kt\u00f3rego ma Mu udzieli\u0107
    Jego kuzyn, Jan Chrzciciel, podobnie jak wielu innym Jego rodakom
    (por. Mt 3, 13-17).<\/li>
  25. \u00d3w chrzest nie by\u0142 taki jak nasz, kt\u00f3ry wprowadza nas w \u017cycie \u0142aski,
    ale by\u0142 konsekracj\u0105 przed rozpocz\u0119ciem wielkiej misji Jego \u017cycia.
    Ewangelia m\u00f3wi, \u017ce Jego chrzest by\u0142 powodem rado\u015bci i upodobania
    Ojca: \u201eTy\u015b jest m\u00f3j Syn umi\u0142owany\u201d (\u0141k 3, 22). Natychmiast Jezus zosta\u0142
    nape\u0142niony Duchem \u015awi\u0119tym i poprowadzony przez Ducha na pustyni\u0119.
    W ten spos\u00f3b by\u0142 gotowy, aby wyj\u015b\u0107, g\u0142osi\u0107 kr\u00f3lestwo Bo\u017ce i czyni\u0107 cuda,
    aby wyzwala\u0107 i uzdrawia\u0107 (por. \u0141k 4, 1.14). Ka\u017cdy m\u0142ody cz\u0142owiek, gdy
    czuje si\u0119 powo\u0142any do wype\u0142nienia pewnej misji na tej ziemi, jest
    zaproszony, aby rozpozna\u0107 w swoim wn\u0119trzu te same s\u0142owa, kt\u00f3re kieruje
    do niego B\u00f3g Ojciec: \u201eTy\u015b jest m\u00f3j syn umi\u0142owany\u201d.<\/li>
  26. W\u015br\u00f3d tych opis\u00f3w znajdujemy taki, kt\u00f3ry ukazuje Jezusa w pe\u0142ni
    wieku dojrzewania. Opisywane wydarzenie mia\u0142o miejsce, kiedy powr\u00f3ci\u0142
    z rodzicami do Nazaretu, po tym jak go zgubili i odnale\u017ali w \u015bwi\u0105tyni (por.
    \u0141k 2, 41-51). Wedle opisu, Jezus \u201eby\u0142 im poddany\u201d (\u0141k 2, 51), poniewa\u017c
    nie wypar\u0142 si\u0119 swojej rodziny. Nast\u0119pnie \u0141ukasz dodaje, \u017ce Jezus \u201eczyni\u0142
    post\u0119py w m\u0105dro\u015bci, w latach i w \u0142asce u Boga i u ludzi\u201d (\u0141k 2, 52). To
    znaczy, \u017ce si\u0119 przygotowywa\u0142 i w tym okresie pog\u0142\u0119bia\u0142 swoj\u0105 relacj\u0119 z
    Ojcem i z innymi. \u015awi\u0119ty Jan Pawe\u0142 II wyja\u015bni\u0142, \u017ce Jezus wzrasta\u0142 nie
    tylko fizycznie, ale \u201eby\u0142 [to] tak\u017ce rozw\u00f3j duchowy Jezusa\u201d, poniewa\u017c
    \u201epe\u0142nia \u0142aski w Jezusie by\u0142a odpowiednia do Jego wieku: pozostaj\u0105c
    zawsze pe\u0142ni\u0105, ale wzrasta\u0142a z wiekiem\u201d7.<\/li>
  27. Na podstawie tych opis\u00f3w ewangelicznych mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce
    Jezus w okresie dojrzewania \u201eformowa\u0142 si\u0119\u201d, \u017ce przygotowywa\u0142 si\u0119 do
    7 Katecheza (27 czerwca 1990), 2-3, w: JAN PAWE\u0141 II, Dzie\u0142a zebrane, t. 8,
    Krak\u00f3w, 2007, s.163-164.
    10
    realizacji planu Ojca. Jego okres dojrzewania i m\u0142odo\u015bci doprowadzi\u0142y Go
    do tej najwa\u017cniejszej misji.<\/li>
  28. W okresie dojrzewania i m\u0142odo\u015bci odniesienie Jezusa do Ojca by\u0142o
    relacj\u0105 umi\u0142owanego Syna; dorasta\u0142 On, zajmuj\u0105c si\u0119 Jego sprawami:
    \u201eCzy nie wiedzieli\u015bcie, \u017ce powinienem by\u0107 w tym, co nale\u017cy do mego
    Ojca?\u201d (\u0141k 2, 49). Nie mo\u017cemy jednak s\u0105dzi\u0107, \u017ce Jezus by\u0142 samotnym
    nastolatkiem lub m\u0142odym cz\u0142owiekiem, my\u015bl\u0105cym o sobie. Jego relacja z
    lud\u017ami by\u0142a relacj\u0105 m\u0142odzie\u0144ca, kt\u00f3ry podziela ca\u0142e \u017cycie swojej rodziny
    dobrze zakorzenionej w swym miasteczku. Nauczy\u0142 si\u0119 pracy ojca, a
    nast\u0119pnie zast\u0105pi\u0142 go jako cie\u015bla. Dlatego w Ewangelii jest On pewnego
    razu nazywany \u201esynem cie\u015bli\u201d (por. Mt 13, 55), a innym razem po prostu
    \u201ecie\u015bl\u0105\u201d (por. Mk 6, 3). Ten szczeg\u00f3\u0142 ukazuje, \u017ce by\u0142 takim samym
    m\u0142odzie\u0144cem z miasteczka jak inni i \u017ce utrzymywa\u0142 z innymi ca\u0142kiem
    zwyczajne relacje. Nikt nie uwa\u017ca\u0142 Go za m\u0142odzie\u0144ca dziwnego, czy
    oddzielonego od pozosta\u0142ych. I w\u0142a\u015bnie dlatego, kiedy Jezus pojawi\u0142 si\u0119,
    aby g\u0142osi\u0107 kr\u00f3lestwo Bo\u017ce, ludzie nie mogli sobie wyt\u0142umaczy\u0107, sk\u0105d wzi\u0105\u0142
    t\u0119 m\u0105dro\u015b\u0107: \u201eCzy\u017c nie jest to syn J\u00f3zefa?\u201d (\u0141k 4, 22).<\/li>
  29. Faktem jest, \u017ce \u201etak\u017ce Jezus nie wzrasta\u0142 w relacji zamkni\u0119tej i
    wy\u0142\u0105cznej z Maryj\u0105 i J\u00f3zefem, ale ch\u0119tnie przebywa\u0142 w rodzinie
    poszerzonej, w kt\u00f3rej byli krewni i przyjaciele\u201d8. Zatem rozumiemy
    dlaczego, powracaj\u0105c z pielgrzymki do Jerozolimy, Jego rodzice byli
    spokojni, s\u0105dz\u0105c, \u017ce ten dwunastoletni ch\u0142opiec (por. \u0141k 2, 42) swobodnie
    chodzi\u0142 w\u015br\u00f3d ludzi; chocia\u017c nie widzieli go ca\u0142y dzie\u0144, \u201emy\u015bl\u0105c, \u017ce jest
    w\u015br\u00f3d pielgrzym\u00f3w, przeszli dzie\u0144 drogi\u201d (\u0141k 2, 44). Na pewno my\u015bleli, \u017ce
    Jezus tam by\u0142, chodzi\u0142 tu i tam po\u015br\u00f3d innych, \u017cartowa\u0142 ze swoimi
    r\u00f3wie\u015bnikami, s\u0142ucha\u0142 opowie\u015bci doros\u0142ych i dzieli\u0142 z innymi rado\u015bci i
    smutki karawany. Greckie wyra\u017cenie, kt\u00f3rego \u0141ukasz u\u017cy\u0142 na okre\u015blenie
    karawany pielgrzym\u00f3w \u2013 synod\u00eda \u2013 wskazuje dok\u0142adnie na t\u0119 \u201ewsp\u00f3lnot\u0119
    w drodze\u201d, w kt\u00f3rej uczestniczy \u015awi\u0119ta Rodzina. Dzi\u0119ki zaufaniu swoich
    rodzic\u00f3w Jezus porusza si\u0119 swobodnie i uczy si\u0119 w\u0119drowa\u0107 z innymi.
    JEGO M\u0141ODO\u015a\u0106 NAS O\u015aWIECA
    8 Posynodalna Adhort. apost. Amoris laetitia (19 marca 2016), 182: AAS 108
    (2016), 384.
    11<\/li>
  30. Te aspekty \u017cycia Jezusa mog\u0105 stanowi\u0107 inspiracj\u0119 dla ka\u017cdego
    m\u0142odego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry dorasta i przygotowuje si\u0119 do wype\u0142nienia
    swojej misji. Zak\u0142ada to dojrzewanie w relacji z Ojcem, z jednoczesn\u0105
    \u015bwiadomo\u015bci\u0105 bycia cz\u0142onkiem rodziny i wsp\u00f3lnoty oraz otwarto\u015bci\u0105 na
    nape\u0142nienie Duchem \u015awi\u0119tym i doprowadzenie do wype\u0142nienia swej misji
    powierzonej przez Boga: swego powo\u0142ania. Nic z tego nie mo\u017cna
    ignorowa\u0107 w duszpasterstwie m\u0142odzie\u017cy, aby nie tworzy\u0107 projekt\u00f3w, kt\u00f3re
    izoluj\u0105 m\u0142odych od rodziny i \u015bwiata, czy te\u017c zamieniaj\u0105 ich w wybran\u0105
    mniejszo\u015b\u0107 i chroni\u0105 przed wszelkim zaka\u017ceniem. Potrzebujemy raczej
    projekt\u00f3w, kt\u00f3re by ich umacnia\u0142y, towarzyszy\u0142y im i kierowa\u0142y ku
    spotkaniu z innymi, ku wielkodusznej pos\u0142udze, ku misji.<\/li>
  31. Jezus nie o\u015bwieca was, m\u0142odych, z daleka lub z zewn\u0105trz, ale
    wychodz\u0105c od swojej m\u0142odo\u015bci, kt\u00f3r\u0105 z wami dzieli. Bardzo wa\u017cne jest
    kontemplowanie m\u0142odego Jezusa, kt\u00f3rego ukazuj\u0105 nam Ewangelie,
    poniewa\u017c On by\u0142 naprawd\u0119 jednym z was, i w Nim mo\u017cna rozpozna\u0107 wiele
    przymiot\u00f3w charakterystycznych dla m\u0142odych serc. Widzimy to na
    przyk\u0142ad w nast\u0119puj\u0105cych cechach: \u201eJezus mia\u0142 bezwarunkow\u0105 ufno\u015b\u0107
    do Ojca, dba\u0142 o przyja\u017a\u0144 ze swoimi uczniami, a nawet w chwilach kryzysu
    pozosta\u0142 jej wierny. Okaza\u0142 g\u0142\u0119bokie wsp\u00f3\u0142czucie dla najs\u0142abszych,
    szczeg\u00f3lnie ubogich, chorych, grzesznik\u00f3w i wykluczonych. Mia\u0142 odwag\u0119
    zmierzy\u0107 si\u0119 z w\u0142adzami religijnymi i politycznymi swoich czas\u00f3w;
    do\u015bwiadczy\u0142 poczucia niezrozumienia i odrzucenia; do\u015bwiadczy\u0142 l\u0119ku w
    obliczu cierpienia i zna\u0142 s\u0142abo\u015b\u0107 M\u0119ki; skierowa\u0142 wzrok ku przysz\u0142o\u015bci,
    powierzaj\u0105c si\u0119 pewnym r\u0119kom Ojca i mocy Ducha \u015awi\u0119tego. W Jezusie
    wszyscy m\u0142odzi mog\u0105 odnale\u017a\u0107 siebie\u201d9.<\/li>
  32. Z drugiej strony, Jezus zmartwychwsta\u0142 i chce, aby\u015bmy mieli udzia\u0142 w
    nowo\u015bci Jego zmartwychwstania. On jest prawdziw\u0105 m\u0142odo\u015bci\u0105
    zestarza\u0142ego \u015bwiata, a tak\u017ce m\u0142odo\u015bci\u0105 wszech\u015bwiata, kt\u00f3ry czeka \u201ew
    b\u00f3lach rodzenia\u201d (Rz 8, 22), aby zosta\u0142 przyobleczony Jego \u015bwiat\u0142em i
    \u017cyciem. Przy Nim mo\u017cemy pi\u0107 z prawdziwego \u017ar\u00f3d\u0142a, kt\u00f3re podtrzymuje
    nasze marzenia, nasze plany, nasze wielkie idea\u0142y, i kt\u00f3re posy\u0142a nas do
    g\u0142oszenia \u017cycia, jakim warto \u017cy\u0107. W dw\u00f3ch osobliwych szczeg\u00f3\u0142ach
    Ewangelii \u015bwi\u0119tego Marka mo\u017cemy dostrzec powo\u0142anie do prawdziwej
    m\u0142odo\u015bci zmartwychwsta\u0142ych. Z jednej strony, w M\u0119ce Pa\u0144skiej pojawia
    si\u0119 zal\u0119kniony m\u0142odzieniec, kt\u00f3ry pr\u00f3bowa\u0142 i\u015b\u0107 za Jezusem, ale uciek\u0142
    9 DK 63.
    12
    nagi (por. 14, 51-52), m\u0142ody cz\u0142owiek, kt\u00f3ry nie mia\u0142 si\u0142y, by zaryzykowa\u0107
    wszystko, \u017ceby p\u00f3j\u015b\u0107 za Panem. Z drugiej natomiast, przy pustym grobie
    widzimy m\u0142odzie\u0144ca \u201eubranego w bia\u0142\u0105 szat\u0119\u201d (16, 5), kt\u00f3ry zach\u0119ca\u0142 do
    przezwyci\u0119\u017cenia l\u0119ku i zapowiada\u0142 rado\u015b\u0107 zmartwychwstania (por. 16, 6-
    7).<\/li>
  33. Pan wzywa nas, by\u015bmy zapalili gwiazdy w nocy innych ludzi m\u0142odych.
    Zaprasza nas do spojrzenia na prawdziwe gwiazdy, na te tak
    zr\u00f3\u017cnicowane znaki, kt\u00f3re On nam daje, aby\u015bmy nie trwali w bezruchu,
    ale by\u015bmy na\u015bladowali siewc\u0119, kt\u00f3ry obserwowa\u0142 gwiazdy, by m\u00f3c zaora\u0107
    pole. B\u00f3g zapala dla nas gwiazdy, aby\u015bmy mogli i\u015b\u0107 dalej: \u201eGwiazdy
    rado\u015bnie \u015bwiec\u0105 na swoich stra\u017cnicach. Wezwa\u0142 je. Odpowiedzia\u0142y:
    \u00abJeste\u015bmy\u00bb\u201d (Ba 3, 34-35). Ale to sam Chrystus jest dla nas wspania\u0142ym
    \u015bwiat\u0142em nadziei i przewodnictwa w naszej nocy, poniewa\u017c On jest
    \u201eGwiazd\u0105 \u015bwiec\u0105c\u0105, porann\u0105\u201d (por. Ap 22,16).
    M\u0141ODO\u015a\u0106 KO\u015aCIO\u0141A<\/li>
  34. Bycie m\u0142odym jest nie tyle okresem \u017cycia, ile stanem serca. Dlatego
    te\u017c instytucja tak wiekowa jak Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce si\u0119 odnawia\u0107 i stawa\u0107 m\u0142od\u0105
    na r\u00f3\u017cnych etapach swojej d\u0142ugiej historii. W rzeczywisto\u015bci, w swoich
    najbardziej tragicznych chwilach, czuje wezwanie, by powr\u00f3ci\u0107 do istoty
    pierwszej mi\u0142o\u015bci. Przypominaj\u0105c t\u0119 prawd\u0119, Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II
    stwierdzi\u0142, \u017ce \u201ebogaty w d\u0142ug\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 zawsze w niej \u017cyj\u0105cy, zmierzaj\u0105c
    ku ludzkiej doskona\u0142o\u015bci w czasie i ku ostatecznemu zamys\u0142owi historii i
    \u017cycia, jest on prawdziw\u0105 m\u0142odo\u015bci\u0105 \u015bwiata\u201d. W nim mo\u017cna zawsze znale\u017a\u0107
    Chrystusa \u201etowarzysza i przyjaciela m\u0142odych\u201d10.
    Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry daje si\u0119 odnowi\u0107<\/li>
  35. Pro\u015bmy Pana, aby uwolni\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 od tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 go postarzy\u0107,
    zakotwiczy\u0107 w przesz\u0142o\u015bci, zatrzyma\u0107, unieruchomi\u0107. Pro\u015bmy Go te\u017c, aby
    uwolni\u0142 go od innej pokusy: uwierzenia, \u017ce jest m\u0142ody, bo godzi si\u0119 na
    wszystko, co oferuje mu \u015bwiat, wierz\u0105c, \u017ce w ten spos\u00f3b si\u0119 odnawia,
    10 SOB\u00d3R WATYKA\u0143SKI II, Or\u0119dzie do ludzko\u015bci: Do m\u0142odych (8 grudnia 1965):
    AAS 58 (1966), 18.
    13
    poniewa\u017c ukrywa swoje or\u0119dzie i wtapia si\u0119 w otoczenie. Nie. Jest m\u0142ody,
    kiedy jest sob\u0105, gdy otrzymuje coraz to nowe si\u0142y p\u0142yn\u0105ce ze s\u0142owa
    Bo\u017cego, z Eucharystii, z obecno\u015bci Chrystusa ka\u017cdego dnia. Jest m\u0142ody,
    kiedy potrafi powraca\u0107 do swojego \u017ar\u00f3d\u0142a.<\/li>
  36. To prawda, \u017ce my, cz\u0142onkowie Ko\u015bcio\u0142a, nie mo\u017cemy by\u0107 dziwakami.
    Wszyscy powinni m\u00f3c widzie\u0107 w nas braci i bliskich, jak Aposto\u0142owie,
    kt\u00f3rzy \u201ecieszyli si\u0119 \u017cyczliwo\u015bci\u0105 ca\u0142ego ludu\u201d (por. Dz 2, 47; 4, 21.33; 5,
    13). Ale jednocze\u015bnie musimy mie\u0107 odwag\u0119, aby by\u0107 innymi, aby
    ukazywa\u0107 innym marzenia, jakich nie oferuje ten \u015bwiat, by dawa\u0107
    \u015bwiadectwo pi\u0119kna wielkoduszno\u015bci, s\u0142u\u017cby, czysto\u015bci, m\u0119stwa,
    przebaczenia, wierno\u015bci w ma\u0142\u017ce\u0144stwie, modlitwy, walki o sprawiedliwo\u015b\u0107
    i dobro wsp\u00f3lne, mi\u0142o\u015bci do ubogich, przyja\u017ani spo\u0142ecznej.<\/li>
  37. Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy zawsze mo\u017ce ulec pokusie zatracenia
    entuzjazmu, gdy nie s\u0142ucha ju\u017c wezwania Pana do ryzyka wiary, do
    dawania z siebie wszystkiego, nie zwa\u017caj\u0105c na zagro\u017cenia, a tak\u017ce
    dlatego, \u017ce ponownie poszukuje fa\u0142szywych zabezpiecze\u0144 doczesnych. To
    w\u0142a\u015bnie ludzie m\u0142odzi mog\u0105 pom\u00f3c Ko\u015bcio\u0142owi, by pozosta\u0142 m\u0142ody, by nie
    popad\u0142 w zepsucie, by si\u0119 nie zamyka\u0142, nie stawa\u0142 si\u0119 zarozumia\u0142y, nie
    zamienia\u0142 si\u0119 w sekt\u0119, by by\u0142 ubo\u017cszy i zdolny do \u015bwiadectwa, do bycia
    blisko najmniejszych i odrzuconych, aby walczy\u0142 o sprawiedliwo\u015b\u0107 i
    pozwoli\u0142 z pokor\u0105 zadawa\u0107 sobie pytania. Mog\u0105 oni wnie\u015b\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a
    pi\u0119kno m\u0142odo\u015bci, gdy rozbudzaj\u0105 zdolno\u015b\u0107 \u201eradowania si\u0119 z tego, co
    rozpoczyna, bezpowrotnego oddania si\u0119, odnowienia i ponownego
    wyruszenia po nowe zdobycze\u201d11.<\/li>
  38. Ci z nas, kt\u00f3rzy nie s\u0105 ju\u017c m\u0142odzi, potrzebuj\u0105 okazji, aby g\u0142osy
    m\u0142odych i ich zach\u0119ta by\u0142y bliskie, gdy\u017c \u201eblisko\u015b\u0107 stwarza warunki do
    tego, aby Ko\u015bci\u00f3\u0142 stawa\u0142 si\u0119 miejscem dialogu i \u015bwiadectwem braterstwa,
    kt\u00f3re fascynuje\u201d12. Musimy stworzy\u0107 wi\u0119cej przestrzeni, w kt\u00f3rych
    zabrzmi g\u0142os m\u0142odzie\u017cy: \u201eWys\u0142uchanie umo\u017cliwia wymian\u0119 dar\u00f3w w
    atmosferze empatii. [\u2026] Jednocze\u015bnie umo\u017cliwia takie g\u0142oszenie
    11 Tam\u017ce.
    12 DK 1.
    14
    Ewangelii, kt\u00f3re naprawd\u0119 dociera do serca w spos\u00f3b przekonuj\u0105cy i
    owocny\u201d13.
    Ko\u015bci\u00f3\u0142 uwa\u017cny na znaki czasu<\/li>
  39. \u201eJe\u015bli dla wielu m\u0142odych B\u00f3g, religia i Ko\u015bci\u00f3\u0142 wydaj\u0105 si\u0119 pustymi
    s\u0142owami, to s\u0105 oni wra\u017cliwi na osob\u0119 Jezusa, gdy jest ona przedstawiana
    w atrakcyjny i skuteczny spos\u00f3b\u201d14. Dlatego konieczne jest, aby Ko\u015bci\u00f3\u0142
    nie by\u0142 zbyt skoncentrowany na sobie samym, ale aby przede wszystkim
    odzwierciedla\u0142 Jezusa Chrystusa. To zak\u0142ada, \u017ce pokornie uzna on, i\u017c
    pewne konkretne kwestie musz\u0105 si\u0119 zmieni\u0107, a w tym celu musi tak\u017ce
    pozna\u0107 wizj\u0119, a nawet krytyk\u0119 ludzi m\u0142odych.<\/li>
  40. Na Synodzie przyznano, \u017ce \u201eznaczna liczba ludzi m\u0142odych z r\u00f3\u017cnych
    przyczyn niczego nie oczekuje od Ko\u015bcio\u0142a, poniewa\u017c nie uwa\u017ca go za
    znacz\u0105cy dla ich \u017cycia. Co wi\u0119cej, niekt\u00f3rzy wyra\u017anie prosz\u0105 o
    pozostawienie ich w spokoju, poniewa\u017c odczuwaj\u0105 jego obecno\u015b\u0107 jako
    uci\u0105\u017cliw\u0105, a nawet irytuj\u0105c\u0105. Takie \u017c\u0105danie cz\u0119sto nie rodzi si\u0119 z
    bezkrytycznej i impulsywnej pogardy, ale ma te\u017c swoje korzenie w
    powa\u017cnych i godnych uszanowania przyczynach: skandalach
    seksualnych i ekonomicznych; nieprzygotowaniu kap\u0142an\u00f3w, kt\u00f3rzy nie
    potrafi\u0105 odpowiednio uchwyci\u0107 wra\u017cliwo\u015bci m\u0142odych ludzi; braku
    staranno\u015bci w przygotowaniu homilii i g\u0142oszeniu s\u0142owa Bo\u017cego; bierno\u015bci
    przypisywanej ludziom m\u0142odym we wsp\u00f3lnocie chrze\u015bcija\u0144skiej;
    trudno\u015bciom Ko\u015bcio\u0142a w uzasadnianiu swojego stanowiska doktrynalnego
    i etycznego wobec wsp\u00f3\u0142czesnego spo\u0142ecze\u0144stwa\u201d15.<\/li>
  41. Nawet je\u015bli s\u0105 m\u0142odzi, kt\u00f3rzy ciesz\u0105 si\u0119, widz\u0105c Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry daje si\u0119
    pozna\u0107 jako pewny, zdecydowany i krytyczny, to inni ludzie m\u0142odzi
    domagaj\u0105 si\u0119 Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry by wi\u0119cej s\u0142ucha\u0142, kt\u00f3ry by nie os\u0105dza\u0142
    nieustannie \u015bwiata ani nie my\u015bla\u0142, \u017ce wszystko, co mu si\u0119 przydarza,
    dzieje si\u0119 z powodu niegodziwo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa. Nie chc\u0105 widzie\u0107
    Ko\u015bcio\u0142a milcz\u0105cego i nie\u015bmia\u0142ego, ani te\u017c zawsze walcz\u0105cego o dwa lub
    13 Tam\u017ce, 8.
    14 Tam\u017ce, 50.
    15 DK 53.
    15
    trzy tematy, b\u0119d\u0105ce jego obsesj\u0105. Aby by\u0107 wiarygodnym dla m\u0142odych,
    Ko\u015bci\u00f3\u0142 musi niekiedy odzyska\u0107 pokor\u0119 i po prostu s\u0142ucha\u0107, rozpozna\u0107 w
    tym, co m\u00f3wi\u0105 inni, \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re mo\u017ce mu pom\u00f3c w lepszym odkryciu
    Ewangelii. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w defensywie, trac\u0105cy pokor\u0119, kt\u00f3ry przestaje s\u0142ucha\u0107,
    nie pozwala na podawanie w w\u0105tpliwo\u015b\u0107, traci m\u0142odo\u015b\u0107 i zamienia si\u0119 w
    muzeum. Jak w ten spos\u00f3b mo\u017ce przyj\u0105\u0107 marzenia m\u0142odych? Chocia\u017c
    posiada on prawd\u0119 Ewangelii, nie oznacza to, \u017ce w pe\u0142ni j\u0105 zrozumia\u0142;
    raczej musi zawsze wzrasta\u0107 w zrozumieniu tego niewyczerpalnego
    skarbu16.<\/li>
  42. Na przyk\u0142ad Ko\u015bci\u00f3\u0142 nadmiernie l\u0119kliwy i przywi\u0105zany do struktur
    mo\u017ce by\u0107 nieustannie krytyczny wobec wszystkich dyskurs\u00f3w na temat
    obrony praw kobiet i stale wskazywa\u0107 na zagro\u017cenia i ewentualne b\u0142\u0119dy
    tych roszcze\u0144. Przeciwnie, \u017cywy Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce reagowa\u0107, zwracaj\u0105c uwag\u0119
    na uzasadnione \u017c\u0105dania kobiet, upominaj\u0105cych si\u0119 o wi\u0119ksz\u0105
    sprawiedliwo\u015b\u0107 i r\u00f3wno\u015b\u0107. Mo\u017ce przypomnie\u0107 histori\u0119 i uzna\u0107 istnienie
    d\u0142ugich dziej\u00f3w autorytaryzmu ze strony m\u0119\u017cczyzn, podporz\u0105dkowania,
    r\u00f3\u017cnych form zniewolenia, wykorzystywania i m\u0119skiej przemocy. Patrz\u0105c
    w ten spos\u00f3b, Ko\u015bci\u00f3\u0142 b\u0119dzie zdolny do uto\u017csamienia si\u0119 z owymi
    \u017c\u0105daniami praw i z przekonaniem wniesie sw\u00f3j wk\u0142ad na rzecz wi\u0119kszej
    komplementarno\u015bci mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami a kobietami, aczkolwiek nie
    zgadzaj\u0105c si\u0119 ze wszystkim, co proponuj\u0105 niekt\u00f3re grupy feministyczne.
    W zwi\u0105zku z tym Synod chcia\u0142 odnowi\u0107 zaanga\u017cowanie Ko\u015bcio\u0142a w
    \u201ezwalczanie wszelkiej dyskryminacji i przemocy ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107\u201d17.
    Jest to reakcja Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry pozostaje m\u0142ody i kt\u00f3ry pozwala stawia\u0107
    sobie wyzwania oraz daje si\u0119 pobudza\u0107 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 ludzi m\u0142odych.
    MARYJA, DZIEWCZYNA Z NAZARETU<\/li>
  43. W sercu Ko\u015bcio\u0142a ja\u015bnieje Maryja. Jest Ona wspania\u0142ym wzorem dla
    m\u0142odego Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry chce na\u015bladowa\u0107 Chrystusa ze \u015bwie\u017co\u015bci\u0105 i
    pos\u0142usze\u0144stwem. B\u0119d\u0105c bardzo m\u0142od\u0105, Maryja przyj\u0119\u0142a zwiastowanie
    16 Por. SOB\u00d3R WATYKA\u0143SKI II, Konst. dogm. Dei Verbum o Objawieniu
    Bo\u017cym, 8.
    17 DK 150.
    16
    anio\u0142a i nie zrezygnowa\u0142a z zadawania pyta\u0144 (por. \u0141k 1, 34). Ale te\u017c mia\u0142a
    dusz\u0119 otwart\u0105 i powiedzia\u0142a: \u201eOto Ja s\u0142u\u017cebnica Pa\u0144ska\u201d (\u0141k 1, 38).<\/li>
  44. \u201eZawsze g\u0142\u0119bokie wra\u017cenie wywo\u0142uje si\u0142a \u00abtak\u00bb Maryi, m\u0142odej kobiety.
    Si\u0142a tego \u00abniech mi si\u0119 stanie\u00bb, kt\u00f3re powiedzia\u0142a anio\u0142owi. To by\u0142o co\u015b
    innego ni\u017c bierna lub zrezygnowana akceptacja. Maryja nie zna\u0142a
    powiedzenia \u00abzobaczymy, co si\u0119 wydarzy\u00bb. By\u0142a zdecydowana, zrozumia\u0142a,
    o co chodzi\u0142o, i powiedzia\u0142a \u00abtak\u00bb, nie owijaj\u0105c w bawe\u0142n\u0119. To by\u0142o co\u015b
    znacznie wi\u0119cej, co\u015b innego. By\u0142o to \u00abtak\u00bb osoby, kt\u00f3ra chce si\u0119
    zaanga\u017cowa\u0107 i zaryzykowa\u0107, kt\u00f3ra chce postawi\u0107 wszystko na jedn\u0105
    kart\u0119, bez innych gwarancji ni\u017c pewno\u015b\u0107, \u017ce niesie obietnic\u0119. I pytam
    ka\u017cdego z was: czy czujecie si\u0119 tymi, kt\u00f3rzy nios\u0105 obietnic\u0119? Jak\u0105
    obietnic\u0119 nios\u0119 w sercu, aby j\u0105 nie\u015b\u0107 dalej? Maryja niew\u0105tpliwie mia\u0142a
    przed sob\u0105 trudn\u0105 misj\u0119, ale trudno\u015bci nie by\u0142y powodem, by powiedzie\u0107
    \u00abnie\u00bb. Z pewno\u015bci\u0105 czeka\u0142y J\u0105 komplikacje, ale nie by\u0142y to takie same
    komplikacje, jakie pojawiaj\u0105 si\u0119, gdy parali\u017cuje nas tch\u00f3rzostwo, bo nie
    wszystko jest jasne lub zabezpieczone. Maryja nie wykupi\u0142a
    ubezpieczenia na \u017cycie! Maryja si\u0119 zaanga\u017cowa\u0142a, i dlatego jest silna,
    dlatego jest influencerem, jest influencerem Boga! \u00abTak\u00bb i ch\u0119\u0107 s\u0142u\u017cenia
    by\u0142y silniejsze ni\u017c w\u0105tpliwo\u015bci i trudno\u015bci\u201d18.<\/li>
  45. Nie uchylaj\u0105c si\u0119 ani nie ulegaj\u0105c z\u0142udzeniom, Maryja \u201epotrafi\u0142a
    towarzyszy\u0107 w b\u00f3lu swemu Synowi, [\u2026] wspiera\u0107 Go swym spojrzeniem i
    chroni\u0107 swym sercem. W b\u00f3lu, kt\u00f3ry cierpia\u0142a, ale kt\u00f3ry Jej nie z\u0142ama\u0142.
    By\u0142a siln\u0105 kobiet\u0105, kt\u00f3ra powiedzia\u0142a \u00abtak\u00bb, kt\u00f3ra wspiera i towarzyszy,
    chroni i przygarnia. Ona jest wielk\u0105 opiekunk\u0105 nadziei. [\u2026] Od Niej
    uczymy si\u0119 m\u00f3wi\u0107 \u00abtak\u00bb upartej cierpliwo\u015bci i kreatywno\u015bci tych, kt\u00f3rzy
    si\u0119 nie zniech\u0119caj\u0105 i zaczynaj\u0105 od nowa\u201d19.<\/li>
  46. Maryja by\u0142a dziewczyn\u0105 o wspania\u0142ej duszy, pe\u0142n\u0105 rado\u015bci (por. \u0141k 1,
    47), m\u0142od\u0105 dziewczyn\u0105 o oczach ja\u015bniej\u0105cych Duchem \u015awi\u0119tym, kt\u00f3ra z
    wiar\u0105 kontemplowa\u0142a \u017cycie i zachowywa\u0142a wszystko w swoim sercu (por.
    18?Przem\u00f3wienie podczas czuwania z m\u0142odymi XXXIV \u015awiatowego Dnia
    M\u0142odzie\u017cy w Panamie (26 stycznia 2019): L\u2019Osservatore Romano, wyd. polskie,
    n. 2 (4010)\/ 2019, s. 26-27.
    19 Modlitwa na zako\u0144czenie Drogi Krzy\u017cowej podczas XXXIV \u015awiatowego Dnia
    M\u0142odzie\u017cy w Panamie (25 stycznia 2019): L\u2019Osservatore Romano, wyd. polskie,
    n. 2 (410)\/2019, s. 25.
    17
    \u0141k 2, 19.51). By\u0142a niespokojna, gotowa, by wyruszy\u0107, by\u0142a t\u0105, kt\u00f3ra
    dowiedziawszy si\u0119, \u017ce kuzynka potrzebowa\u0142a Jej, nie my\u015bla\u0142a o swoich
    w\u0142asnych planach, ale \u201ez po\u015bpiechem\u201d (\u0141k 1, 39) posz\u0142a w g\u00f3ry.<\/li>
  47. A kiedy trzeba by\u0142o chroni\u0107 swoje dziecko, uda\u0142a si\u0119 z J\u00f3zefem do
    odleg\u0142ego kraju (por. Mt 2, 13-14). Dlatego pozosta\u0142a po\u015br\u00f3d uczni\u00f3w
    zgromadzonych na modlitwie w oczekiwaniu Ducha \u015awi\u0119tego (por. Dz 1,
    14). W ten spos\u00f3b, w Jej obecno\u015bci narodzi\u0142 si\u0119 m\u0142ody Ko\u015bci\u00f3\u0142, wraz z
    Aposto\u0142ami, kt\u00f3rzy wyruszyli, aby uczestniczy\u0107 w narodzinach nowego
    \u015bwiata (por. Dz 2, 4-11).<\/li>
  48. Ta dziewczyna jest dzisiaj Matk\u0105, kt\u00f3ra czuwa nad dzie\u0107mi, czuwa
    nad nami, swoimi dzie\u0107mi, kt\u00f3rzy kroczymy przez \u017cycie, cz\u0119sto znu\u017ceni,
    potrzebuj\u0105cy, ale pragn\u0105cy, aby \u015bwiat\u0142o nadziei nie zgas\u0142o. Tego w\u0142a\u015bnie
    chcemy: aby \u015bwiat\u0142o nadziei nie zagas\u0142o. Nasza Matka strze\u017ce tego
    pielgrzymuj\u0105cego ludu, ludu m\u0142odych, kt\u00f3rych mi\u0142uje, kt\u00f3ry Jej
    poszukuje, wyciszaj\u0105c swe serce, pomimo \u017ce podczas drogi napotyka
    du\u017co ha\u0142asu, rozm\u00f3w i rozprosze\u0144. Lecz przed oczyma Matki jest miejsce
    jedynie na milczenie pe\u0142ne nadziei. W ten spos\u00f3b Maryja na nowo
    rozja\u015bnia nasz\u0105 m\u0142odo\u015b\u0107.
    \u015aWI\u0118CI LUDZIE M\u0141ODZI<\/li>
  49. Serce Ko\u015bcio\u0142a jest r\u00f3wnie\u017c pe\u0142ne m\u0142odych \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3rzy oddali
    \u017cycie za Chrystusa, wielu z nich a\u017c po m\u0119cze\u0144stwo. Byli oni cennym
    odzwierciedleniem m\u0142odego Chrystusa, kt\u00f3re ja\u015bnieje, aby nas przebudzi\u0107
    i uwolni\u0107 od ospa\u0142o\u015bci. Synod podkre\u015bli\u0142, i\u017c \u201ewielu m\u0142odych \u015bwi\u0119tych
    sprawi\u0142o, \u017ce kszta\u0142t ich okresu m\u0142odzie\u0144czego zaja\u015bnia\u0142 w ca\u0142ym pi\u0119knie i
    byli w swoim czasie prawdziwymi prorokami przemian. Ich przyk\u0142ad
    pokazuje, do czego zdolni s\u0105 m\u0142odzi ludzie, gdy otwieraj\u0105 si\u0119 na spotkanie
    z Chrystusem\u201d20.<\/li>
  50. \u201ePoprzez \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 m\u0142odych, Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce odnowi\u0107 sw\u00f3j duchowy
    zapa\u0142 i energi\u0119 apostolsk\u0105. Balsam \u015bwi\u0119to\u015bci zrodzonej z dobrego \u017cycia
    wielu m\u0142odych ludzi mo\u017ce uleczy\u0107 rany Ko\u015bcio\u0142a i \u015bwiata, przywracaj\u0105c
    nas do tej pe\u0142ni mi\u0142o\u015bci, do kt\u00f3rej zawsze byli\u015bmy wezwani: m\u0142odzi \u015bwi\u0119ci
    20 DK 65.
    18
    zach\u0119caj\u0105 nas do powrotu do naszej pierwszej mi\u0142o\u015bci (por. Ap 2, 4)\u201d21.
    S\u0105 \u015bwi\u0119ci, kt\u00f3rzy nie zaznali doros\u0142ego \u017cycia i zostawili nam \u015bwiadectwo
    innego sposobu prze\u017cywania m\u0142odo\u015bci. Przypomnijmy przynajmniej
    niekt\u00f3rych z nich, z r\u00f3\u017cnych okres\u00f3w historii, z kt\u00f3rych ka\u017cdy na sw\u00f3j
    spos\u00f3b \u017cy\u0142 \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105.<\/li>
  51. \u017byj\u0105cy w trzecim wieku \u015bwi\u0119ty Sebastian by\u0142 m\u0142odym kapitanem
    gwardii pretoria\u0144skiej. Opowiadaj\u0105, \u017ce wsz\u0119dzie m\u00f3wi\u0142 o Chrystusie i
    stara\u0142 si\u0119 nawraca\u0107 swoich towarzyszy, dop\u00f3ki nie otrzyma\u0142 rozkazu
    wyrzeczenia si\u0119 swojej wiary. Poniewa\u017c si\u0119 nie zgodzi\u0142, zosta\u0142 przeszyty
    strza\u0142ami, ale prze\u017cy\u0142 i nadal nieustraszenie g\u0142osi\u0142 Chrystusa. W ko\u0144cu
    zosta\u0142 zach\u0142ostany na \u015bmier\u0107.<\/li>
  52. \u015awi\u0119ty Franciszek z Asy\u017cu, b\u0119d\u0105c bardzo m\u0142odym i pe\u0142nym marze\u0144
    cz\u0142owiekiem, us\u0142ysza\u0142 wezwanie Jezusa, aby by\u0107 tak ubogim jak On i
    swoim \u015bwiadectwem odbudowa\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142. Wyrzek\u0142 si\u0119 wszystkiego z
    rado\u015bci\u0105 i sta\u0142 si\u0119 \u015bwi\u0119tym wzorem powszechnego braterstwa, bratem
    wszystkich, kt\u00f3ry uwielbia\u0142 Pana za Jego stworzenia. Zmar\u0142 w 1226 r.<\/li>
  53. \u015awi\u0119ta Joanna d’Arc urodzi\u0142a si\u0119 w 1412 r. By\u0142a m\u0142od\u0105 francusk\u0105
    dziewczyn\u0105 wiejsk\u0105, kt\u00f3ra pomimo m\u0142odego wieku walczy\u0142a, by broni\u0107
    swego kraju przed naje\u017ad\u017acami. \u0179le zrozumiana z powodu swego wygl\u0105du
    i sposobu prze\u017cywania wiary, zmar\u0142a spalona na stosie.<\/li>
  54. B\u0142ogos\u0142awiony Andrzej Ph\u00fb Y\u00ean by\u0142 m\u0142odym Wietnamczykiem z XVII
    w. By\u0142 katechet\u0105 i pomaga\u0142 misjonarzom. Zosta\u0142 uwi\u0119ziony z powodu swej
    wiary, a poniewa\u017c nie chcia\u0142 si\u0119 jej wyrzec, zosta\u0142 zamordowany. Zmar\u0142,
    wypowiadaj\u0105c imi\u0119: \u201eJezus\u201d.<\/li>
  55. W tym samym wieku \u015bwi\u0119ta Kateri Tekakwitha, m\u0142oda \u015bwiecka
    dziewczyna, pochodz\u0105ca z Ameryki P\u00f3\u0142nocnej, by\u0142a prze\u015bladowana za
    swoj\u0105 wiar\u0119, dlatego ucieka\u0142a, pokonuj\u0105c ponad 300 kilometr\u00f3w przez
    dzikie lasy. Po\u015bwi\u0119ci\u0142a si\u0119 Bogu i umiera\u0142a, m\u00f3wi\u0105c: \u201eKocham Ci\u0119, Jezu!\u201d.<\/li>
  56. \u015awi\u0119ty Dominik Savio ofiarowa\u0142 Maryi wszystkie swoje cierpienia.
    Kiedy \u015bwi\u0119ty Jan Bosko uczy\u0142 go, \u017ce \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 oznacza bycie zawsze
    radosnym, otworzy\u0142 swoje serce na t\u0119 zara\u017aliw\u0105 rado\u015b\u0107. Stara\u0142 si\u0119 by\u0107
    blisko swoich najbardziej zmarginalizowanych i chorych koleg\u00f3w. Zmar\u0142
    21 Tam\u017ce, 167.
    19
    w 1857 r., w wieku czternastu lat, m\u00f3wi\u0105c: \u201eO, jakie pi\u0119kne rzeczy
    widz\u0119!\u201d.<\/li>
  57. \u015awi\u0119ta Teresa od Dzieci\u0105tka Jezus urodzi\u0142a si\u0119 w 1873 r. W wieku 15
    lat, pokonuj\u0105c liczne trudno\u015bci, uda\u0142o jej si\u0119 wst\u0105pi\u0107 do klasztoru
    karmelitanek. \u017by\u0142a ma\u0142\u0105 drog\u0105 ca\u0142kowitej ufno\u015bci w mi\u0142o\u015bci Pana i
    pragnieniem umacniania swoj\u0105 modlitw\u0105 ognia mi\u0142o\u015bci, o\u017cywiaj\u0105cego
    Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/li>
  58. B\u0142ogos\u0142awiony Zefiryn Namuncur\u00e1 by\u0142 m\u0142odym Argenty\u0144czykiem,
    synem wybitnego przyw\u00f3dcy rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w. Zosta\u0142
    seminarzyst\u0105 salezja\u0144skim, przepe\u0142niony silnym pragnieniem powrotu do
    swego plemienia, aby zanie\u015b\u0107 Jezusa Chrystusa. Zmar\u0142 w 1905 r.<\/li>
  59. B\u0142ogos\u0142awiony Izydor Bakanja by\u0142 cz\u0142owiekiem \u015bwieckim w Kongu,
    kt\u00f3ry da\u0142 \u015bwiadectwo swej wiary. Przez d\u0142ugi czas by\u0142 torturowany za
    proponowanie chrze\u015bcija\u0144stwa innym m\u0142odym. Zmar\u0142 w 1909 r.,
    wybaczaj\u0105c swemu oprawcy.<\/li>
  60. B\u0142ogos\u0142awiony Piotr Jerzy Frassati, kt\u00f3ry zmar\u0142 w 1925 r., by\u0142
    \u201em\u0142odzie\u0144cem poci\u0105gaj\u0105cej rado\u015bci, rado\u015bci, kt\u00f3ra przezwyci\u0119\u017ca\u0142a tak\u017ce
    wielkie trudno\u015bci jego \u017cycia\u201d22. Powiedzia\u0142, \u017ce pragnie odp\u0142aca\u0107 za mi\u0142o\u015b\u0107
    Jezusa, kt\u00f3r\u0105 otrzymuje w Komunii \u015bw., przez odwiedziny i pomoc
    ubogim.<\/li>
  61. B\u0142ogos\u0142awiony Marceli Callo by\u0142 m\u0142odym Francuzem, kt\u00f3ry zmar\u0142 w
    1945 r. Zosta\u0142 uwi\u0119ziony w Austrii w obozie koncentracyjnym, gdzie,
    po\u015br\u00f3d wyniszczaj\u0105cych prac, umacnia\u0142 w wierze swoich towarzyszy
    wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017ani\u00f3w.<\/li>
  62. M\u0142oda b\u0142ogos\u0142awiona Klara Badano, kt\u00f3ra zmar\u0142a w 1990 r.,
    \u201edo\u015bwiadczy\u0142a, \u017ce b\u00f3l mo\u017ce by\u0107 przekszta\u0142cony przez mi\u0142o\u015b\u0107 [\u2026].
    Sekretem jej pokoju i rado\u015bci by\u0142a pe\u0142na ufno\u015b\u0107 w Panu oraz akceptacja
    22 \u015aW. JAN PAWE\u0141 II, Przem\u00f3wienie do m\u0142odzie\u017cy w Turynie (13 kwietnia
    1980), 4: Insegnamenti 3, 1 (1980), 905; Nauczanie papieskie, t. III, cz. 1, s.
    378, Pozna\u0144 1985.
    20
    choroby, tak\u017ce jako tajemniczego wyrazu Jego woli dla jej dobra i dla
    dobra wszystkich\u201d23.<\/li>
  63. Niech oni, wraz z wieloma m\u0142odymi, kt\u00f3rzy cz\u0119sto w milczeniu i
    anonimowo\u015bci do g\u0142\u0119bi \u017cyli Ewangeli\u0105, wstawiaj\u0105 si\u0119 za Ko\u015bcio\u0142em, aby
    by\u0142 pe\u0142en ludzi m\u0142odych, radosnych, odwa\u017cnych i zaanga\u017cowanych,
    kt\u00f3rzy daliby \u015bwiatu nowe \u015bwiadectwa \u015bwi\u0119to\u015bci.
    23 BENEDYKT XVI, Or\u0119dzie na XXVII \u015awiatowy Dzie\u0144 M\u0142odzie\u017cy (15 marca
    2012): AAS 104 (2012), 359: L\u2019Osservatore Romano, wyd. polskie, n. 5 (343)
    2012, s. 12.
    21
    ROZDZIA\u0141 TRZECI
    JESTE\u015aCIE DNIEM DZISIEJSZYM BOGA<\/li>
  64. Po przyjrzeniu si\u0119 s\u0142owu Bo\u017cemu nie mo\u017cemy ograniczy\u0107 si\u0119 do
    powiedzenia, \u017ce ludzie m\u0142odzi s\u0105 przysz\u0142o\u015bci\u0105 \u015bwiata. S\u0105 jego
    tera\u017aniejszo\u015bci\u0105, ubogacaj\u0105 go swoim wk\u0142adem. M\u0142ody cz\u0142owiek nie jest
    ju\u017c dzieckiem. Znajduje si\u0119 w takim okresie \u017cycia, w kt\u00f3rym zaczyna
    podejmowa\u0107 r\u00f3\u017cne obowi\u0105zki, uczestnicz\u0105c wraz z doros\u0142ymi w rozwoju
    rodziny, spo\u0142ecze\u0144stwa, Ko\u015bcio\u0142a. Ale czasy si\u0119 zmieniaj\u0105 i pojawia si\u0119
    pytanie: jaka jest dzisiejsza m\u0142odzie\u017c, co obecnie prze\u017cywa?
    POZYTYWY<\/li>
  65. Synod przyzna\u0142, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie zawsze przyjmuje postaw\u0119 Jezusa.
    Zamiast by\u0107 gotowym, by dog\u0142\u0119bnie ws\u0142ucha\u0107 si\u0119 w g\u0142os m\u0142odych,
    \u201eczasami przewa\u017ca sk\u0142onno\u015b\u0107 do udzielania gotowych odpowiedzi i
    gotowych recept, nie pozwalaj\u0105c na pojawienie si\u0119 pyta\u0144 m\u0142odzie\u0144czych w
    ich nowo\u015bci i zrozumienie zawartej w nich prowokacji\u201d24. Z drugiej
    strony, kiedy Ko\u015bci\u00f3\u0142 porzuca sztywne schematy i otwiera si\u0119 na
    s\u0142uchanie m\u0142odych z uwag\u0105 i otwarto\u015bci\u0105, to w\u00f3wczas ta empatia go
    ubogaca, poniewa\u017c \u201epozwala m\u0142odym na wniesienie do wsp\u00f3lnoty ich
    wk\u0142adu, dopomagaj\u0105c jej w zrozumieniu nowych wra\u017cliwo\u015bci i
    postawieniu sobie nowych pyta\u0144\u201d25.<\/li>
  66. Dzi\u015b grozi nam doros\u0142ym, \u017ce b\u0119dziemy sporz\u0105dzali list\u0119 pora\u017cek i
    niedoskona\u0142o\u015bci obecnej m\u0142odzie\u017cy. By\u0107 mo\u017ce niekt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 nas
    oklaskiwa\u0107, poniewa\u017c sprawiamy wra\u017cenie ekspert\u00f3w w znajdowaniu
    aspekt\u00f3w negatywnych i zagro\u017ce\u0144. Ale jaki by\u0142by rezultat promowania
    24 DK 8.
    25 Tam\u017ce.
    22
    takiej postawy? Coraz wi\u0119kszy dystans, mniejsza blisko\u015b\u0107, mniej
    wzajemnej pomocy.<\/li>
  67. Dog\u0142\u0119bne spojrzenie tych, kt\u00f3rzy s\u0105 uwa\u017cani za ojc\u00f3w, pasterzy czy
    przewodnik\u00f3w ludzi m\u0142odych, polega na dostrze\u017ceniu ma\u0142ego p\u0142omienia,
    kt\u00f3ry nadal si\u0119 tli, krzewu, kt\u00f3ry zdaje si\u0119 \u0142ama\u0107, ale nie jest jeszcze
    z\u0142amany (por. Iz 42, 3). To zdolno\u015b\u0107 znajdowania dr\u00f3g tam, gdzie inni
    widz\u0105 tylko mury, to zdolno\u015b\u0107 rozpoznawania szans, tam gdzie inni widz\u0105
    tylko zagro\u017cenia. Takie jest spojrzenie Boga Ojca, zdolnego doceni\u0107 i
    piel\u0119gnowa\u0107 ziarna dobra zasiane w sercach ludzi m\u0142odych. Ka\u017cdy m\u0142ody
    musi by\u0107 uwa\u017cany za \u201eziemi\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105\u201d, nios\u0105c\u0105 ziarna \u017cycia Bo\u017cego, przed
    kt\u00f3r\u0105 musimy \u201ezdj\u0105\u0107 sanda\u0142y\u201d, by m\u00f3c podej\u015b\u0107 i zg\u0142\u0119bi\u0107 Tajemnic\u0119.
    WIELO\u015a\u0106 M\u0141ODO\u015aCI<\/li>
  68. Mo\u017cemy pr\u00f3bowa\u0107 opisa\u0107 cechy dzisiejszej m\u0142odzie\u017cy, ale przede
    wszystkim chc\u0119 odnie\u015b\u0107 si\u0119 do pewnego spostrze\u017cenia ojc\u00f3w
    synodalnych: \u201eSam sk\u0142ad Synodu uwidoczni\u0142 obecno\u015b\u0107 i zaanga\u017cowanie
    r\u00f3\u017cnych region\u00f3w \u015bwiata, podkre\u015blaj\u0105c pi\u0119kno Ko\u015bcio\u0142a powszechnego.
    Pomimo kontekstu rosn\u0105cej globalizacji ojcowie synodalni prosili, by
    zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na wiele r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy kontekstami i kulturami, nawet w
    obr\u0119bie tego samego kraju. Mamy do czynienia z tak wielkim
    pluralizmem \u015bwiat\u00f3w m\u0142odzie\u017cy, \u017ce w niekt\u00f3rych krajach istnieje
    tendencja do u\u017cywania terminu \u201em\u0142odzie\u017c\u201d w liczbie mnogiej. Ponadto
    grupa wiekowa rozpatrywana przez obecny Synod (16-29 lat) nie stanowi
    jednorodnej ca\u0142o\u015bci, ale sk\u0142ada si\u0119 z grup, kt\u00f3re prze\u017cywaj\u0105 swoiste
    sytuacje\u201d26.<\/li>
  69. Z demograficznego punktu widzenia w niekt\u00f3rych krajach m\u0142odzie\u017c
    jest liczna, podczas gdy inne kraje notuj\u0105 bardzo niski przyrost
    naturalny. Jednak\u017ce \u201ekolejna r\u00f3\u017cnica wyp\u0142ywa z historii odr\u00f3\u017cniaj\u0105cej
    kraje i kontynenty o staro\u017cytnej tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej, w kt\u00f3rych
    kultura niesie ze sob\u0105 pami\u0119\u0107, kt\u00f3rej nie mo\u017cna zatraci\u0107, od kraj\u00f3w i
    kontynent\u00f3w naznaczonych innymi tradycjami religijnymi, w kt\u00f3rych
    chrze\u015bcija\u0144stwo jest mniejszo\u015bci\u0105, a niekiedy obecne jest od niedawna.
    Ponadto istniej\u0105 te\u017c tereny, na kt\u00f3rych wsp\u00f3lnoty chrze\u015bcija\u0144skie i
    26 Tam\u017ce, 10.
    23
    nale\u017c\u0105cy do nich ludzie m\u0142odzi doznaj\u0105 prze\u015bladowa\u0144\u201d27. Trzeba te\u017c
    odr\u00f3\u017cni\u0107 m\u0142odzie\u017c, \u201ekt\u00f3ra ma dost\u0119p do rosn\u0105cej liczby mo\u017cliwo\u015bci
    oferowanych przez globalizacj\u0119, od tych, kt\u00f3rzy, przeciwnie, \u017cyj\u0105 na
    marginesie spo\u0142ecze\u0144stwa lub w \u015brodowisku wiejskim i cierpi\u0105 z powodu
    skutk\u00f3w wykluczenia i odrzucenia\u201d28.<\/li>
  70. Istnieje wiele innych r\u00f3\u017cnic, kt\u00f3re by\u0142oby trudno tutaj szczeg\u00f3\u0142owo
    opisa\u0107. Dlatego nie uwa\u017cam za w\u0142a\u015bciwe przedstawienie tutaj
    wyczerpuj\u0105cej analizy sytuacji m\u0142odych w \u015bwiecie wsp\u00f3\u0142czesnym, tego,
    jak \u017cyj\u0105 i co si\u0119 z nimi dzieje. Ale poniewa\u017c nie mog\u0119 unikn\u0105\u0107 odniesienia
    si\u0119 do rzeczywisto\u015bci, kr\u00f3tko om\u00f3wi\u0119 niekt\u00f3re uwagi, jakie wp\u0142yn\u0119\u0142y przed
    Synodem, oraz inne, kt\u00f3re mog\u0142em zebra\u0107 podczas jego przebiegu.
    PEWNE SYTUACJE PRZYDARZAJ\u0104CE SI\u0118 M\u0141ODYM<\/li>
  71. M\u0142odzie\u017c nie jest rzeczywisto\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna analizowa\u0107
    abstrakcyjnie. W rzeczywisto\u015bci nie istnieje \u201em\u0142odzie\u017c\u201d, ale s\u0105 ludzie
    m\u0142odzi z ich konkretnym \u017cyciem. W dzisiejszym \u015bwiecie, pe\u0142nym
    osi\u0105gni\u0119\u0107, \u017cycie wielu z nich jest nara\u017cone na cierpienie i manipulacj\u0119.
    M\u0142odzi \u015bwiata przechodz\u0105cego kryzys<\/li>
  72. Ojcowie synodalni z b\u00f3lem podkre\u015blili, \u017ce \u201ewielu ludzi m\u0142odych \u017cyje w
    rzeczywisto\u015bci wojny i doznaje przemocy w niezliczonej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci jej
    form: porwa\u0144, haraczy, przest\u0119pczo\u015bci zorganizowanej, handlu lud\u017ami,
    wykorzystywania seksualnego i niewolnictwa, przemocy wojennej itp.
    Inni ludzie m\u0142odzi z powodu swojej wiary nie mog\u0105 znale\u017a\u0107 miejsca w
    swoich spo\u0142ecze\u0144stwach i znosz\u0105 r\u00f3\u017cnego rodzaju prze\u015bladowania, a\u017c po
    \u015bmier\u0107. Jest wielu m\u0142odych, kt\u00f3rzy \u2013 ze wzgl\u0119du na przymus lub brak
    alternatyw \u2013 \u017cyj\u0105, pope\u0142niaj\u0105c przest\u0119pstwa i dopuszczaj\u0105c si\u0119 przemocy:
    dzieci-\u017co\u0142nierze, przest\u0119pcze i uzbrojone gangi, handel narkotykami,
    terroryzm itp. Ta przemoc niszczy wiele m\u0142odych istnie\u0144. Nadu\u017cycia i
    27 Tam\u017ce, 11.
    28 Tam\u017ce, 12.
    24
    uzale\u017cnienia, podobnie jak przemoc i dewiacje, s\u0105 jedn\u0105 z przyczyn, kt\u00f3re
    prowadz\u0105 m\u0142odych ludzi do wi\u0119zienia, ze szczeg\u00f3ln\u0105 intensywno\u015bci\u0105 w
    niekt\u00f3rych grupach etnicznych i spo\u0142ecznych\u201d29.<\/li>
  73. Wielu ludzi m\u0142odych podlega naciskom ideologicznym i jest
    wykorzystywanych, zar\u00f3wno przez liberaln\u0105 prawic\u0119, jak i lewic\u0119, i
    u\u017cywani s\u0105 jako \u201emi\u0119so armatnie\u201d lub \u201eoddzia\u0142y szturmowe\u201d, by niszczy\u0107,
    zastrasza\u0107 czy wy\u015bmiewa\u0107 innych. Najgorsze jest to, \u017ce wielu z nich
    przekszta\u0142ci\u0142o si\u0119 w indywidualist\u00f3w, w osoby wrogie i nieufne wobec
    wszystkich, staj\u0105c si\u0119 w ten spos\u00f3b \u0142atwym \u0142upem projekt\u00f3w
    dehumanizuj\u0105cych i destrukcyjnych, opracowanych przez ugrupowania
    polityczne lub pot\u0119gi gospodarcze.<\/li>
  74. Ponadto \u201ejeszcze liczniejsi na \u015bwiecie s\u0105 ludzie m\u0142odzi cierpi\u0105cy z
    powodu marginalizacji i wykluczenia spo\u0142ecznego, z powod\u00f3w religijnych,
    etnicznych lub ekonomicznych. Przypomnijmy sobie trudn\u0105 sytuacj\u0119
    nastolatek i m\u0142odych dziewcz\u0105t, kt\u00f3re zachodz\u0105 w ci\u0105\u017c\u0119, oraz plag\u0119
    aborcji, a tak\u017ce rozprzestrzenianie si\u0119 HIV, r\u00f3\u017cnych form uzale\u017cnienia
    (narkotyki, hazard, pornografia itp.) oraz sytuacj\u0119 dzieci i m\u0142odzie\u017cy ulicy,
    kt\u00f3rym brakuje domu, rodziny i \u015brodk\u00f3w finansowych\u201d30. A w przypadku,
    gdy dotyczy to kobiet, takie sytuacje marginalizacji staj\u0105 si\u0119 podw\u00f3jnie
    bolesne i trudne.<\/li>
  75. Nie mo\u017cemy by\u0107 Ko\u015bcio\u0142em, kt\u00f3ry nie p\u0142acze w obliczu tych dramat\u00f3w
    swoich m\u0142odych dzieci. Nigdy nie mo\u017cemy si\u0119 do tych dramat\u00f3w
    przyzwyczai\u0107, bo kto nie umie p\u0142aka\u0107, nie jest matk\u0105. Chcemy p\u0142aka\u0107,
    aby spo\u0142ecze\u0144stwo tak\u017ce stawa\u0142o si\u0119 bardziej matczyne, aby zamiast
    zabija\u0107, nauczy\u0142o si\u0119 rodzenia, aby by\u0142o obietnic\u0105 \u017cycia. P\u0142aczemy, gdy
    pomy\u015blimy o ludziach m\u0142odych, kt\u00f3rzy umarli z powodu n\u0119dzy i
    przemocy, i \u017c\u0105damy od spo\u0142ecze\u0144stwa, aby nauczy\u0142o si\u0119 matczynej
    solidarno\u015bci. Ten b\u00f3l nie znika, wci\u0105\u017c nam towarzyszy, bo rzeczywisto\u015bci
    nie da si\u0119 ukry\u0107. Najgorsz\u0105 rzecz\u0105, jak\u0105 mo\u017cemy uczyni\u0107, jest
    zastosowanie recepty proponowanej przez ducha tego \u015bwiata, kt\u00f3ra
    polega na znieczuleniu m\u0142odych ludzi innymi wiadomo\u015bciami, innymi
    rozrywkami, banalno\u015bci\u0105.
    29 Tam\u017ce, 41.
    30 Tam\u017ce, 42.
    25<\/li>
  76. By\u0107 mo\u017ce \u201emy, kt\u00f3rzy prowadzimy \u017cycie bardziej lub mniej wolne od
    trudno\u015bci, nie potrafimy p\u0142aka\u0107. Pewne realia \u017cycia mo\u017cna zobaczy\u0107
    jedynie oczami obmytymi przez \u0142zy. Zach\u0119cam ka\u017cdego do zadania sobie
    pytania: czy nauczy\u0142em si\u0119 p\u0142aka\u0107 \u2013 kiedy widz\u0119 g\u0142odne dziecko, dziecko
    oszo\u0142omione narkotykami na ulicy, dziecko bezdomne, dziecko
    porzucone, dziecko wykorzystywane, dziecko b\u0119d\u0105ce niewolnikiem
    spo\u0142ecze\u0144stwa? Czy te\u017c p\u0142acz\u0119 jak osoba kapry\u015bna, kt\u00f3ra chcia\u0142aby mie\u0107
    wi\u0119cej?\u201d31. Spr\u00f3buj nauczy\u0107 si\u0119 p\u0142aka\u0107 z powodu m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy
    maj\u0105 si\u0119 gorzej od ciebie. Mi\u0142osierdzie i wsp\u00f3\u0142czucie wyra\u017caj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c
    przez p\u0142acz. Je\u015bli ci\u0119 nie nachodzi, to m\u00f3dl si\u0119 do Pana, aby da\u0142 ci
    zdolno\u015b\u0107 wylewania \u0142ez z powodu cierpienia innych os\u00f3b. Kiedy nauczysz
    si\u0119 p\u0142aka\u0107, dopiero w\u00f3wczas b\u0119dziesz m\u00f3g\u0142 co\u015b zrobi\u0107 dla innych z g\u0142\u0119bi
    serca.<\/li>
  77. Czasami cierpienie niekt\u00f3rych m\u0142odych ludzi jest bardzo bolesne; jest
    to cierpienie, kt\u00f3rego nie mo\u017cna wyrazi\u0107 s\u0142owami. To b\u00f3l, kt\u00f3ry nas
    uderza, jak wymierzony policzek. Ci m\u0142odzi mog\u0105 jedynie powiedzie\u0107
    Bogu, \u017ce bardzo cierpi\u0105, \u017ce jest im zbyt trudno i\u015b\u0107 naprz\u00f3d, \u017ce ju\u017c w
    nikogo nie wierz\u0105. Lecz w tym rozpaczliwym wo\u0142aniu obecne s\u0105 s\u0142owa
    Jezusa: \u201eB\u0142ogos\u0142awieni, kt\u00f3rzy si\u0119 smuc\u0105, albowiem oni b\u0119d\u0105 pocieszeni\u201d
    (Mt 5, 4). S\u0105 ludzie m\u0142odzi, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 utorowa\u0107 sobie drog\u0119 w
    \u017cyciu, bo dotar\u0142a do nich ta Bo\u017ca obietnica. Oby w pobli\u017cu cierpi\u0105cego
    m\u0142odego cz\u0142owieka zawsze znalaz\u0142a si\u0119 wsp\u00f3lnota chrze\u015bcija\u0144ska,
    sprawiaj\u0105ca, by te s\u0142owa wybrzmia\u0142y poprzez gesty, u\u015bciski i konkretn\u0105
    pomoc.<\/li>
  78. To prawda, \u017ce mo\u017cni udzielaj\u0105 pomocy, ale cz\u0119sto czyni\u0105 to za wysok\u0105
    cen\u0119. W wielu krajach ubogich pomoc finansowa niekt\u00f3rych kraj\u00f3w
    bogatszych lub pewnych organizacji mi\u0119dzynarodowych jest zwykle
    zwi\u0105zana z akceptacj\u0105 zachodnich propozycji dotycz\u0105cych seksualno\u015bci,
    ma\u0142\u017ce\u0144stwa, \u017cycia lub sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej. Ta ideologiczna
    kolonizacja wyrz\u0105dza szkod\u0119 szczeg\u00f3lnie ludziom m\u0142odym. Jednocze\u015bnie
    widzimy, jak niekt\u00f3re reklamy ucz\u0105 ludzi bycia zawsze niezaspokojonymi
    i przyczyniaj\u0105 si\u0119 do budowania kultury odrzucenia, gdzie sami m\u0142odzi
    staj\u0105 si\u0119 w ko\u0144cu materia\u0142em \u201ejednorazowego u\u017cytku\u201d.
    31 Przem\u00f3wienie do m\u0142odzie\u017cy w Manili (18 stycznia 2015): L\u2019Osservatore Romano, wyd.
    polskie, n. 2 (369)\/2015, s. 25.
    26<\/li>
  79. Wsp\u00f3\u0142czesna kultura przedstawia wz\u00f3r osoby \u015bci\u015ble zwi\u0105zanej z
    obrazem cz\u0142owieka m\u0142odego. Pi\u0119knym czuje si\u0119 ten, kto wygl\u0105da m\u0142odo,
    kto podejmuje kuracje usuwaj\u0105ce znaki up\u0142ywaj\u0105cego czasu. W
    reklamach stale wykorzystywane s\u0105 m\u0142ode cia\u0142a, aby sprzeda\u0107 produkty.
    Model pi\u0119kna to model m\u0142odzie\u017cowy, ale b\u0105d\u017amy czujni, poniewa\u017c nie jest
    to pochwa\u0142a skierowana do m\u0142odych. Oznacza tylko, \u017ce doro\u015bli chc\u0105
    skra\u015b\u0107 m\u0142odo\u015b\u0107 dla siebie, a nie to, \u017ce szanuj\u0105, mi\u0142uj\u0105 i troszcz\u0105 si\u0119 o
    ludzi m\u0142odych.<\/li>
  80. Niekt\u00f3rzy m\u0142odzi ludzie \u201epostrzegaj\u0105 tradycj\u0119 rodzinn\u0105 jako opresyjn\u0105
    i od niej uciekaj\u0105 pod naciskiem globalnej kultury, kt\u00f3ra niekiedy
    pozostawia ich bez punkt\u00f3w odniesienia. Jednak w innych cz\u0119\u015bciach
    \u015bwiata mi\u0119dzy m\u0142odymi a doros\u0142ymi nie ma prawdziwego konfliktu
    pokoleniowego, ale jest wzajemna obco\u015b\u0107. Czasami doro\u015bli nie staraj\u0105 si\u0119
    lub nie potrafi\u0105 przekazywa\u0107 podstawowych warto\u015bci \u017cyciowych, lub
    przyjmuj\u0105 styl m\u0142odzie\u017cowy, odwracaj\u0105c relacje mi\u0119dzypokoleniowe. W
    ten spos\u00f3b relacjom mi\u0119dzy m\u0142odymi lud\u017ami a doros\u0142ymi grozi trwanie na
    poziomie emocjonalnym, nie dotykaj\u0105c wymiaru edukacyjnego i
    kulturowego\u201d32. Ile\u017c szk\u00f3d wyrz\u0105dza to m\u0142odym, nawet je\u015bli niekt\u00f3rzy nie
    zdaj\u0105 sobie z tego sprawy! M\u0142odzi ludzie sami zwr\u00f3cili nam uwag\u0119, \u017ce to
    znacznie utrudnia przekazywanie wiary \u201ew krajach, w kt\u00f3rych nie ma
    wolno\u015bci s\u0142owa, a m\u0142odzi ludzie [\u2026] nie mog\u0105 uczestniczy\u0107 w \u017cyciu
    ko\u015bcio\u0142a\u201d33.
    Pragnienia, rany i poszukiwania<\/li>
  81. M\u0142odzi ludzie przyznaj\u0105, \u017ce cia\u0142o i seksualno\u015b\u0107 maj\u0105 istotne znaczenie
    dla ich \u017cycia oraz rozwoju ich to\u017csamo\u015bci. Jednak w \u015bwiecie, kt\u00f3ry
    podkre\u015bla wy\u0142\u0105cznie seksualno\u015b\u0107, trudno jest utrzyma\u0107 dobr\u0105 relacj\u0119 z
    w\u0142asnym cia\u0142em i prze\u017cywa\u0107 spokojnie zwi\u0105zki uczuciowe. Z tego i z
    innych wzgl\u0119d\u00f3w moralno\u015b\u0107 seksualna jest cz\u0119sto \u201epowodem
    niezrozumienia i wyobcowania od Ko\u015bcio\u0142a, poniewa\u017c jest postrzegana
    jako miejsce s\u0105du i pot\u0119pienia\u201d. Jednocze\u015bnie m\u0142odzi okazuj\u0105 \u201ewyra\u017ane
    pragnienie dyskusji na temat kwestii zwi\u0105zanych z r\u00f3\u017cnic\u0105 pomi\u0119dzy
    32 DK 34.
    33 Dokument Spotkania Przedsynodalnego M\u0142odych, Rzym (24 marca 2018), I,1.
    27
    to\u017csamo\u015bci\u0105 m\u0119sk\u0105 a \u017ce\u0144sk\u0105, komplementarno\u015bci\u0105 mi\u0119dzy kobietami a
    m\u0119\u017cczyznami, na temat homoseksualizmu\u201d34.<\/li>
  82. W naszych czasach \u201erozw\u00f3j nauki i technologii biomedycznych silnie
    oddzia\u0142uj\u0105 na postrzeganie cia\u0142a, sk\u0142aniaj\u0105c do przekonania, \u017ce mo\u017cna je
    modyfikowa\u0107 bez ogranicze\u0144. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 ingerencji w DNA, mo\u017cliwo\u015b\u0107
    wszczepiania w organizm element\u00f3w sztucznych (cyborg) oraz rozw\u00f3j
    neurobiologii stanowi\u0105 wielkie bogactwo, ale jednocze\u015bnie budz\u0105 pytania
    antropologiczne i etyczne\u201d35. Mog\u0105 one sprawia\u0107, \u017ce zapominamy, i\u017c \u017cycie
    jest darem, \u017ce jeste\u015bmy istotami stworzonymi i maj\u0105cymi swoje
    ograniczenia, \u017ce mo\u017cemy \u0142atwo zosta\u0107 wykorzystani przez tych, kt\u00f3rzy
    maj\u0105 w\u0142adz\u0119 technologiczn\u010536. \u201ePonadto w niekt\u00f3rych \u015brodowiskach
    m\u0142odzie\u017cowych szerzy si\u0119 fascynacja zachowaniami ryzykownymi, jako
    sposobem sprawdzenia swoich mo\u017cliwo\u015bci, poszukiwania silnych emocji i
    zyskania uznania. [\u2026] Zjawiska te, na kt\u00f3re nara\u017cone s\u0105 nowe pokolenia,
    stanowi\u0105 przeszkod\u0119 dla spokojnego dojrzewania\u201d37.<\/li>
  83. W m\u0142odych znajdujemy te\u017c wyryte w duszy doznane ciosy, pora\u017cki,
    smutne wspomnienia. Wielokrotnie \u201es\u0105 to rany ich osobistych pora\u017cek,
    zniweczonych pragnie\u0144, dyskryminacji i niesprawiedliwo\u015bci, braku
    poczucia, \u017ce s\u0105 kochanymi i uznanymi\u201d. Ponadto s\u0105 to \u201etak\u017ce rany
    moralne, ci\u0119\u017car w\u0142asnych b\u0142\u0119d\u00f3w, poczucie winy z powodu
    pob\u0142\u0105dzenia\u201d38. Jezus staje si\u0119 obecny w tych krzy\u017cach ludzi m\u0142odych,
    aby zaofiarowa\u0107 im swoj\u0105 przyja\u017a\u0144, ulg\u0119, swoje uzdrawiaj\u0105ce
    towarzyszenie, a Ko\u015bci\u00f3\u0142 chce by\u0107 Jego narz\u0119dziem w tej drodze ku
    wewn\u0119trznemu uzdrowieniu i pokojowi serca.<\/li>
  84. U niekt\u00f3rych ludzi m\u0142odych dostrzegamy pragnienie Boga, nawet je\u015bli
    nie ze wszystkimi przymiotami Boga objawionego. W innych mo\u017cemy
    dostrzec marzenie o braterstwie, a to ju\u017c niema\u0142o. W wielu z nich mo\u017ce
    istnie\u0107 prawdziwe pragnienie rozwijania swoich zdolno\u015bci, aby da\u0107 co\u015b z
    siebie \u015bwiatu. W niekt\u00f3rych dostrzegamy szczeg\u00f3ln\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107
    34 DK 39.
    35 Tam\u017ce, 37.
    36 Por. Enc. Laudato si\u2019 (24 maja 2015), 106: AAS 107 (2015), 889-890.
    37 DK 37.
    38 Tam\u017ce, 67.
    28
    artystyczn\u0105 lub d\u0105\u017cenie do harmonii z natur\u0105. U jeszcze innych mo\u017ce
    istnie\u0107 ogromna potrzeba komunikacji. W wielu m\u0142odych ludziach
    znajdziemy te\u017c g\u0142\u0119bokie pragnienie innego \u017cycia. S\u0105 to autentyczne
    punkty wyj\u015bcia, wewn\u0119trzne energie, kt\u00f3re z otwarto\u015bci\u0105 oczekuj\u0105 na
    jakie\u015b s\u0142owo pobudzenia, \u015bwiat\u0142a i otuchy.<\/li>
  85. Synod rozpatrywa\u0142 w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b trzy kwestie o du\u017cym
    znaczeniu i chc\u0119 na ten temat zebra\u0107 wnioski na pi\u015bmie, cho\u0107 b\u0119d\u0105 one
    wymaga\u0142y kontynuowania poprzez dalsze analizy oraz rozwini\u0119cia
    zdolno\u015bci do dania bardziej odpowiedniej i skutecznej odpowiedzi.
    \u015aRODOWISKO CYFROWE<\/li>
  86. \u201eCech\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata jest \u015brodowisko cyfrowe. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107
    ludzko\u015bci jest w nim stale i codziennie zanurzona. Nie chodzi ju\u017c tylko o
    \u201eu\u017cywanie\u201d narz\u0119dzi komunikacji, ale o \u017cycie w kulturze g\u0142\u0119boko
    skomputeryzowanej, kt\u00f3ra ma bardzo mocny wp\u0142yw na poj\u0119cie czasu i
    przestrzeni, na postrzeganie siebie, innych i \u015bwiata, na spos\u00f3b
    komunikowania, uczenia si\u0119, zdobywania informacji, nawi\u0105zywania
    relacji z innymi. Podej\u015bcie do rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3re ma sk\u0142onno\u015b\u0107 do
    faworyzowania obrazu, a nie s\u0142uchania i czytania, wp\u0142ywa na spos\u00f3b
    uczenia si\u0119 i rozw\u00f3j zmys\u0142u krytycznego\u201d39.<\/li>
  87. Internet i sieci spo\u0142eczno\u015bciowe stworzy\u0142y nowy spos\u00f3b
    komunikowania si\u0119 i tworzenia wi\u0119zi, i s\u0105 \u201emiejscem, w kt\u00f3rym m\u0142odzi
    ludzie sp\u0119dzaj\u0105 du\u017co czasu i \u0142atwo si\u0119 spotykaj\u0105, nawet je\u015bli nie wszyscy
    maj\u0105 do nich r\u00f3wny dost\u0119p, szczeg\u00f3lnie w niekt\u00f3rych regionach \u015bwiata.
    Stanowi\u0105 one jednak wyj\u0105tkow\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 dialogu, spotka\u0144 i wymiany
    mi\u0119dzy lud\u017ami, a tak\u017ce dost\u0119pu do informacji i wiedzy. Ponadto \u015bwiat
    cyfrowy jest wymiarem uczestnictwa w \u017cyciu spo\u0142eczno-politycznym i
    aktywnej postawy obywatelskiej. Mo\u017ce u\u0142atwia\u0107 obieg niezale\u017cnych
    informacji, pozwalaj\u0105cy na skuteczn\u0105 ochron\u0119 os\u00f3b najbardziej
    podatnych na zagro\u017cenia, poprzez ujawnianie przypadk\u00f3w \u0142amania ich
    praw. W wielu krajach sieci internetowe i spo\u0142eczno\u015bciowe s\u0105 obecnie
    39 Tam\u017ce, 21.
    29
    nieodzown\u0105 przestrzeni\u0105, aby dotrze\u0107 i anga\u017cowa\u0107 ludzi m\u0142odych, tak\u017ce w
    inicjatywy i dzia\u0142ania duszpasterskie\u201d40.<\/li>
  88. Jednak aby zrozumie\u0107 to zjawisko w jego pe\u0142ni, nale\u017cy uzna\u0107, \u017ce
    podobnie jak ca\u0142a ludzka rzeczywisto\u015b\u0107, jest ono naznaczone
    ograniczeniami i brakami. Niezdrowe jest mylenie komunikacji z samym
    tylko kontaktem wirtualnym. W rzeczywisto\u015bci, \u201e\u015brodowisko cyfrowe jest
    tak\u017ce obszarem samotno\u015bci, manipulacji, eksploatacji i przemocy, a\u017c do
    skrajnego przypadku dark web. Media cyfrowe mog\u0105 narazi\u0107 na ryzyko
    uzale\u017cnienia, izolacji i post\u0119puj\u0105cej utraty kontaktu z rzeczywisto\u015bci\u0105,
    utrudniaj\u0105c rozw\u00f3j autentycznych relacji mi\u0119dzyludzkich. Za
    po\u015brednictwem medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych upowszechniaj\u0105 si\u0119 nowe
    formy przemocy, takie jak cyberprzemoc. Internet jest r\u00f3wnie\u017c kana\u0142em
    rozpowszechniania pornografii i wykorzystywania os\u00f3b w celach
    seksualnych lub hazardu\u201d41.<\/li>
  89. Nie nale\u017cy zapomina\u0107, \u017ce \u201ew \u015bwiecie cyfrowym dzia\u0142aj\u0105 ogromne
    interesy ekonomiczne, zdolne do pos\u0142ugiwania si\u0119 formami kontroli
    zar\u00f3wno subtelnymi, jak i inwazyjnymi, tworz\u0105c mechanizmy
    manipulowania sumieniami i procesem demokratycznym. Dzia\u0142alno\u015b\u0107
    wielu platform internetowych cz\u0119sto polega na zach\u0119caniu do spotka\u0144
    os\u00f3b podobnie my\u015bl\u0105cych, utrudniaj\u0105c konfrontacj\u0119 mi\u0119dzy
    zr\u00f3\u017cnicowanymi stanowiskami. Te zamkni\u0119te obiegi u\u0142atwiaj\u0105
    rozpowszechnianie fa\u0142szywych informacji i wiadomo\u015bci, podsycaj\u0105c
    uprzedzenia i nienawi\u015b\u0107. Rozpowszechnianie fake news jest wyrazem
    kultury, kt\u00f3ra zatraci\u0142a poczucie prawdy i nagina fakty do interes\u00f3w
    partykularnych. Reputacja ludzi jest zagro\u017cona poprzez procesy dora\u017ane,
    prowadzone on line. Zjawisko to dotyczy tak\u017ce Ko\u015bcio\u0142a i jego pasterzy\u201d42.<\/li>
  90. W dokumencie przygotowanym przed Synodem przez 300 m\u0142odych
    ludzi z ca\u0142ego \u015bwiata wskazano, \u017ce \u201erelacje z innymi w Internecie mog\u0105
    stawa\u0107 si\u0119 nieludzkie. Wirtualne przestrzenie czyni\u0105 nas \u015blepymi na
    krucho\u015b\u0107 drugiego cz\u0142owieka i odbieraj\u0105 nam mo\u017cliwo\u015b\u0107 dokonania
    autorefleksji. Problemy takie jak pornografia zaburzaj\u0105 u m\u0142odego
    cz\u0142owieka postrzeganie ludzkiej seksualno\u015bci. U\u017cywana w taki spos\u00f3b
    40 Tam\u017ce, 22.
    41 Tam\u017ce, 23.
    42 Tam\u017ce, 24.
    30
    technologia kreuje z\u0142udn\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3ra deprecjonuje
    godno\u015b\u0107 osoby ludzkiej\u201d43. Zanurzenie w \u015bwiecie wirtualnym doprowadzi\u0142o
    do swoistej \u201emigracji cyfrowej\u201d, czyli dystansowania si\u0119 od rodziny, od
    warto\u015bci kulturowych i religijnych, co prowadzi wiele os\u00f3b do \u015bwiata
    samotno\u015bci i kreowania w\u0142asnego wizerunku, a\u017c po do\u015bwiadczenie braku
    korzeni, pomimo \u017ce fizycznie pozostaje si\u0119 w tym samym miejscu. Nowe i
    jak najpe\u0142niejsze \u017cycie ludzi m\u0142odych, kt\u00f3re d\u0105\u017cy do potwierdzenia swojej
    osobowo\u015bci i na nie nalega, staje dzi\u015b przed nowym wyzwaniem:
    interakcji ze \u015bwiatem realnym i wirtualnym, w kt\u00f3ry m\u0142odzi wkraczaj\u0105
    samodzielnie, jak na nieznany kontynent. Dzisiejsza m\u0142odzie\u017c jest
    pierwsz\u0105, kt\u00f3ra dokonuje tej syntezy mi\u0119dzy tym, co osobiste, tym, co jest
    specyficzn\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci\u0105 ka\u017cdej kultury, a tym, co jest globalne. Wymaga
    to jednak, aby uda\u0142o im si\u0119 przej\u015b\u0107 od kontaktu wirtualnego do dobrej i
    zdrowej komunikacji.
    IMIGRANCI JAKO PARADYGMAT NASZYCH CZAS\u00d3W<\/li>
  91. Jak\u017ce nie przypomnie\u0107 tak wielu m\u0142odych ludzi bezpo\u015brednio
    dotkni\u0119tych migracj\u0105? Zjawiska migracyjne \u201estanowi\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie
    zjawisko strukturalne, a nie przej\u015bciowy stan wyj\u0105tkowy. Migracja mo\u017ce
    odbywa\u0107 si\u0119 na terenie tego samego kraju lub mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi krajami.
    Troska Ko\u015bcio\u0142a dotyczy w szczeg\u00f3lno\u015bci uciekaj\u0105cych przed wojn\u0105,
    przemoc\u0105, prze\u015bladowaniami politycznymi lub religijnymi, kl\u0119skami
    \u017cywio\u0142owymi, a tak\u017ce ze wzgl\u0119du na zmiany klimatyczne i skrajne
    ub\u00f3stwo: wielu z nich to ludzie m\u0142odzi. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, szukaj\u0105 oni
    szans dla siebie i swoich rodzin. Marz\u0105 o lepszej przysz\u0142o\u015bci i chc\u0105
    stworzy\u0107 warunki, aby do tego d\u0105\u017cy\u0107\u201d44. Migranci \u201eprzypominaj\u0105 nam o
    pierwotnej kondycji wiary, a mianowicie o byciu \u00abgo\u015b\u0107mi i pielgrzymami
    na ziemi\u00bb (por. Hbr 11, 13)\u201d45.<\/li>
  92. Inni imigranci s\u0105 \u201epoci\u0105gni\u0119ci kultur\u0105 zachodni\u0105, maj\u0105c niekiedy
    nierealistyczne oczekiwania, kt\u00f3re nara\u017caj\u0105 ich na powa\u017cne
    rozczarowania. Handlarze lud\u017ami, pozbawieni skrupu\u0142\u00f3w, cz\u0119sto
    43 Dokument Spotkania Przedsynodalnego M\u0142odych, Rzym (24 marca 2018), I, 4.
    44 DK 25.
    45 Tam\u017ce.
    31
    powi\u0105zani z kartelami narkotykowymi i przemytem broni, wykorzystuj\u0105
    s\u0142abo\u015b\u0107 migrant\u00f3w, kt\u00f3rzy na swej drodze nazbyt cz\u0119sto napotykaj\u0105
    przemoc, handel lud\u017ami, wyzysk psychologiczny, a tak\u017ce fizyczny i
    niemo\u017cliwe do opisania cierpienia. Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105
    bezbronno\u015b\u0107 migrant\u00f3w niepe\u0142noletnich, kt\u00f3rym nikt nie towarzyszy, oraz
    sytuacj\u0119 tych, kt\u00f3rzy s\u0105 zmuszeni sp\u0119dzi\u0107 wiele lat w obozach dla
    uchod\u017ac\u00f3w lub kt\u00f3rzy utkn\u0119li na d\u0142ugo w krajach tranzytowych, nie
    b\u0119d\u0105c w stanie kontynuowa\u0107 nauki ani realizowa\u0107 swoich talent\u00f3w. W
    niekt\u00f3rych krajach docelowych zjawiska migracyjne wywo\u0142uj\u0105 alarm i
    obawy, cz\u0119sto podsycane i wykorzystywane do cel\u00f3w politycznych. W ten
    spos\u00f3b rozprzestrzenia si\u0119 mentalno\u015b\u0107 ksenofobiczna, mentalno\u015b\u0107
    zamkni\u0119cia i skupienia si\u0119 na sobie, na kt\u00f3re trzeba reagowa\u0107 w spos\u00f3b
    zdecydowany\u201d46.<\/li>
  93. \u201eM\u0142odzi ludzie, kt\u00f3rzy migruj\u0105, do\u015bwiadczaj\u0105 oddzielenia od
    \u015brodowiska, z kt\u00f3rego pochodz\u0105, a cz\u0119sto tak\u017ce wykorzenienia
    kulturowego i religijnego. Zerwanie kontaktu dotyczy r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3lnot, z
    kt\u00f3rych pochodz\u0105, a kt\u00f3re trac\u0105 cz\u0142onk\u00f3w najbardziej energicznych i
    przedsi\u0119biorczych, oraz rodzin, szczeg\u00f3lnie w przypadku migracji jednego
    lub obojga rodzic\u00f3w, pozostawiaj\u0105cych swoje dzieci w kraju pochodzenia.
    Ko\u015bci\u00f3\u0142 odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 jako punkt odniesienia dla m\u0142odzie\u017cy z tych
    rozbitych rodzin. Ale historie migrant\u00f3w to tak\u017ce spotkania mi\u0119dzy
    lud\u017ami i mi\u0119dzy kulturami: dla wsp\u00f3lnot i spo\u0142ecze\u0144stw, do kt\u00f3rych
    przybywaj\u0105, s\u0105 one szans\u0105 na ubogacenie i integralny ludzki rozw\u00f3j
    wszystkich. W tym kontek\u015bcie inicjatywy przyj\u0119cia, odnosz\u0105ce si\u0119 do
    Ko\u015bcio\u0142a, maj\u0105 do odegrania wa\u017cn\u0105 rol\u0119 i mog\u0105 o\u017cywi\u0107 wsp\u00f3lnoty zdolne
    do ich zrealizowania\u201d47.<\/li>
  94. \u201eDzi\u0119ki zr\u00f3\u017cnicowanemu pochodzeniu ojc\u00f3w synodalnych, w
    odniesieniu do tematu migrant\u00f3w, Synod by\u0142 \u015bwiadkiem spotkania wielu
    perspektyw, szczeg\u00f3lnie mi\u0119dzy krajami wyruszenia a krajami przybycia
    migrant\u00f3w. Ponadto wybrzmia\u0142 alarmuj\u0105cy krzyk tych Ko\u015bcio\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych
    cz\u0142onkowie zmuszeni s\u0105 ucieka\u0107 przed wojn\u0105 i prze\u015bladowaniami, i kt\u00f3re
    widz\u0105 w tych przymusowych migracjach zagro\u017cenie dla swej egzystencji.
    W\u0142a\u015bnie sam fakt wzi\u0119cia pod uwag\u0119 wszystkich tych zr\u00f3\u017cnicowanych
    perspektyw upowa\u017cnia Ko\u015bci\u00f3\u0142 do pe\u0142nienia w kwestii migracji proroczej
    46 Tam\u017ce, 26.
    47 Tam\u017ce, 27.
    32
    roli w spo\u0142ecze\u0144stwie\u201d48. Prosz\u0119 szczeg\u00f3lnie ludzi m\u0142odych, by nie wpadli
    w sieci tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 ich przeciwstawi\u0107 innym m\u0142odym,
    przybywaj\u0105cym do ich kraj\u00f3w, opisuj\u0105c ich jako osoby niebezpieczne i
    tak, jakby nie posiadali oni takiej samej niezbywalnej godno\u015bci, jak\u0105 ma
    ka\u017cda istota ludzka.
    PO\u0141O\u017bY\u0106 KRES WSZELKIEGO RODZAJU NADU\u017bYCIOM<\/li>
  95. W ostatnim czasie stanowczo poproszono nas, by\u015bmy us\u0142yszeli
    wo\u0142anie ofiar r\u00f3\u017cnego rodzaju nadu\u017cy\u0107 pope\u0142nionych przez niekt\u00f3rych
    biskup\u00f3w, kap\u0142an\u00f3w, zakonnik\u00f3w i \u015bwieckich. Te grzechy wywo\u0142uj\u0105 u
    ofiar \u201ecierpienia, kt\u00f3re mog\u0105 trwa\u0107 przez ca\u0142e \u017cycie i kt\u00f3rych \u017cadna
    skrucha nie jest w stanie naprawi\u0107. Zjawisko to szerzy si\u0119 w
    spo\u0142ecze\u0144stwie, dotyka r\u00f3wnie\u017c Ko\u015bcio\u0142a i stanowi powa\u017cn\u0105 przeszkod\u0119
    dla jego misji\u201d49.<\/li>
  96. Prawd\u0105 jest, \u017ce \u201eplaga nadu\u017cy\u0107 seksualnych wobec nieletnich jest
    niestety zjawiskiem rozpowszechnionym historycznie we wszystkich
    kulturach i spo\u0142ecze\u0144stwach\u201d, zw\u0142aszcza w \u0142onie w\u0142asnych rodzin oraz w
    r\u00f3\u017cnych instytucjach, kt\u00f3rego rozpowszechnienie sta\u0142o si\u0119 widoczne
    g\u0142\u00f3wnie \u201edzi\u0119ki zmianie wra\u017cliwo\u015bci opinii publicznej\u201d. Ale
    \u201epowszechno\u015b\u0107 tej plagi, potwierdzaj\u0105c jej powag\u0119 w naszych
    spo\u0142ecze\u0144stwach, nie umniejsza jej potworno\u015bci w obr\u0119bie Ko\u015bcio\u0142a\u201d a \u201ew
    usprawiedliwionej z\u0142o\u015bci ludzi Ko\u015bci\u00f3\u0142 widzi odbicie gniewu Boga,
    zdradzonego i spoliczkowanego\u201d50.<\/li>
  97. \u201eSynod potwierdza zdecydowane zobowi\u0105zanie do przyj\u0119cia surowych
    \u015brodk\u00f3w zapobiegawczych, kt\u00f3re uniemo\u017cliwiaj\u0105 powt\u00f3rzenie si\u0119 tych
    zjawisk, pocz\u0105wszy od doboru i formacji tych, kt\u00f3rym zostan\u0105 powierzone
    odpowiedzialne funkcje i zadania wychowawcze\u201d51. Jednocze\u015bnie nie
    48 Tam\u017ce, 28.
    49 Tam\u017ce, 29.
    50 Przem\u00f3wienie na zako\u0144czenie spotkania \u201eOchrona ma\u0142oletnich w Ko\u015bciele\u201d (24 lutego
    2019): L\u2019Osservatore Romano, 25-26 lutego 2019, 10.
    51 DK 29.
    33
    mo\u017cna zrezygnowa\u0107 z decyzji o zastosowaniu \u201ejak\u017ce niezb\u0119dnych dzia\u0142a\u0144 i
    sankcji\u201d52. A wszystko to z \u0142ask\u0105 Chrystusa. Nie ma ju\u017c odwrotu.<\/li>
  98. \u201eIstniej\u0105 r\u00f3\u017cne rodzaje nadu\u017cy\u0107: w\u0142adzy, gospodarcze, sumienia,
    seksualne. Oczywiste jest zadanie wykorzenienia tych form sprawowania
    w\u0142adzy, na kt\u00f3re owe nadu\u017cycia si\u0119 nak\u0142adaj\u0105, oraz przeciwdzia\u0142anie
    brakowi odpowiedzialno\u015bci i przejrzysto\u015bci, jakie mia\u0142y miejsce w
    zajmowaniu si\u0119 wieloma przypadkami. Pragnienie panowania, brak
    dialogu i przejrzysto\u015bci, formy podw\u00f3jnego \u017cycia, pustka duchowa, a
    tak\u017ce krucho\u015b\u0107 psychiczna s\u0105 przestrzeni\u0105, na kt\u00f3rej kwitnie
    demoralizacja\u201d53. Klerykalizm jest ci\u0105g\u0142\u0105 pokus\u0105 kap\u0142an\u00f3w, kt\u00f3rzy
    interpretuj\u0105 \u201eotrzyman\u0105 pos\u0142ug\u0119 jako w\u0142adz\u0119, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy wype\u0142nia\u0107, a
    nie bezinteresown\u0105 i wielkoduszn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy ofiarowa\u0107. A to
    prowadzi nas do przekonania, \u017ce nale\u017cymy do grupy, kt\u00f3ra ma wszystkie
    odpowiedzi i nie musi ju\u017c niczego s\u0142ucha\u0107 i niczego si\u0119 uczy\u0107\u201d54. Bez
    w\u0105tpienia klerykalizm nara\u017ca osoby konsekrowane na utrat\u0119 szacunku
    dla \u015bwi\u0119tej i niezbywalnej warto\u015bci ka\u017cdej osoby i jej wolno\u015bci.<\/li>
  99. Wraz z Ojcami synodalnymi pragn\u0119 wyrazi\u0107 z mi\u0142o\u015bci\u0105 i uznaniem
    \u201ewdzi\u0119czno\u015b\u0107 tym, kt\u00f3rzy maj\u0105 odwag\u0119 zawiadomi\u0107 o doznanej krzywdzie:
    pomagaj\u0105 Ko\u015bcio\u0142owi u\u015bwiadomi\u0107 sobie, co si\u0119 wydarzy\u0142o i konieczno\u015b\u0107
    zdecydowanego zareagowania\u201d55. Ale zas\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c na szczeg\u00f3lne
    uznanie \u201eszczere zaanga\u017cowanie niezliczonych os\u00f3b \u015bwieckich, kap\u0142an\u00f3w,
    os\u00f3b konsekrowanych i biskup\u00f3w, kt\u00f3rzy codziennie daj\u0105 siebie, s\u0142u\u017c\u0105c
    m\u0142odzie\u017cy uczciwie i z po\u015bwi\u0119ceniem. Ich praca jest niczym las, kt\u00f3ry
    ro\u015bnie, nie czyni\u0105c szumu. Tak\u017ce wielu m\u0142odych ludzi obecnych na
    Synodzie wyrazi\u0142o wdzi\u0119czno\u015b\u0107 tym, kt\u00f3rzy im towarzyszyli, i podkre\u015bli\u0142o
    wielk\u0105 potrzeb\u0119 autorytet\u00f3w\u201d56.
    52 List do ludu Bo\u017cego (20 sierpnia 2018), 2: L\u2019Osservatore Romano, wyd. polskie, n. 8-
    9 (405)\/2018, s. 8.
    53 DK 30.
    54 Przem\u00f3wienie na rozpocz\u0119cie XV Zwyczajnego Zgromadzenia Og\u00f3lnego Synodu
    Biskup\u00f3w (3 pa\u017adziernika 2018): L\u2019Osservatore Romano, wyd. polskie, n. 10 (406)\/2018,
    s. 8.
    55 DK 31.
    56 Tam\u017ce.
    34<\/li>
  100. Dzi\u0119ki Bogu kap\u0142ani, kt\u00f3rzy splamili si\u0119 tymi straszliwymi
    przest\u0119pstwami, nie s\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 stanowi\u0105 natomiast ci,
    kt\u00f3rzy wype\u0142niaj\u0105 pos\u0142ug\u0119 wiernie i hojnie. Prosz\u0119 ludzi m\u0142odych, aby
    czerpali inspiracj\u0119 z tej wi\u0119kszo\u015bci. W ka\u017cdym przypadku, gdy widzicie
    zagro\u017conego ksi\u0119dza, kt\u00f3ry utraci\u0142 rado\u015b\u0107 ze swej pos\u0142ugi lub domaga si\u0119
    kompensacji emocjonalnej czy obra\u0142 myln\u0105 drog\u0119, miejcie odwag\u0119, by mu
    przypomnie\u0107 o jego zobowi\u0105zaniach wobec Boga i wobec Jego ludu; wy
    sami g\u0142o\u015bcie Ewangeli\u0119 i zach\u0119cajcie go do trwania na w\u0142a\u015bciwej drodze.
    Czyni\u0105c w ten spos\u00f3b, oka\u017cecie nieocenion\u0105 pomoc w czym\u015b
    podstawowym: zapobieganiu, pozwalaj\u0105cym unikn\u0105\u0107 powtarzania si\u0119
    tych potworno\u015bci. Ta czarna chmura staje si\u0119 te\u017c wyzwaniem dla ludzi
    m\u0142odych, kochaj\u0105cych Jezusa Chrystusa i Jego Ko\u015bci\u00f3\u0142, poniewa\u017c mog\u0105
    wnie\u015b\u0107 wielki wk\u0142ad, je\u015bli zaanga\u017cuj\u0105 swoj\u0105 zdolno\u015b\u0107 do odnowy,
    domagania si\u0119 i egzekwowania konsekwencji i \u015bwiadectwa, by m\u00f3c na
    nowo marzy\u0107 i odnawia\u0107 si\u0119.<\/li>
  101. Nie jest to jedyny grzech cz\u0142onk\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rego historia ma
    wiele cieni. Nasze grzechy s\u0105 przed oczyma wszystkich; odbijaj\u0105 si\u0119 one
    bez lito\u015bci w zmarszczkach tysi\u0105cletniej twarzy Ko\u015bcio\u0142a \u2013 naszej Matki i
    Nauczycielki. Pielgrzymuje ona bowiem od dw\u00f3ch tysi\u0119cy lat, dziel\u0105c
    \u201erado\u015bci i nadzieje, smutki i l\u0119ki ludzi\u201d57. I pod\u0105\u017ca ona z nami taka, jak\u0105
    jest, bez jakichkolwiek operacji plastycznych. Nie boi si\u0119 wskazywa\u0107
    grzechy, kt\u00f3re czasami niekt\u00f3rzy cz\u0142onkowie Ko\u015bcio\u0142a pr\u00f3buj\u0105 ukry\u0107
    przed p\u0142on\u0105cym \u015bwiat\u0142em usuwaj\u0105cego brud i oczyszczaj\u0105cego S\u0142owa
    Ewangelii. Nie przestaje powtarza\u0107 ka\u017cdego dnia, zawstydzona: \u201eZmi\u0142uj
    si\u0119 nade mn\u0105, Bo\u017ce, w swojej \u0142askawo\u015bci, [\u2026] grzech m\u00f3j mam zawsze
    przed sob\u0105\u201d (Ps 51, 3.5). Ale pami\u0119tajmy, \u017ce Matki si\u0119 nie porzuca, gdy
    jest zraniona, lecz przeciwnie \u2013 towarzyszy si\u0119 jej, aby mog\u0142a zaczerpn\u0105\u0107
    ze swego wn\u0119trza ca\u0142\u0105 sw\u0105 si\u0142\u0119 i zdolno\u015b\u0107 do nieustannego rozpoczynania
    od nowa.<\/li>
  102. W tym dramacie, kt\u00f3ry s\u0142usznie rani nasz\u0105 dusz\u0119, \u201ePan Jezus, kt\u00f3ry
    nigdy nie porzuca swojego Ko\u015bcio\u0142a, daje mu si\u0142\u0119 i narz\u0119dzia do podj\u0119cia
    nowej drogi\u201d58. Tak wi\u0119c, ten ciemny moment, \u201eprzy bezcennej pomocy
    ludzi m\u0142odych, mo\u017ce naprawd\u0119 by\u0107 szans\u0105 na reform\u0119 o znaczeniu
    57 SOB\u00d3R WATYKA\u0143SKI II, Konst. duszp. Gaudium et spes o Ko\u015bciele w \u015bwiecie
    wsp\u00f3\u0142czesnym, 1.
    58 DK 31.
    35
    epokowym\u201d59, aby otworzy\u0107 si\u0119 na now\u0105 Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnic\u0119 i rozpocz\u0105\u0107 etap
    oczyszczania i zmiany, kt\u00f3ry da\u0142by Ko\u015bcio\u0142owi odnowion\u0105 m\u0142odo\u015b\u0107. Ale
    ludzie m\u0142odzi mog\u0105 pom\u00f3c znacznie bardziej, je\u015bli sercem czuj\u0105 si\u0119
    cz\u0119\u015bci\u0105 \u201e\u015awi\u0119tego i cierpliwego, wiernego Ludu Bo\u017cego, podtrzymywanego
    i o\u017cywianego przez Ducha \u015awi\u0119tego\u201d, bo \u201eTo w\u0142a\u015bnie ten \u015bwi\u0119ty Lud Bo\u017cy
    uwolni nas od plagi klerykalizmu, kt\u00f3ry jest \u017cyzn\u0105 gleb\u0105 dla tych
    wszystkich obrzydliwo\u015bci\u201d60.
    JEST DROGA WYJ\u015aCIA<\/li>
  103. W tym rozdziale przyjrza\u0142em si\u0119 sytuacji m\u0142odych ludzi we
    wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie. Niekt\u00f3re inne aspekty pojawi\u0105 si\u0119 w kolejnych
    rozdzia\u0142ach. Jak ju\u017c powiedzia\u0142em, nie usi\u0142uj\u0119 by\u0107 wyczerpuj\u0105cy w tej
    analizie. Zach\u0119cam wsp\u00f3lnoty do przeprowadzenia z szacunkiem i
    powag\u0105 analizy w\u0142asnej, najbli\u017cszej im sytuacji m\u0142odzie\u017cy, aby rozpozna\u0107
    najbardziej odpowiednie programy duszpasterskie. Nie chc\u0119 jednak
    ko\u0144czy\u0107 tego rozdzia\u0142u, nie skierowawszy kilku s\u0142\u00f3w do ka\u017cdego z was.<\/li>
  104. Przypominam ci o dobrej nowinie, kt\u00f3ra zosta\u0142a nam dana w
    poranek Zmartwychwstania: \u017ce we wszystkich sytuacjach mrocznych lub
    bolesnych, o kt\u00f3rych wspominali\u015bmy, jest wyj\u015bcie. Np. to prawda, \u017ce
    \u015bwiat cyfrowy mo\u017ce narazi\u0107 ci\u0119 na niebezpiecze\u0144stwo zamkni\u0119cia si\u0119 w
    sobie, izolacji lub pustej przyjemno\u015bci. Ale nie zapominaj, \u017ce s\u0105 ludzie
    m\u0142odzi, kt\u00f3rzy tak\u017ce w tych dziedzinach s\u0105 kreatywni, a czasami genialni.
    Tak jak np. m\u0142ody czcigodny Carlos Acutis.<\/li>
  105. Bardzo dobrze wiedzia\u0142 on, \u017ce te mechanizmy komunikacji, reklamy
    i sieci spo\u0142eczno\u015bciowych mog\u0105 by\u0107 wykorzystane, by uczyni\u0107 nas
    ospa\u0142ymi, uzale\u017cnionymi od konsumpcji i nowo\u015bci, kt\u00f3re mo\u017cemy kupi\u0107,
    maj\u0105cymi obsesj\u0119 na punkcie czasu wolnego i zamkni\u0119tymi w
    negatywno\u015bci. Potrafi\u0142 jednak wykorzysta\u0107 nowe technologie
    komunikacji, aby nie\u015b\u0107 Ewangeli\u0119, przekazywa\u0107 warto\u015bci i pi\u0119kno.
    59 Tam\u017ce.
    60 Przem\u00f3wienie na zako\u0144czenie spotkania \u201eOchrona ma\u0142oletnich w Ko\u015bciele\u201d (24 lutego
    2019): L\u2019Osservatore Romano, 25-26 lutego 2019, 11.
    36<\/li>
  106. Nie wpad\u0142 w pu\u0142apk\u0119. Widzia\u0142, \u017ce wielu ludzi m\u0142odych, chocia\u017c
    zdawali si\u0119 inni, ostatecznie staj\u0105 si\u0119 tacy sami jak pozostali, uganiaj\u0105c
    si\u0119 za tym, co narzucaj\u0105 im mo\u017cni, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 mechanizmami
    konsumpcji i og\u0142upienia. Tak wi\u0119c nie pozwalaj\u0105 oni, by rozwin\u0119\u0142y si\u0119
    dary, jakie da\u0142 im Pan, nie dziel\u0105 z tym \u015bwiatem osobistych i wyj\u0105tkowych
    zdolno\u015bci, jakie B\u00f3g zasia\u0142 w ka\u017cdym z nich. Jak m\u00f3wi\u0142 Carlos: \u201ewszyscy
    rodz\u0105 si\u0119 jako orygina\u0142y, ale wielu umiera jak kserokopie\u201d. Nie pozw\u00f3l,
    aby tobie to si\u0119 przydarzy\u0142o.<\/li>
  107. Nie pozw\u00f3l, by skradziono ci nadziej\u0119 i rado\u015b\u0107, aby ci\u0119 oszo\u0142omiono,
    chc\u0105c u\u017cy\u0107 ci\u0119 jako niewolnika do w\u0142asnych interes\u00f3w. Odwa\u017c si\u0119 by\u0107
    kim\u015b wi\u0119cej, poniewa\u017c twoje \u017cycie jest wa\u017cniejsze ni\u017c cokolwiek innego.
    Nie musisz posiada\u0107 ani udawa\u0107. Mo\u017cesz sta\u0107 si\u0119 tym, czym B\u00f3g, tw\u00f3j
    Stw\u00f3rca, wie, \u017ce jeste\u015b, je\u015bli przyznasz, \u017ce jeste\u015b powo\u0142any do wielkich
    rzeczy. Przyzywaj Ducha \u015awi\u0119tego i id\u017a z ufno\u015bci\u0105 do wielkiego celu:
    \u015bwi\u0119to\u015bci. W ten spos\u00f3b nie b\u0119dziesz kserokopi\u0105. B\u0119dziesz w pe\u0142ni sob\u0105
    samym.<\/li>
  108. W tym celu trzeba uzna\u0107 kwesti\u0119 fundamentaln\u0105: bycie m\u0142odym to
    nie tylko pogo\u0144 za przemijaj\u0105cymi przyjemno\u015bciami i powierzchownymi
    sukcesami. Aby m\u0142odo\u015b\u0107 spe\u0142ni\u0142a sw\u00f3j cel na drodze twego \u017cycia, musi
    by\u0107 okresem hojnego dawania siebie, szczerego ofiarowania, po\u015bwi\u0119ce\u0144,
    kt\u00f3re kosztuj\u0105, ale czyni\u0105 nas owocnymi. Jak powiedzia\u0142 wielki poeta:
    Je\u015bli, by odzyska\u0107 to, co odzyska\u0142em,
    musia\u0142em wpierw straci\u0107 to, co utraci\u0142em,
    by osi\u0105gn\u0105\u0107 to, co osi\u0105gn\u0105\u0142em,
    musia\u0142em znie\u015b\u0107 to, czego dozna\u0142em,
    Je\u015bli, chc\u0105c by\u0107 teraz zakochanym,
    musia\u0142em zosta\u0107 zraniony,
    to za s\u0142uszne uwa\u017cam, i\u017c przecierpia\u0142em to, co trzeba by\u0142o przecierpie\u0107,
    za s\u0142uszne uwa\u017cam op\u0142akiwanie tego, co op\u0142aka\u0142em.
    Bo po tym wszystkim stwierdzi\u0142em,
    \u017ce nie mo\u017cna radowa\u0107 si\u0119 tym, czym si\u0119 uradowa\u0142em,
    jak tylko przecierpiawszy to wcze\u015bniej.
    Bo po tym wszystkim poj\u0105\u0142em,
    \u017ce to, co kwitnie na drzewie,
    37
    \u017cyje z tego, co zagrzebane w ziemi61.<\/li>
  109. Je\u015bli jeste\u015b m\u0142ody wiekiem, ale czujesz si\u0119 s\u0142aby, zm\u0119czony lub
    rozczarowany, pro\u015b Jezusa, aby ci\u0119 odnowi\u0142. Z Nim nie brakuje nadziei.
    To samo mo\u017cna uczyni\u0107, je\u015bli czujesz si\u0119 pogr\u0105\u017cony w wadach, z\u0142ych
    nawykach, egoizmie lub chorobliwej wygodzie. Jezus, pe\u0142en \u017cycia, chce ci
    pom\u00f3c, aby bycie m\u0142odym by\u0142o warte zachodu. W ten spos\u00f3b nie
    pozbawisz \u015bwiata swego wk\u0142adu, kt\u00f3ry tylko ty mo\u017cesz wnie\u015b\u0107, b\u0119d\u0105c
    wyj\u0105tkowym i niepowtarzalnym, bo takim jeste\u015b.<\/li>
  110. Chc\u0119 ci r\u00f3wnie\u017c przypomnie\u0107, \u017ce \u201eje\u015bli jeste\u015bmy wyizolowani, bardzo
    trudno nam walczy\u0107 z w\u0142asn\u0105 po\u017c\u0105dliwo\u015bci\u0105, z zasadzkami i pokusami
    diab\u0142a oraz egoistycznego \u015bwiata. Uwodzi nas bombardowanie tak
    wielkie, \u017ce je\u015bli jeste\u015bmy zbyt samotni, ulegamy mu, \u0142atwo trac\u0105c
    poczucie rzeczywisto\u015bci i wewn\u0119trzn\u0105 jasno\u015b\u0107\u201d62. Dotyczy to zw\u0142aszcza
    ludzi m\u0142odych, poniewa\u017c zjednoczeni macie si\u0142\u0119 godn\u0105 podziwu. Kiedy
    cieszycie si\u0119 \u017cyciem wsp\u00f3lnotowym, jeste\u015bcie zdolni do wielkich
    po\u015bwi\u0119ce\u0144 dla innych i dla wsp\u00f3lnoty. Natomiast izolacja \u2013 przeciwnie \u2013
    os\u0142abia was i nara\u017ca na najgorsze z\u0142o naszych czas\u00f3w.
    61 FRANCISCO LUIS BERN\u00c1RDEZ, \u00abSoneto\u00bb, en Cielo de tierra, Buenos Aires, 1937.
    62 Adhort. apost. Gaudete et exsulatate (19 marca 2018), 140.
    38
    ROZDZIA\u0141 CZWARTY
    WSPANIA\u0141A WIE\u015a\u0106 DLA WSZYSTKICH M\u0141ODYCH<\/li>
  111. Niezale\u017cnie od r\u00f3\u017cnych okoliczno\u015bci, chcia\u0142bym og\u0142osi\u0107 teraz
    wszystkim m\u0142odym rzecz najwa\u017cniejsz\u0105, rzecz pierwsz\u0105, kt\u00f3ra nigdy nie
    mo\u017ce by\u0107 przemilczana. Chodzi o wie\u015b\u0107 zawieraj\u0105c\u0105 trzy wielkie prawdy,
    kt\u00f3re wszyscy musimy zawsze wielokrotnie us\u0142ysze\u0107.
    B\u00d3G, KT\u00d3RY JEST MI\u0141O\u015aCI\u0104<\/li>
  112. Przede wszystkim chc\u0119 powiedzie\u0107 wszystkim pierwsz\u0105 prawd\u0119: \u201eB\u00f3g
    ci\u0119 kocha\u201d. Nawet je\u015bli ju\u017c to s\u0142ysza\u0142e\u015b, chc\u0119 ci to przypomnie\u0107: B\u00f3g ci\u0119
    kocha. Nigdy w to nie w\u0105tp, niezale\u017cnie od tego, co ci si\u0119 przytrafia w
    \u017cyciu. W ka\u017cdych okoliczno\u015bciach jeste\u015b niesko\u0144czenie mi\u0142owany.<\/li>
  113. Mo\u017ce twoje do\u015bwiadczenie ojcostwa nie jest najlepsze, tw\u00f3j ojciec tu
    na ziemi by\u0142 mo\u017ce daleki i nieobecny, lub przeciwnie, dominuj\u0105cy i
    zaborczy. Albo zwyczajnie nie by\u0142 ojcem, jakiego potrzebowa\u0142e\u015b. Nie wiem.
    Ale mog\u0119 ci tylko powiedzie\u0107 z pewno\u015bci\u0105, \u017ce mo\u017cesz rzuci\u0107 si\u0119 ca\u0142kiem
    bezpiecznie w ramiona twego boskiego Ojca, tego Boga, kt\u00f3ry da\u0142 ci \u017cycie,
    i kt\u00f3ry ci je w ka\u017cdej chwili daje. On b\u0119dzie ci\u0119 mocno wspiera\u0142, a
    jednocze\u015bnie b\u0119dziesz czu\u0142, \u017ce dog\u0142\u0119bnie szanuje twoj\u0105 wolno\u015b\u0107.<\/li>
  114. W Jego s\u0142owie znajdujemy wiele wyraz\u00f3w Jego mi\u0142o\u015bci. Jakby szuka\u0142
    r\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w, aby to ukaza\u0107, chc\u0105c dostrzec, czy kt\u00f3re\u015b z tych s\u0142\u00f3w
    mo\u017ce dotrze\u0107 do twojego serca. Na przyk\u0142ad czasami ukazuje si\u0119, jak owi
    kochaj\u0105cy rodzice, kt\u00f3rzy bawi\u0105 si\u0119 ze swoimi dzie\u0107mi: \u201ePoci\u0105gn\u0105\u0142em ich
    ludzkimi wi\u0119zami, a by\u0142y to wi\u0119zy mi\u0142o\u015bci. By\u0142em dla nich jak ten, co
    podnosi do swego policzka niemowl\u0119\u201d (Oz 11, 4).
    39
    Niekiedy jawi si\u0119 pe\u0142en mi\u0142o\u015bci tych matek, kt\u00f3re szczerze kochaj\u0105 swoje
    dzieci, z mi\u0142o\u015bci\u0105 wyp\u0142ywaj\u0105c\u0105 z g\u0142\u0119bi serca, kt\u00f3ra nie mo\u017ce zapomnie\u0107 i
    porzuci\u0107: \u201eCzy\u017c mo\u017ce niewiasta zapomnie\u0107 o swym niemowl\u0119ciu, ta kt\u00f3ra
    kocha syna swego \u0142ona? A nawet gdyby ona zapomnia\u0142a, Ja nie zapomn\u0119
    o tobie!\u201d (Iz 49, 15).
    Ukazuje si\u0119 nawet, jak kto\u015b zakochany, kto tatuuje ukochan\u0105 osob\u0119 na
    d\u0142oni, aby m\u00f3g\u0142 mie\u0107 zawsze blisko jej twarz: \u201eOto wyry\u0142em ci\u0119 na obu
    d\u0142oniach\u201d (Iz 49, 16).
    Innym razem podkre\u015bla si\u0142\u0119 i stanowczo\u015b\u0107 swej mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3rej nie da si\u0119
    pokona\u0107: \u201eBo g\u00f3ry mog\u0105 si\u0119 poruszy\u0107 i pag\u00f3rki si\u0119 zachwia\u0107, ale mi\u0142o\u015b\u0107
    moja nie odst\u0105pi ciebie i nie zachwieje si\u0119 moje przymierze pokoju\u201d (Iz 54,
    10).
    Albo m\u00f3wi nam, \u017ce od zawsze na nas czeka\u0142, bo nie pojawili\u015bmy si\u0119 na
    tym \u015bwiecie przez przypadek. Zanim zaistnieli\u015bmy, byli\u015bmy w planach
    Jego mi\u0142o\u015bci: \u201eUkocha\u0142em ci\u0119 odwieczn\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105, dlatego te\u017c zachowa\u0142em
    dla ciebie \u0142askawo\u015b\u0107\u201d (Jr 31, 3).
    Lub sprawia, \u017ce zauwa\u017camy, i\u017c On wie, jak dostrzec nasze pi\u0119kno,
    kt\u00f3rego nikt inny nie mo\u017ce rozpozna\u0107: \u201ePoniewa\u017c drogi jeste\u015b w moich
    oczach, nabra\u0142e\u015b warto\u015bci i Ja ci\u0119 mi\u0142uj\u0119\u201d (Iz 43, 4).
    Albo prowadzi nas do odkrycia, \u017ce Jego mi\u0142o\u015b\u0107 nie jest smutna, lecz jest
    czyst\u0105 rado\u015bci\u0105, kt\u00f3ra si\u0119 odnawia, kiedy pozwalamy si\u0119 Jemu mi\u0142owa\u0107:
    \u201ePan, tw\u00f3j B\u00f3g, jest po\u015br\u00f3d ciebie, Mocarz, kt\u00f3ry zbawia, uniesie si\u0119
    weselem nad tob\u0105, odnowi [ci\u0119] swoj\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105, wzniesie okrzyk rado\u015bci\u201d
    (So 3, 17).<\/li>
  115. Dla Niego jeste\u015b naprawd\u0119 cenny, nie jeste\u015b nieznacz\u0105cy, jeste\u015b dla
    Niego wa\u017cny, bo jeste\u015b dzie\u0142em Jego r\u0105k. Dlatego po\u015bwi\u0119ca ci uwag\u0119 i
    pami\u0119ta o tobie z mi\u0142o\u015bci\u0105. Powiniene\u015b zaufa\u0107 \u201epami\u0119ci Boga. Jego
    pami\u0119\u0107 nie jest \u00abtwardym dyskiem\u00bb, kt\u00f3ry rejestruje i zachowuje
    wszystkie nasze dane, Jego pami\u0119\u0107 jest czu\u0142ym, wsp\u00f3\u0142czuj\u0105cym sercem,
    kt\u00f3re raduje si\u0119, gdy trwale usuwa wszelkie \u015blady naszego z\u0142a\u201d63. Nie chce
    63 Homilia podczas Mszy \u015bw. na zako\u0144czenie XXXI \u015awiatowego Dnia M\u0142odzie\u017cy w
    Krakowie (31 lipca 2016): AAS 108 (2016), 923; L\u2019Osservatore Romano, wyd. polskie,
    n. 7-8 (384)\/2016, s. 29.
    40
    wylicza\u0107 twoich b\u0142\u0119d\u00f3w, a w ka\u017cdym razie pomo\u017ce ci nauczy\u0107 si\u0119 czego\u015b
    r\u00f3wnie\u017c z twoich upadk\u00f3w. Poniewa\u017c ci\u0119 kocha. Postaraj si\u0119 trwa\u0107 przez
    chwil\u0119 w milczeniu, pozwalaj\u0105c si\u0119 by\u0107 przez Niego kochanym. Spr\u00f3buj
    uciszy\u0107 wszystkie g\u0142osy i krzyki wewn\u0119trzne i pozosta\u0144 przez chwil\u0119 w
    Jego obj\u0119ciach mi\u0142o\u015bci.<\/li>
  116. Jest to mi\u0142o\u015b\u0107, \u201ekt\u00f3ra nie przyt\u0142acza, mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie marginalizuje
    ani nie ucisza i nie milczy, mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie upokarza ani nie zniewala.
    Jest to mi\u0142o\u015b\u0107 Pana, mi\u0142o\u015b\u0107 codzienna, dyskretna i respektuj\u0105ca, mi\u0142o\u015b\u0107
    wolno\u015bci i dla wolno\u015bci, mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra leczy i uwznio\u015bla. To mi\u0142o\u015b\u0107 Pana,
    kt\u00f3ra wie wi\u0119cej o powstawaniu ni\u017c upadkach, o pojednaniu ni\u017c
    zakazach, o dawaniu nowej szansy ni\u017c pot\u0119pieniu, o przysz\u0142o\u015bci ni\u017c
    przesz\u0142o\u015bci\u201d64.<\/li>
  117. Kiedy ciebie o co\u015b prosi lub kiedy zwyczajnie pozwala na te
    wyzwania, jakie stawia ci \u017cycie, to oczekuje, \u017ce uczynisz Mu miejsce, by
    pobudzi\u0142 ci\u0119 do p\u00f3j\u015bcia naprz\u00f3d, by ci\u0119 umotywowa\u0142, by pom\u00f3g\u0142 ci
    dojrzewa\u0107. Nie ma nic przeciw temu, aby\u015b wyrazi\u0142 Mu swoje w\u0105tpliwo\u015bci.
    Martwi Go, je\u015bli z Nim nie rozmawiasz, je\u015bli szczerze nie otwierasz si\u0119 na
    dialog z Nim. Biblia opowiada, \u017ce Jakub walczy\u0142 z Bogiem (por. Rdz 32,
    25-31), ale to nie oddzieli\u0142o go od drogi Pana. W istocie to On sam nas
    zach\u0119ca: \u201ePrzyjd\u017acie wi\u0119c, by pospiera\u0107 si\u0119 ze Mn\u0105\u201d (Iz 1, 18). Jego
    mi\u0142o\u015b\u0107 jest tak realna, tak prawdziwa, tak konkretna, \u017ce oferuje nam
    relacj\u0119 pe\u0142n\u0105 szczerego i owocnego dialogu. Zatem szukaj obj\u0119cia twego
    Ojca niebieskiego w kochaj\u0105cym obliczu Jego odwa\u017cnych \u015bwiadk\u00f3w na
    ziemi!
    CHRYSTUS CI\u0118 ZBAWIA<\/li>
  118. Druga prawda jest taka, \u017ce Chrystus z mi\u0142o\u015bci odda\u0142 samego siebie
    a\u017c do ko\u0144ca, aby ci\u0119 zbawi\u0107. Jego rozpostarte ramiona na krzy\u017cu s\u0105
    najcenniejszym znakiem przyjaciela, kt\u00f3ry potrafi posun\u0105\u0107 si\u0119 do
    ostateczno\u015bci: \u201eUmi\u0142owawszy swoich na \u015bwiecie, do ko\u0144ca ich umi\u0142owa\u0142\u201d
    (J 13, 1).
    64 Przem\u00f3wienie podczas ceremonii powitania i otwarcia \u015awiatowego Dnia M\u0142odzie\u017cy w
    Panamie na Campo Santa Maria la Antigua \u2013 Cinta Costera (24 stycznia 2019):
    L\u2019Osservatore Romano, wyd. polskie, n. 2 (410)\/2019, s. 19.
    41
    \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 stwierdzi\u0142, \u017ce \u017cyje, powierzaj\u0105c si\u0119 tej mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra da\u0142a mu
    wszystko: \u201eObecnie \u017cycie moje jest \u017cyciem wiary w Syna Bo\u017cego, kt\u00f3ry
    umi\u0142owa\u0142 mnie i samego siebie wyda\u0142 za mnie\u201d (Ga 2, 20).<\/li>
  119. Ten Chrystus, kt\u00f3ry zbawi\u0142 nas na krzy\u017cu od naszych grzech\u00f3w, z t\u0105
    sam\u0105 moc\u0105 ca\u0142kowitego daru z siebie nadal dzisiaj nas zbawia i
    odkupuje. Popatrz na Jego krzy\u017c, przylgnij do Niego, daj si\u0119 zbawi\u0107,
    poniewa\u017c \u201eCi, kt\u00f3rzy pozwalaj\u0105, \u017ceby ich zbawi\u0142, zostaj\u0105 wyzwoleni od
    grzechu, od smutku, od wewn\u0119trznej pustki, od izolacji\u201d65. A je\u015bli
    grzeszysz i odchodzisz, On ci\u0119 podnosi na nowo moc\u0105 swego krzy\u017ca.
    Nigdy nie zapominaj, \u017ce \u201eOn przebacza siedemdziesi\u0105t siedem razy. Za
    ka\u017cdym razem bierze nas w swoje ramiona. Nikt nie mo\u017ce nas pozbawi\u0107
    godno\u015bci, jak\u0105 obdarza nas ta niesko\u0144czona i niewzruszona mi\u0142o\u015b\u0107. On
    pozwala nam podnie\u015b\u0107 g\u0142ow\u0119 i zacz\u0105\u0107 od nowa, z tak\u0105 czu\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3ra
    nas nigdy nie zawiedzie i zawsze mo\u017ce przywr\u00f3ci\u0107 nam rado\u015b\u0107\u201d66.<\/li>
  120. \u201eJeste\u015bmy zbawieni przez Jezusa: bo nas kocha i tej mi\u0142o\u015bci nie
    mo\u017ce si\u0119 sprzeciwi\u0107. Mo\u017cemy Mu robi\u0107 cokolwiek, ale On nas kocha i
    zbawia. Bo tylko to, co jest kochane, mo\u017ce by\u0107 zbawione. Tylko to, co si\u0119
    akceptuje, mo\u017ce zosta\u0107 przemienione. Mi\u0142o\u015b\u0107 Pana jest wi\u0119ksza ni\u017c
    wszystkie nasze sprzeczno\u015bci, wszystkie nasze s\u0142abo\u015bci i wszystkie nasze
    ma\u0142oduszno\u015bci. Ale w\u0142a\u015bnie poprzez nasze sprzeczno\u015bci, s\u0142abo\u015bci i
    ma\u0142oduszno\u015bci chce On napisa\u0107 t\u0119 histori\u0119 mi\u0142o\u015bci. Przygarn\u0105\u0142 syna
    marnotrawnego, przygarn\u0105\u0142 Piotra po jego zaparciu si\u0119 i zawsze,
    nieustannie, przygarnia nas, po naszych upadkach, pomagaj\u0105c nam
    podnie\u015b\u0107 si\u0119 i stan\u0105\u0107 na nogi. Prawdziwym upadkiem \u2013 uwa\u017cajcie \u2013
    prawdziwym upadkiem, kt\u00f3ry mo\u017ce zrujnowa\u0107 nam \u017cycie, jest bowiem
    pozostanie na ziemi i niepozwolenie sobie pom\u00f3c\u201d67.<\/li>
  121. Jego przebaczenie i zbawienie nie s\u0105 czym\u015b, co kupili\u015bmy lub co
    musimy naby\u0107 za pomoc\u0105 naszych uczynk\u00f3w lub wysi\u0142k\u00f3w. On nam
    darmo przebacza i nas wyzwala. Jego ofiarowanie si\u0119 na krzy\u017cu jest
    czym\u015b tak wielkim, \u017ce nie mo\u017cemy i nie musimy p\u0142aci\u0107, musimy je tylko
    65 Adhort. apost. Evangelii gaudium (24 listopada 2013), 1: AAS 105 (2013), 1019.
    66 Tam\u017ce, 3: 1020.
    67 Przem\u00f3wienie podczas czuwania z m\u0142odymi w ramach XXXIV \u015awiatowego Dnia
    M\u0142odzie\u017cy w Panamie (26 stycznia 2019): L\u2019Osservatore Romano, wyd. polskie, n. 2
    (410)\/2019, s. 27.
    42
    przyj\u0105\u0107 z ogromn\u0105 wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 i rado\u015bci\u0105, \u017ce jeste\u015bmy tak kochani,
    zanim mogli\u015bmy to sobie wyobrazi\u0107: \u201eB\u00f3g sam pierwszy nas umi\u0142owa\u0142\u201d (1
    J 4,19).<\/li>
  122. M\u0142odzi, kochani przez Pana, ile jeste\u015bcie warci, je\u015bli zostali\u015bcie
    odkupieni cenn\u0105 krwi\u0105 Chrystusa! Drodzy m\u0142odzi, \u201ejeste\u015bcie bezcenni,
    nie jeste\u015bcie towarem na licytacji. Prosz\u0119 was, nie dajcie si\u0119 kupi\u0107, nie
    dajcie si\u0119 zwie\u015b\u0107, nie pozw\u00f3lcie si\u0119 zniewoli\u0107 kolonizacjom ideologicznym,
    kt\u00f3re k\u0142ad\u0105 nam do g\u0142owy dziwne idee, a w ko\u0144cu stajemy si\u0119
    niewolnikami, uzale\u017cnionymi, tymi, kt\u00f3rym nie powiod\u0142o si\u0119 w \u017cyciu. Nie
    macie ceny: musicie to zawsze powtarza\u0107: nie jestem na aukcji, nie mam
    ceny. Jestem wolny, jestem wolny! Zakochajcie si\u0119 w tej wolno\u015bci, kt\u00f3r\u0105
    daje wam Jezus\u201d68.<\/li>
  123. Sp\u00f3jrz na rozpostarte ramiona ukrzy\u017cowanego Chrystusa, pozw\u00f3l
    si\u0119 zbawia\u0107 zawsze na nowo. A kiedy idziesz wyzna\u0107 swoje grzechy,
    mocno wierz w Jego mi\u0142osierdzie, kt\u00f3re ci\u0119 uwalnia na zawsze od
    wszelkiej winy. Kontempluj Jego krew przelan\u0105 z powodu tak wielkiej
    mi\u0142o\u015bci i daj si\u0119 przez ni\u0105 oczy\u015bci\u0107. W ten spos\u00f3b mo\u017cesz si\u0119 nieustannie
    odradza\u0107 na nowo.
    ON \u017bYJE!<\/li>
  124. Jest jednak trzecia prawda, kt\u00f3ra jest nieod\u0142\u0105czna od poprzedniej:
    On \u017cyje! Trzeba to cz\u0119sto przypomina\u0107, poniewa\u017c grozi nam, \u017ce b\u0119dziemy
    przyjmowali Jezusa Chrystusa tylko jako dobry przyk\u0142ad z przesz\u0142o\u015bci,
    jako wspomnienie, jako kogo\u015b, kto nas zbawi\u0142 dwa tysi\u0105ce lat temu. To by
    na nic si\u0119 nie zda\u0142o, zostawi\u0142oby nas takimi samymi, jakimi byli\u015bmy
    wcze\u015bniej, nie wyzwoli\u0142oby nas. Ten, kto nape\u0142nia nas swoj\u0105 \u0142ask\u0105, Ten,
    kt\u00f3ry nas wyzwala, Ten, kt\u00f3ry nas przemienia, Ten, kt\u00f3ry nas leczy i
    umacnia, to Kto\u015b, kto \u017cyje. To zmartwychwsta\u0142y Chrystus, pe\u0142en \u017cycia
    nadprzyrodzonego, przyodziany w niesko\u0144czone \u015bwiat\u0142o. Dlatego \u015bwi\u0119ty
    Pawe\u0142 powiedzia\u0142: \u201eJe\u015bli Chrystus nie zmartwychwsta\u0142, daremna jest
    wasza wiara\u201d (1 Kor 15, 17).
    68 Spotkanie m\u0142odych z Papie\u017cem Franciszkiem i Ojcami Synodalnymi z okazji XV
    Zgromadzenia Og\u00f3lnego Synodu Biskup\u00f3w (6 pa\u017adziernika 2018): L\u2019Osservatore
    Romano, 8-9 pa\u017adziernika 2018, 7.
    43<\/li>
  125. Je\u015bli On \u017cyje, to naprawd\u0119 mo\u017ce by\u0107 obecny w twoim \u017cyciu, w
    ka\u017cdej chwili, aby nape\u0142ni\u0107 je \u015bwiat\u0142em. Tak wi\u0119c nigdy nie b\u0119dzie wi\u0119cej
    samotno\u015bci ani opuszczenia. Nawet gdyby wszyscy odeszli, On b\u0119dzie, tak
    jak obieca\u0142: \u201eJa jestem z wami przez wszystkie dni, a\u017c do sko\u0144czenia
    \u015bwiata\u201d (Mt 28, 20). On nape\u0142nia wszystko swoj\u0105 niewidzialn\u0105 obecno\u015bci\u0105
    i gdziekolwiek p\u00f3jdziesz, b\u0119dzie na ciebie czeka\u0142. Poniewa\u017c On nie tylko
    przyszed\u0142, ale przychodzi i b\u0119dzie przychodzi\u0142 ka\u017cdego dnia, aby zaprosi\u0107
    ci\u0119 do p\u00f3j\u015bcia w kierunku coraz to nowego horyzontu.<\/li>
  126. Kontempluj Jezusa szcz\u0119\u015bliwego, przepe\u0142nionego rado\u015bci\u0105. Raduj si\u0119
    ze swoim Przyjacielem, kt\u00f3ry zwyci\u0119\u017cy\u0142. Zabili \u015bwi\u0119tego, sprawiedliwego,
    niewinnego, ale On zwyci\u0119\u017cy\u0142. Z\u0142o nie ma ostatniego s\u0142owa. Tak\u017ce w
    twoim \u017cyciu z\u0142o nie b\u0119dzie mia\u0142o ostatniego s\u0142owa, poniewa\u017c tw\u00f3j
    Przyjaciel, kt\u00f3ry ci\u0119 kocha, chce w tobie zatriumfowa\u0107. Wybawca tw\u00f3j
    \u017cyje.<\/li>
  127. Skoro On \u017cyje, to jest to gwarancj\u0105, \u017ce dobro mo\u017ce znajdowa\u0107 sobie
    drog\u0119 w naszym \u017cyciu i \u017ce nasze trudy b\u0119d\u0105 czemu\u015b s\u0142u\u017cy\u0107. Wtedy
    mo\u017cemy zaprzesta\u0107 narzeka\u0144 i patrze\u0107 w przysz\u0142o\u015b\u0107, poniewa\u017c z Nim
    mo\u017cna zawsze patrze\u0107 w przysz\u0142o\u015b\u0107. To jest pewno\u015b\u0107, jak\u0105 mamy. Jezus
    jest wiecznie \u017cywy. Trzymaj\u0105c si\u0119 Go, b\u0119dziemy \u017cyli i bez szkody
    przejdziemy przez wszystkie formy \u015bmierci i przemocy, kt\u00f3re czaj\u0105 si\u0119 po
    drodze.<\/li>
  128. Ka\u017cde inne rozwi\u0105zanie oka\u017ce si\u0119 s\u0142abe i tymczasowe. Mo\u017ce przyda
    si\u0119 na jaki\u015b czas, i potem znowu znajdziemy si\u0119 bezbronni, porzuceni,
    nara\u017ceni na niepogod\u0119. Natomiast z Nim serce jest zakorzenione w
    dog\u0142\u0119bnym bezpiecze\u0144stwie, kt\u00f3re trwa niezale\u017cnie od wszystkiego.
    \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 m\u00f3wi, \u017ce chce by\u0107 zjednoczony z Chrystusem, aby pozna\u0107
    Go i do\u015bwiadczy\u0107 \u201emocy Jego zmartwychwstania\u201d (por. Flp 3, 10). Jest to
    moc, kt\u00f3ra objawi si\u0119 wiele razy r\u00f3wnie\u017c w waszym \u017cyciu, poniewa\u017c On
    przyszed\u0142, aby da\u0107 ci \u017cycie \u201ei to \u017cycie w obfito\u015bci\u201d (por. J 10, 10).<\/li>
  129. Je\u015bli potrafisz doceni\u0107 sercem pi\u0119kno tej nowiny i pozwolisz, by
    spotka\u0142 ci\u0119 Pan; je\u015bli pozwolisz si\u0119 kocha\u0107 i zbawi\u0107 przez Niego; je\u015bli
    nawi\u0105\u017cesz z Nim przyja\u017a\u0144 i zaczniesz rozmawia\u0107 z \u017cywym Chrystusem o
    konkretnych sprawach twojego \u017cycia, to b\u0119dzie wspania\u0142e do\u015bwiadczenie,
    b\u0119dzie to do\u015bwiadczenie podstawowe, kt\u00f3re b\u0119dzie wspiera\u0142o twoje \u017cycie
    chrze\u015bcija\u0144skie. Jest to r\u00f3wnie\u017c do\u015bwiadczenie, kt\u00f3re mo\u017cesz przekaza\u0107
    innym ludziom m\u0142odym. Poniewa\u017c \u201eu pocz\u0105tku bycia chrze\u015bcijaninem nie
    44
    ma decyzji etycznej czy jakiej\u015b wielkiej idei, jest natomiast spotkanie z
    wydarzeniem, z Osob\u0105, kt\u00f3ra nadaje \u017cyciu now\u0105 perspektyw\u0119, a tym
    samym decyduj\u0105ce ukierunkowanie\u201d69.
    DUCH DAJE \u017bYCIE<\/li>
  130. W tych trzech prawdach \u2013 B\u00f3g ci\u0119 kocha, Chrystus jest twoim
    zbawicielem, On \u017cyje \u2013 pojawia si\u0119 B\u00f3g Ojciec i pojawia si\u0119 Jezus. Gdzie
    jest Ojciec i Jezus, jest tak\u017ce Duch \u015awi\u0119ty. To On przygotowuje i otwiera
    serca, aby przyj\u0119\u0142y t\u0119 wie\u015b\u0107, to On podtrzymuje przy \u017cyciu owo
    do\u015bwiadczenie zbawienia, to On pomo\u017ce ci wzrasta\u0107 w tej rado\u015bci, je\u017celi
    pozwolisz mu dzia\u0142a\u0107. Duch \u015awi\u0119ty nape\u0142nia serce zmartwychwsta\u0142ego
    Chrystusa, a stamt\u0105d wlewa si\u0119 w twoje \u017cycie jak \u017ar\u00f3d\u0142o. A kiedy Go
    przyjmiesz, Duch \u015awi\u0119ty sprawia, \u017ce coraz bardziej wchodzisz w serce
    Chrystusa, by\u015b by\u0142 zawsze coraz bardziej nape\u0142niony Jego mi\u0142o\u015bci\u0105, Jego
    \u015bwiat\u0142em i Jego moc\u0105. Przyzywaj ka\u017cdego dnia Ducha \u015awi\u0119tego, aby
    nieustannie odnawia\u0142 w tobie do\u015bwiadczenie tej wspania\u0142ej wie\u015bci.<\/li>
  131. Ka\u017cdego dnia przyzywaj Ducha \u015awi\u0119tego, aby nieustannie odnawia\u0142
    w tobie do\u015bwiadczenie wspania\u0142ej wie\u015bci. Dlaczego nie? Niczego nie
    stracisz, a On mo\u017ce zmieni\u0107 twoje \u017cycie, mo\u017ce je o\u015bwieci\u0107 i nada\u0107 mu
    lepszy kurs. Nie okalecza ci\u0119, nic ci nie zabiera, a wr\u0119cz przeciwnie \u2013
    pomaga ci znale\u017a\u0107 to, czego potrzebujesz w najlepszy spos\u00f3b. Czy
    potrzebujesz mi\u0142o\u015bci? Nie znajdziesz jej w rozpu\u015bcie, wykorzystuj\u0105c
    innych, posiadaj\u0105c innych lub panuj\u0105c nad nimi. Znajdziesz j\u0105 w spos\u00f3b,
    kt\u00f3ry naprawd\u0119 ci\u0119 uszcz\u0119\u015bliwi. Czy szukasz intensywno\u015bci? Nie
    prze\u017cyjesz jej, gromadz\u0105c przedmioty, wydaj\u0105c pieni\u0105dze, rozpaczliwie
    goni\u0105c za sprawami tego \u015bwiata. Przyjdzie w znacznie pi\u0119kniejszy i
    bardziej zadowalaj\u0105cy spos\u00f3b, je\u015bli dasz si\u0119 prowadzi\u0107 Duchowi
    \u015awi\u0119temu.<\/li>
  132. Szukasz nami\u0119tno\u015bci? Jak m\u00f3wi ten pi\u0119kny wiersz: zakochaj si\u0119!
    (lub pozw\u00f3l si\u0119 zakocha\u0107), poniewa\u017c \u201enic nie mo\u017ce by\u0107 wa\u017cniejsze ni\u017c
    spotkanie Boga, czyli zakochanie si\u0119 w Nim w spos\u00f3b absolutny i
    ostateczny. To, co kochasz, to, czym \u017cyje twoja wyobra\u017ania, wp\u0142ywa na
    ca\u0142e twoje \u017cycie. To w\u0142a\u015bnie decyduje o tym, po co rano wstajesz z \u0142\u00f3\u017cka,
    69 BENEDYKT XVI, Enc. Deus caritas est (25 grudnia 2005), 1: AAS 98 (2006), 217.
    45
    jak sp\u0119dzasz wieczory i weekendy, co czytasz, jakich masz znajomych,
    jakie rzeczy \u0142ami\u0105 ci serce, a jakie nape\u0142niaj\u0105 ci\u0119 rado\u015bci\u0105 i
    wdzi\u0119czno\u015bci\u0105. Zakochaj si\u0119! Trwaj w mi\u0142o\u015bci! Wszystko b\u0119dzie inne\u201d70. Ta
    mi\u0142o\u015b\u0107 Boga, kt\u00f3ra ogarnia nami\u0119tnie ca\u0142e \u017cycie, jest mo\u017cliwa dzi\u0119ki
    Duchowi \u015awi\u0119temu, poniewa\u017c \u201emi\u0142o\u015b\u0107 Bo\u017ca rozlana jest w sercach
    naszych przez Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3ry zosta\u0142 nam dany\u201d (Rz 5, 5).<\/li>
  133. On jest \u017ar\u00f3d\u0142em najlepszej m\u0142odo\u015bci. Bo kto pok\u0142ada ufno\u015b\u0107 w Panu,
    \u201epodobny jest do drzewa zasadzonego nad wod\u0105, co swe korzenie puszcza
    ku strumieniowi; nie obawia si\u0119, gdy nadejdzie upa\u0142, bo zachowa zielone
    li\u015bcie\u201d (Jr 17, 8). Podczas gdy \u201ech\u0142opcy si\u0119 m\u0119cz\u0105 i chwiej\u0105\u201d (Iz 40, 30), ci,
    kt\u00f3rzy pok\u0142adaj\u0105 ufno\u015b\u0107 w Panu, \u201eodzyskuj\u0105 si\u0142y, otrzymuj\u0105 skrzyd\u0142a jak
    or\u0142y; biegn\u0105 bez zm\u0119czenia, bez znu\u017cenia id\u0105\u201d (Iz 40, 31).
    70 PEDRO ARRUPE, Enam\u00f3rate.
    46
    ROZDZIA\u0141 PI\u0104TY
    DROGI M\u0141ODO\u015aCI<\/li>
  134. Jak prze\u017cywa si\u0119 m\u0142odo\u015b\u0107, kiedy dajemy si\u0119 o\u015bwieci\u0107 i przemieni\u0107
    przez wspania\u0142\u0105 wie\u015b\u0107 Ewangelii? Wa\u017cne jest postawienie sobie tego
    pytania, bo m\u0142odo\u015b\u0107 jest nie tyle zas\u0142ug\u0105, ile darem Boga: \u201eM\u0142odo\u015b\u0107 jest
    \u0142ask\u0105, to szcz\u0119\u015bcie\u201d71. Jest darem, kt\u00f3ry mo\u017cemy bezu\u017cytecznie
    zmarnowa\u0107 lub przyj\u0105\u0107 z wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 i prze\u017cywa\u0107 w pe\u0142ni.<\/li>
  135. B\u00f3g jest sprawc\u0105 m\u0142odo\u015bci i dzia\u0142a w ka\u017cdym m\u0142odym cz\u0142owieku.
    M\u0142odo\u015b\u0107 jest czasem b\u0142ogos\u0142awionym dla m\u0142odego cz\u0142owieka i
    b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem dla Ko\u015bcio\u0142a i \u015bwiata. To rado\u015b\u0107, pie\u015b\u0144 nadziei i
    szcz\u0119\u015bcia. Docenianie m\u0142odo\u015bci oznacza postrzeganie tego okresu \u017cycia
    jako czasu cennego, a nie jako fazy przej\u015bciowej, w kt\u00f3rej ludzie m\u0142odzi
    czuj\u0105 si\u0119 pchni\u0119ci w doros\u0142o\u015b\u0107.
    CZAS MARZE\u0143 I WYBOR\u00d3W<\/li>
  136. W czasach Jezusa wyj\u015bcie z dzieci\u0144stwa by\u0142o zmian\u0105 jak najbardziej
    oczekiwan\u0105, kt\u00f3ra by\u0142a celebrowana i \u015bwi\u0119towana. Dlatego Jezus, kiedy
    przywr\u00f3ci\u0142 \u017cycie dziewczynce-dziecku (por. Mk 5, 39), zrobi\u0142 wi\u0119cej,
    sprawi\u0142, \u017ce dojrza\u0142a i sta\u0142a si\u0119 dziewczyn\u0105 \u2013 talitha (por. Mk 5, 41).
    M\u00f3wi\u0105c: \u201eTalitha kum\u201d, jednocze\u015bnie uczyni\u0142 j\u0105 bardziej odpowiedzialn\u0105
    za swe \u017cycie, otwieraj\u0105c jej drzwi m\u0142odo\u015bci.<\/li>
  137. \u201eM\u0142odo\u015b\u0107, b\u0119d\u0105ca faz\u0105 rozwoju osobowo\u015bci, charakteryzuje si\u0119
    marzeniami, kt\u00f3re nabieraj\u0105 kszta\u0142tu, relacjami, kt\u00f3re s\u0105 coraz bardziej
    sp\u00f3jne i zr\u00f3wnowa\u017cone, pr\u00f3bami i eksperymentami, decyzjami, kt\u00f3re
    stopniowo buduj\u0105 projekt \u017cycia. W tym okresie \u017cycia ludzie m\u0142odzi s\u0105
    71 \u015aW. PAWE\u0141 VI, Allocuzione per la beatificazione di Nunzio Sulprizio (1 grudnia 1963):
    AAS 56 (1964), 28.
    47
    powo\u0142ani, aby zaprojektowa\u0107 sobie przysz\u0142o\u015b\u0107, nie odcinaj\u0105c korzeni, by
    budowa\u0107 niezale\u017cno\u015b\u0107, ale nie w samotno\u015bci\u201d72.<\/li>
  138. Mi\u0142o\u015b\u0107 Boga i nasz zwi\u0105zek z \u017cywym Chrystusem nie przeszkadzaj\u0105
    nam w marzeniu, nie wymagaj\u0105 od nas ograniczania naszych
    horyzont\u00f3w. Wr\u0119cz przeciwnie, ta mi\u0142o\u015b\u0107 nas motywuje, pobudza,
    ukierunkowuje ku \u017cyciu lepszemu i pi\u0119kniejszemu. S\u0142owo \u201eniepok\u00f3j\u201d
    podsumowuje wiele poszukiwa\u0144 serc ludzi m\u0142odych. Jak powiedzia\u0142
    \u015bwi\u0119ty Pawe\u0142 VI, \u201ew\u0142a\u015bnie w dr\u0119cz\u0105cym was niezadowoleniu [\u2026], jest
    element \u015bwiat\u0142a\u201d73. Niespe\u0142niony niepok\u00f3j wraz z zadziwieniem
    nowo\u015bciami, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 na horyzoncie, otwiera drog\u0119 do
    \u015bmia\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra ich pobudza, by wzi\u0105\u0107 swe \u017cycie w swoje r\u0119ce i stawa\u0107
    si\u0119 odpowiedzialnymi za misj\u0119. Ten zdrowy niepok\u00f3j, kt\u00f3ry budzi si\u0119
    szczeg\u00f3lnie w m\u0142odo\u015bci, pozostaje cech\u0105 charakterystyczn\u0105 ka\u017cdego
    serca, kt\u00f3re pozostaje m\u0142ode, dyspozycyjne, otwarte. Prawdziwy
    wewn\u0119trzny spok\u00f3j wsp\u00f3\u0142istnieje z tym g\u0142\u0119bokim niespe\u0142nieniem. \u015awi\u0119ty
    Augustyn powiedzia\u0142: \u201eStworzy\u0142e\u015b nas bowiem, jako skierowanych ku
    Tobie. I niespokojne jest serce nasze, dop\u00f3ki w Tobie nie spocznie\u201d74.<\/li>
  139. Jaki\u015b czas temu pewien przyjaciel zapyta\u0142 mnie, co widz\u0119, gdy my\u015bl\u0119
    o cz\u0142owieku m\u0142odym. Moja odpowied\u017a brzmia\u0142a: \u201eWidz\u0119 ch\u0142opca lub
    dziewczyn\u0119, kt\u00f3rzy szukaj\u0105 w\u0142asnej drogi, kt\u00f3rzy nieomal unosz\u0105 si\u0119 nad
    ziemi\u0105, patrz\u0105 na \u015bwiat i spogl\u0105daj\u0105 na horyzont oczami przepe\u0142nionymi
    nadziej\u0105, maj\u0105 plany na przysz\u0142o\u015b\u0107, ale i z\u0142udzenia. M\u0142ody cz\u0142owiek
    chodzi na dw\u00f3ch nogach jak doros\u0142y, ale w odr\u00f3\u017cnieniu od doros\u0142ych,
    kt\u00f3rzy stoj\u0105c, trzymaj\u0105 nogi ko\u0142o siebie, on zawsze ma jedn\u0105 wysuni\u0119t\u0105,
    got\u00f3w ruszy\u0107, wystartowa\u0107. Zawsze kieruje si\u0119 do przodu. M\u00f3wi\u0107 o
    m\u0142odych to m\u00f3wi\u0107 o obietnicach, a zatem o rado\u015bci. M\u0142odzi maj\u0105 wiele
    si\u0142y, s\u0105 zdolni patrze\u0107 z nadziej\u0105. M\u0142ody cz\u0142owiek \u017cyje obietnic\u0105 \u017cycia, ma
    w sobie pewien stopie\u0144 wytrwa\u0142o\u015bci: ma do\u015b\u0107 szale\u0144stwa, aby m\u00f3c si\u0119
    \u0142udzi\u0107, i do\u015b\u0107 zdolno\u015bci, by m\u00f3c si\u0119 wyleczy\u0107 z rozczarowa\u0144, jakie mog\u0105
    st\u0105d wynika\u0107\u201d75.
    72 DK 65.
    73 Msza \u015bw. z m\u0142odymi Australii, Sydney (2 grudnia 1970): AAS 63 (1971), 64.
    74 Wyznania, I, 1, t\u0142um. Z. Kubiak, Warszawa 1992, s. 27.
    75 B\u00f3g jest m\u0142ody, Rozmowa z Thomasem Leoncinim, Krak\u00f3w 2018, s. 16-17.
    48<\/li>
  140. Niekt\u00f3rzy m\u0142odzi by\u0107 mo\u017ce odrzucaj\u0105 ten etap \u017cycia, poniewa\u017c
    chcieliby by\u0107 nadal dzie\u0107mi lub chc\u0105 \u201enieokre\u015blonego przed\u0142u\u017cenia
    okresu m\u0142odzie\u0144czego i odk\u0142adania decyzji. L\u0119k przed tym, co ostateczne,
    rodzi w ten spos\u00f3b pewien rodzaj parali\u017cu decyzyjnego. Jednak\u017ce
    m\u0142odo\u015b\u0107 nie mo\u017ce pozosta\u0107 czasem w zawieszeniu: to wiek decyzji i
    w\u0142a\u015bnie na tym polega jej urok oraz jej najwi\u0119ksze zadanie. Ludzie m\u0142odzi
    podejmuj\u0105 decyzje w sferze zawodowej, spo\u0142ecznej, politycznej, a tak\u017ce
    inne, bardziej radykalne, kt\u00f3re nadadz\u0105 ich \u017cyciu decyduj\u0105cy kszta\u0142t\u201d76.
    Podejmuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c decyzje dotycz\u0105ce mi\u0142o\u015bci, wyboru partnera i
    mo\u017cliwo\u015bci posiadania pierwszych dzieci. Pog\u0142\u0119bimy te tematy w
    ostatnich rozdzia\u0142ach, po\u015bwi\u0119conych powo\u0142aniu osobistemu i jego
    rozeznaniu.<\/li>
  141. Ale w marzenia, inspiruj\u0105ce decyzje, zawsze wymierzone jest
    \u201eniebezpiecze\u0144stwo narzekania, rezygnacji. Zostawiamy je tym, kt\u00f3rzy
    pod\u0105\u017caj\u0105 za \u00abbogini\u0105 narzekaj\u0105c\u0105\u00bb [\u2026] Jest to oszustwo: sprawia, \u017ce
    pod\u0105\u017casz niew\u0142a\u015bciw\u0105 drog\u0105. Kiedy wszystko wydaje si\u0119 trwa\u0107 w
    bezruchu i stagnacji, kiedy niepokoj\u0105 nas problemy osobiste, trudno\u015bci
    spo\u0142eczne nie znajduj\u0105 w\u0142a\u015bciwych odpowiedzi, nie jest dobrze poddawa\u0107
    si\u0119. Drog\u0105 jest Jezus: trzeba, by wszed\u0142 do naszej \u00ab\u0142odzi\u00bb i wraz z Nim
    wyp\u0142yn\u0105\u0107 na g\u0142\u0119bi\u0119! On jest Panem! Zmienia perspektyw\u0119 \u017cycia. Wiara w
    Jezusa prowadzi do nadziei, kt\u00f3ra idzie dalej, to pewno\u015b\u0107 oparta nie tylko
    na naszych zaletach i zdolno\u015bciach, ale tak\u017ce na S\u0142owie Bo\u017cym, na
    zaproszeniu, kt\u00f3re pochodzi od Niego. Nie czyni\u0105c zbytnich ludzkich
    obrachunk\u00f3w i nie zawracaj\u0105c sobie g\u0142owy sprawdzaniem, czy otaczaj\u0105ca
    was rzeczywisto\u015b\u0107 pokrywa si\u0119 z waszymi pewnikami, wyp\u0142y\u0144cie na
    g\u0142\u0119bi\u0119, wyjd\u017acie z w\u0142asnych ogranicze\u0144\u201d77.<\/li>
  142. Musimy trwa\u0107 na drodze marze\u0144. Dlatego trzeba zwraca\u0107 uwag\u0119 na
    pokus\u0119, kt\u00f3ra cz\u0119sto p\u0142ata nam figle: niepok\u00f3j. Mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 wielkim
    wrogiem, kiedy wiedzie nas do kapitulacji, gdy odkrywamy, \u017ce rezultaty
    nie przychodz\u0105 natychmiast. Najpi\u0119kniejsze marzenia zdobywa si\u0119, maj\u0105c
    nadziej\u0119, cierpliwo\u015b\u0107 i determinacj\u0119, rezygnuj\u0105c z po\u015bpiechu.
    Jednocze\u015bnie nie wolno si\u0119 zamyka\u0107 z powodu niepewno\u015bci i obawy przed
    ryzykiem czy pope\u0142nianiem b\u0142\u0119d\u00f3w. Musimy si\u0119 raczej obawia\u0107 \u017cycia
    sparali\u017cowanego, jak \u017cywe trupy, sprowadzeni do istot, kt\u00f3re nie \u017cyj\u0105, bo
    76 DK 68.
    77 Przem\u00f3wienie do m\u0142odzie\u017cy w Cagliari (22 wrze\u015bnia 2013): AAS 105 (2013), 904-905.
    49
    nie chc\u0105 ryzykowa\u0107, bo nie realizuj\u0105 swoich przedsi\u0119wzi\u0119\u0107, albo boj\u0105 si\u0119
    pope\u0142nia\u0107 b\u0142\u0119dy. Nawet je\u015bli si\u0119 pomylisz, zawsze mo\u017cesz podnie\u015b\u0107 g\u0142ow\u0119 i
    zacz\u0105\u0107 od nowa, poniewa\u017c nikt nie ma prawa ukra\u015b\u0107 ci nadziei.<\/li>
  143. M\u0142odzi, nie rezygnujcie z tego, co najlepsze w waszej m\u0142odo\u015bci, nie
    patrzcie na \u017cycie z balkonu. Nie mylcie szcz\u0119\u015bcia z kanap\u0105 i nie
    sp\u0119dzajcie ca\u0142ego \u017cycia przed ekranem. Nie stawajcie si\u0119 te\u017c smutnym
    widowiskiem porzuconego pojazdu. Nie b\u0105d\u017acie zaparkowanymi autami,
    ale raczej pozw\u00f3lcie, by rozkwit\u0142y wasze marzenia i podejmujcie decyzje.
    Ryzykujcie, nawet je\u015bli pope\u0142nicie b\u0142\u0119dy. Nie \u017cyjcie, byle prze\u017cy\u0107 z dusz\u0105
    znieczulon\u0105, i nie patrzcie na \u015bwiat tak, jakby\u015bcie byli turystami. R\u00f3bcie
    raban! Przep\u0119d\u017acie parali\u017cuj\u0105ce was l\u0119ki, by\u015bcie si\u0119 nie stali m\u0142odymi
    mumiami. \u017byjcie! We\u017acie si\u0119 za to, co w \u017cyciu najlepsze! Otw\u00f3rzcie klatki i
    wyfru\u0144cie! Prosz\u0119 was, nie przechod\u017acie na przedwczesn\u0105 emerytur\u0119.
    CH\u0118\u0106 \u017bYCIA I EKSPERYMENTOWANIA<\/li>
  144. To nastawienie na przysz\u0142o\u015b\u0107, o kt\u00f3rej marzymy, nie oznacza, \u017ce
    ludzie m\u0142odzi s\u0105 ca\u0142kowicie ukierunkowani do przodu, bo jest w nich
    jednocze\u015bnie silne pragnienie, by prze\u017cywa\u0107 chwil\u0119 obecn\u0105, by jak
    najpe\u0142niej wykorzysta\u0107 mo\u017cliwo\u015bci, jakie oferuje im to \u017cycie. Ten \u015bwiat
    jest pe\u0142en pi\u0119kna! Jak\u017ce mogliby\u015bmy gardzi\u0107 darami Boga?<\/li>
  145. W przeciwie\u0144stwie do tego, co my\u015bli wielu ludzi, Pan nie chce
    os\u0142abi\u0107 tego pragnienia \u017cycia. Warto przypomnie\u0107, czego naucza\u0142 pewien
    m\u0119drzec Starego Testamentu: \u201eDziecko, stosownie do swej zamo\u017cno\u015bci,
    troszcz si\u0119 o siebie [\u2026]. Nie pozbawiaj si\u0119 dnia szcz\u0119\u015bliwego\u201d (Syr
    14,11.14). Prawdziwy B\u00f3g to ten, kt\u00f3ry ci\u0119 kocha, chce by\u015b by\u0142
    szcz\u0119\u015bliwy. Dlatego w\u0142a\u015bnie w Biblii mo\u017cemy znale\u017a\u0107 tak\u017ce porady
    skierowane do ludzi m\u0142odych: \u201eCiesz si\u0119, m\u0142odzie\u0144cze, w m\u0142odo\u015bci swojej.
    A serce twoje niech si\u0119 rozwesela za dni m\u0142odo\u015bci twojej. [\u2026] Usu\u0144
    przygn\u0119bienie ze swego serca\u201d (Koh 11, 9-10). Poniewa\u017c to B\u00f3g \u201enam
    wszystkiego obficie udziela do u\u017cytkowania\u201d (1 Tm 6, 17).<\/li>
  146. Jak\u017ce mo\u017ce by\u0107 wdzi\u0119czny Bogu kto\u015b, kto nie potrafi cieszy\u0107 si\u0119
    ma\u0142ymi darami ka\u017cdego dnia, kto\u015b, kto nie potrafi zatrzyma\u0107 si\u0119 na
    rzeczach prostych i przyjemnych, jakie napotyka na ka\u017cdym kroku?
    Poniewa\u017c \u201eNie ma cz\u0142owieka gorszego ni\u017c ten, kt\u00f3ry jest skner\u0105 dla siebie
    samego\u201d (Syr 14, 6). Nie chodzi o bycie osob\u0105 nienasycon\u0105, kt\u00f3ra ma
    50
    obsesj\u0119 na punkcie nieustannych przyjemno\u015bci. Wr\u0119cz przeciwnie,
    poniewa\u017c to uniemo\u017cliwi ci prze\u017cywanie tera\u017aniejszo\u015bci. Chodzi o
    umiej\u0119tno\u015b\u0107 otwarcia oczu i zatrzymanie si\u0119, by w pe\u0142ni i z wdzi\u0119czno\u015bci\u0105
    \u017cy\u0107 ka\u017cdym ma\u0142ym darem \u017cycia.<\/li>
  147. To oczywiste, \u017ce S\u0142owo Bo\u017ce zaprasza ci\u0119 do \u017cycia tera\u017aniejszo\u015bci\u0105,
    nie tylko po to, aby przygotowa\u0107 jutro: \u201eNie martwcie si\u0119 wi\u0119c o jutro, bo
    jutrzejszy dzie\u0144 sam o siebie martwi\u0107 si\u0119 b\u0119dzie. Dosy\u0107 ma dzie\u0144 [ka\u017cdy]
    swojej biedy\u201d (Mt 6, 34). Nie oznacza to jednak rzucenia si\u0119 w
    nieodpowiedzialn\u0105 rozpust\u0119, pozostawiaj\u0105c\u0105 nas pustymi i zawsze
    niezadowolonymi, ale \u017cycie w pe\u0142ni chwil\u0105 obecn\u0105, wykorzystuj\u0105c energi\u0119
    na rzeczy dobre, kultywuj\u0105c braterstwo, na\u015bladuj\u0105c Jezusa i doceniaj\u0105c
    ka\u017cd\u0105 ma\u0142\u0105 rado\u015b\u0107 \u017cycia jako dar Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci.<\/li>
  148. W tym kontek\u015bcie chcia\u0142bym przypomnie\u0107, \u017ce kardyna\u0142 Fran\u00e7ois-
    Xavier Nguy\u00ean Van Thu\u00e2n, kiedy by\u0142 wi\u0119ziony w obozie koncentracyjnym,
    nie chcia\u0142, by jego dni sk\u0142ada\u0142y si\u0119 tylko z oczekiwania i \u017cywienia nadziei
    na przysz\u0142o\u015b\u0107. Postanowi\u0142: \u201eprze\u017cywa\u0107 chwil\u0119 obecn\u0105, nape\u0142niaj\u0105c j\u0105
    mi\u0142o\u015bci\u0105\u201d; a czyni\u0142 to nast\u0119puj\u0105co: \u201ewykorzystam zatem te okazje, kt\u00f3re
    nadarzaj\u0105 si\u0119 ka\u017cdego dnia, \u017ceby dokonywa\u0107 zwyk\u0142ych czyn\u00f3w w
    niezwyk\u0142y spos\u00f3b\u201d78. Gdy zmagasz si\u0119, by zrealizowa\u0107 swoje marzenia, \u017cyj
    w pe\u0142ni dniem dzisiejszym, ofiaruj go ca\u0142kowicie i nape\u0142nij ka\u017cd\u0105 chwil\u0119
    mi\u0142o\u015bci\u0105. Poniewa\u017c to prawda, \u017ce ten dzie\u0144 twojej m\u0142odo\u015bci mo\u017ce by\u0107
    zawsze ostatnim, a wtedy warto go prze\u017cy\u0107 z ca\u0142ym mo\u017cliwym
    pragnieniem i g\u0142\u0119bi\u0105.<\/li>
  149. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c chwil trudnych, kt\u00f3re nale\u017cy prze\u017cywa\u0107 g\u0142\u0119boko,
    aby uda\u0142o si\u0119 nauczy\u0107 ich przes\u0142ania. Jak nauczaj\u0105 biskupi szwajcarscy:
    \u201eOn jest tam, gdzie my\u015bleli\u015bmy, \u017ce nas opu\u015bci\u0142 i \u017ce nie ma ju\u017c
    jakiegokolwiek zbawienia. Jest to paradoks, ale cierpienie, ciemno\u015b\u0107 sta\u0142y
    si\u0119 dla wielu chrze\u015bcijan [\u2026] miejscem spotkania z Bogiem\u201d79. Ponadto
    pragnienie \u017cycia i nowych do\u015bwiadcze\u0144 dotyczy w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b
    m\u0142odych dotkni\u0119tych niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 fizyczn\u0105, psychiczn\u0105 i
    sensoryczn\u0105. Nawet je\u015bli nie zawsze s\u0105 oni w stanie prze\u017cywa\u0107 te same
    do\u015bwiadczenia co ich r\u00f3wie\u015bnicy, maj\u0105 zaskakuj\u0105ce, niewyobra\u017calne
    78 Pi\u0119\u0107 chleb\u00f3w i dwie ryby. Radosne \u015bwiadectwo wiary z wi\u0119ziennego cierpienia,
    Katowice 2006, s. 18.
    79 CONF\u00c9RENCE DES \u00c9V\u00caQUES SUISSES, Prendre le temps: pour toi, pour moi, pour
    nous, (2 lutego 2018).
    51
    mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3re czasami wyrastaj\u0105 ponad przeci\u0119tno\u015b\u0107. Pan Jezus
    nape\u0142nia ich innymi darami, kt\u00f3re wsp\u00f3lnota powinna doceni\u0107, aby mogli
    odkry\u0107 Jego plan mi\u0142o\u015bci dla ka\u017cdego z nich.
    W PRZYJA\u0179NI Z CHRYSTUSEM<\/li>
  150. Niewa\u017cne, ile by\u015b \u017cy\u0142 i do\u015bwiadczy\u0142 \u2013 nie dotrzesz do g\u0142\u0119bi m\u0142odo\u015bci,
    nie poznasz prawdziwej pe\u0142ni bycia m\u0142odym, je\u015bli nie spotkasz ka\u017cdego
    dnia wielkiego Przyjaciela, je\u015bli nie b\u0119dziesz prze\u017cywa\u0142 przyja\u017ani z
    Jezusem.<\/li>
  151. Przyja\u017a\u0144 jest darem \u017cycia i darem Boga. Poprzez przyjaci\u00f3\u0142 Pan nas
    oczyszcza i sprawia nasze dojrzewanie. Jednocze\u015bnie wierni przyjaciele,
    kt\u00f3rzy s\u0105 u naszego boku w chwilach trudnych, s\u0105 odbiciem mi\u0142o\u015bci
    Pana, Jego pocieszenia i Jego mi\u0142uj\u0105cej obecno\u015bci. Posiadanie przyjaci\u00f3\u0142
    uczy nas otwierania si\u0119, zrozumienia, zatroszczenia si\u0119 o innych, wyj\u015bcia
    z naszej wygody i izolacji, dzielenia \u017cycia z innymi. Dlatego \u201eza wiernego
    przyjaciela nie ma odp\u0142aty\u201d (Syr 6, 15).<\/li>
  152. Przyja\u017a\u0144 nie jest relacj\u0105 ulotn\u0105 lub przej\u015bciow\u0105, ale trwa\u0142\u0105, solidn\u0105,
    wiern\u0105, kt\u00f3ra dojrzewa wraz z up\u0142ywem czasu. Jest to relacja uczucia,
    kt\u00f3ra sprawia, \u017ce czujemy si\u0119 zjednoczeni, a jednocze\u015bnie jest mi\u0142o\u015bci\u0105
    hojn\u0105, kt\u00f3ra wiedzie nas do starania si\u0119 o dobro przyjaciela. Chocia\u017c
    przyjaciele mog\u0105 si\u0119 bardzo mi\u0119dzy sob\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107, to zawsze s\u0105 pewne
    rzeczy wsp\u00f3lne, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, i\u017c czuj\u0105 si\u0119 blisko, istnieje za\u017cy\u0142o\u015b\u0107
    dzielona ze szczero\u015bci\u0105 i zaufaniem.<\/li>
  153. Przyja\u017a\u0144 jest tak wa\u017cna, \u017ce sam Jezus przedstawia si\u0119 jako
    przyjaciel: \u201eJu\u017c was nie nazywam s\u0142ugami, [\u2026] ale nazwa\u0142em was
    przyjaci\u00f3\u0142mi\u201d (J 15, 15). Ze wzgl\u0119du na \u0142ask\u0119, kt\u00f3r\u0105 nam daje, jeste\u015bmy
    tak bardzo wywy\u017cszeni, \u017ce doprawdy jeste\u015bmy Jego przyjaci\u00f3\u0142mi. Mo\u017cemy
    Go kocha\u0107 t\u0105 sam\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 On w nas wlewa, rozszerzaj\u0105c Jego
    mi\u0142o\u015b\u0107 na innych, w nadziei, \u017ce oni r\u00f3wnie\u017c znajd\u0105 swoje miejsce we
    wsp\u00f3lnocie przyja\u017ani za\u0142o\u017conej przez Jezusa Chrystusa80. I chocia\u017c by\u0142
    On w pe\u0142ni szcz\u0119\u015bliwy jako zmartwychwsta\u0142y, mo\u017cna by\u0107 wobec Niego
    wielkodusznym, pomagaj\u0105c budowa\u0107 Jego kr\u00f3lestwo na tym \u015bwiecie,
    b\u0119d\u0105c Jego narz\u0119dziami, aby nie\u015b\u0107 Jego or\u0119dzie i \u015bwiat\u0142o dla innych (por.
    80 Por. \u015aW. TOMASZ Z AKWINU, Summa Theologiae II-II, q. 23, art. 1.
    52
    J 15, 16). Uczniowie us\u0142yszeli wezwanie Jezusa do przyja\u017ani z Nim. By\u0142o
    to zaproszenie, kt\u00f3re ich nie zmusza\u0142o, ale by\u0142o delikatn\u0105 propozycj\u0105 dla
    ich wolno\u015bci: \u201eChod\u017acie, a zobaczycie\u201d \u2013 powiedzia\u0142 im, a oni \u201eposzli i
    zobaczyli, gdzie mieszka, i tego dnia pozostali u Niego\u201d (J 1, 39). Po tym
    spotkaniu, bliskim i nieoczekiwanym, opu\u015bcili wszystko i poszli z Nim.<\/li>
  154. Przyja\u017a\u0144 z Jezusem jest nierozerwalna. Nigdy nie odejdzie, cho\u0107
    czasami zdaje si\u0119 milcze\u0107. Kiedy Go potrzebujemy, pozwala si\u0119 nam
    znale\u017a\u0107 (por. Jr 24, 14) i jest po naszej stronie, dok\u0105dkolwiek p\u00f3jdziemy
    (por. Joz 1, 9). Poniewa\u017c On nigdy nie \u0142amie przymierza. Prosi, aby\u015bmy
    Go nie opuszczali: \u201eTrwajcie we Mnie\u201d (J 15, 4). Ale je\u015bli si\u0119 oddalimy: \u201eOn
    wiary dochowuje, bo nie mo\u017ce si\u0119 zaprze\u0107 samego siebie\u201d (2 Tm 2, 13).<\/li>
  155. Z przyjacielem rozmawiamy, dzielimy si\u0119 najtajniejszymi sprawami.
    Tak\u017ce z Jezusem rozmawiamy. Modlitwa to wyzwanie i przygoda. I to jaka
    przygoda! Pozwala nam pozna\u0107 Go coraz to lepiej, wej\u015b\u0107 w jego g\u0142\u0119bi\u0119 i
    wzrasta\u0107 w coraz silniejszej jedno\u015bci. Modlitwa pozwala nam powiedzie\u0107
    Mu wszystko, co dzieje si\u0119 z nami, i ufnie trwa\u0107 w Jego ramionach, a
    jednocze\u015bnie obdarowuje nas cennymi chwilami blisko\u015bci i mi\u0142o\u015bci, w
    kt\u00f3rych Jezus wlewa w nas swoje \u017cycie. Modl\u0105c si\u0119, \u201ezaczynamy gr\u0119\u201d dla
    Niego, robimy mu miejsce, \u201eaby On m\u00f3g\u0142 dzia\u0142a\u0107, by m\u00f3g\u0142 wej\u015b\u0107 i by m\u00f3g\u0142
    zwyci\u0119\u017cy\u0107\u201d81.<\/li>
  156. W ten spos\u00f3b mo\u017cliwe jest do\u015bwiadczenie sta\u0142ej jedno\u015bci z Nim,
    kt\u00f3re przewy\u017csza to wszystko, co mo\u017cemy prze\u017cy\u0107 z innymi osobami:
    \u201eteraz za\u015b ju\u017c nie ja \u017cyj\u0119, lecz \u017cyje we mnie Chrystus\u201d (Ga 2, 20). Nie
    pozbawiaj swej m\u0142odo\u015bci tej przyja\u017ani. Mo\u017cesz odczu\u0107 Jego obecno\u015b\u0107 u
    twego boku nie tylko, gdy si\u0119 modlisz. Poznasz, \u017ce w ka\u017cdej chwili idzie z
    tob\u0105. Staraj si\u0119 to odkry\u0107, a prze\u017cyjesz pi\u0119kne do\u015bwiadczenie wiedz\u0105c, \u017ce
    zawsze ci towarzyszy. Tego w\u0142a\u015bnie do\u015bwiadczyli uczniowie w Emaus,
    kiedy Jezus, podczas drogi, gdy zagubieni szli i rozmawiali ze sob\u0105, sta\u0142
    si\u0119 obecny i \u201eszed\u0142 z nimi\u201d (\u0141k 24, 15). Pewien \u015bwi\u0119ty powiedzia\u0142, \u017ce
    \u201echrze\u015bcija\u0144stwo nie jest zbiorem prawd, w kt\u00f3re trzeba uwierzy\u0107;
    zbiorem praw, kt\u00f3rych nale\u017cy przestrzega\u0107, nie jest zbiorem zakaz\u00f3w. To
    81 Przem\u00f3wienie do wolontariuszy XXXIV \u015awiatowego Dnia M\u0142odzie\u017cy w Panamie (27
    stycznia 2019): L\u2019Osservatore Romano, 28-29 stycznia 2019, 11.
    53
    by\u0142oby odra\u017caj\u0105ce. Chrze\u015bcija\u0144stwo to Osoba, kt\u00f3ra mnie tak bardzo
    umi\u0142owa\u0142a, \u017ce domaga si\u0119 mojej mi\u0142o\u015bci. Chrze\u015bcija\u0144stwo to Chrystus\u201d82.<\/li>
  157. Jezus mo\u017ce zjednoczy\u0107 wszystkich m\u0142odych Ko\u015bcio\u0142a w jednym
    wsp\u00f3lnym marzeniu: \u201emarzeniu wspania\u0142ym, marzeniu zdolnym do
    zaanga\u017cowania wszystkich. Marzeniu, dla kt\u00f3rego Jezus odda\u0142 swoje
    \u017cycie na krzy\u017cu, a Duch \u015awi\u0119ty zst\u0105pi\u0142 i naznaczy\u0142 je ogniem w dniu
    Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnicy w sercu ka\u017cdego m\u0119\u017cczyzny i kobiety, w sercu ka\u017cdego
    [\u2026] w oczekiwaniu, \u017ce znajdzie miejsce, by si\u0119 rozwija\u0107 i wzrasta\u0107.
    Marzenie to nazywa si\u0119 Jezus, jest zasiane przez Ojca: B\u00f3g, tak jak On,
    jak Ojciec, pos\u0142any przez Ojca z ufno\u015bci\u0105, \u017ce b\u0119dzie wzrasta\u0107 i \u017cy\u0107 w
    ka\u017cdym sercu. Jest to marzenie konkretne, kt\u00f3re jest Osob\u0105, kt\u00f3re p\u0142ynie
    w naszych \u017cy\u0142ach, wstrz\u0105sa sercem i sprawia, \u017ce ta\u0144czy\u201d83.
    WZROST I DOJRZEWANIE<\/li>
  158. Wielu m\u0142odych ludzi dba o swoje cia\u0142o, staraj\u0105c si\u0119 rozwija\u0107 si\u0142\u0119
    fizyczn\u0105 lub wygl\u0105d zewn\u0119trzny. Inni martwi\u0105 si\u0119 o rozwijanie swoich
    umiej\u0119tno\u015bci i wiedzy, dzi\u0119ki czemu czuj\u0105 si\u0119 pewniej. Niekt\u00f3rzy mierz\u0105
    wy\u017cej, staraj\u0105 si\u0119 bardziej anga\u017cowa\u0107 i troszcz\u0105 si\u0119 o rozw\u00f3j duchowy.
    \u015awi\u0119ty Jan o\u015bwiadczy\u0142: \u201enapisa\u0142em do was, m\u0142odzi, \u017ce jeste\u015bcie mocni i \u017ce
    nauka Bo\u017ca trwa w was\u201d (1 J 2, 14). Poszukiwanie Pana, strze\u017cenie Jego
    s\u0142owa, staranie, by odpowiedzie\u0107 na nie swoim \u017cyciem, wzrastanie w
    cnotach czyni serca m\u0142odych silnymi. W tym celu trzeba utrzymywa\u0107
    wi\u0119\u017a z Jezusem, dostosowa\u0107 si\u0119 do Niego, bo nie b\u0119dziesz wzrasta\u0142 w
    szcz\u0119\u015bciu i \u015bwi\u0119to\u015bci jedynie o w\u0142asnych si\u0142ach i w\u0142asnych my\u015blach. Tak,
    jak si\u0119 martwisz, \u017ceby nie straci\u0107 po\u0142\u0105czenia z Internetem, upewnij si\u0119,
    czy aktywne jest twoje po\u0142\u0105czenie z Panem, a to oznacza nieprzerywanie
    dialogu, s\u0142uchanie Go, opowiedzenie Mu o swoich sprawach, a kiedy nie
    82 \u015aW. \u00d3SCAR ROMERO, Homilia (6 listopada 1977): Su piensamiento, I-II, San Salvador
    2000, 312.
    83 Por. Przem\u00f3wienie podczas ceremonii powitania i otwarcia XXXIV \u015awiatowego Dnia
    M\u0142odzie\u017cy w Panamie (24 stycznia 2019), 12: L\u2019Osservatore Romano, wyd. polskie, n.
    2 (410)\/2019, s. 18.
    54
    masz wyra\u017anych pomys\u0142\u00f3w, co nale\u017cy uczyni\u0107, zapytaj: \u201eCo Jezus
    zrobi\u0142by na moim miejscu?\u201d84.<\/li>
  159. Mam nadziej\u0119, \u017ce potrafisz tak bardzo ceni\u0107 siebie, traktowa\u0107 na tyle
    powa\u017cnie, by stara\u0107 si\u0119 o sw\u00f3j rozw\u00f3j duchowy. Opr\u00f3cz typowego dla
    m\u0142odo\u015bci entuzjazmu istnieje tak\u017ce pi\u0119kno zabiegania o \u201esprawiedliwo\u015b\u0107,
    wiar\u0119, mi\u0142o\u015b\u0107, pok\u00f3j\u201d (2 Tm 2, 22). Nie oznacza to utraty spontaniczno\u015bci,
    \u015bwie\u017co\u015bci, entuzjazmu, czu\u0142o\u015bci. Bycie doros\u0142ym nie oznacza rezygnacji z
    najlepszych warto\u015bci tego etapu \u017cycia. W przeciwnym razie Pan mo\u017ce
    pewnego dnia ci wyrzuci\u0107: \u201ePami\u0119tam wierno\u015b\u0107 twej m\u0142odo\u015bci, mi\u0142o\u015b\u0107
    twego narzecze\u0144stwa, kiedy chodzi\u0142a\u015b za Mn\u0105 na pustyni, po ziemi, kt\u00f3rej
    nikt nie obsiewa\u201d (Jr 2, 2).<\/li>
  160. Z drugiej strony tak\u017ce cz\u0142owiek doros\u0142y musi dojrzewa\u0107, nie trac\u0105c
    warto\u015bci okresu m\u0142odzie\u0144czego. Ka\u017cda faza \u017cycia jest bowiem nieustann\u0105
    \u0142ask\u0105, ma w sobie warto\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie powinna przemin\u0105\u0107. Dobrze
    prze\u017cyta m\u0142odo\u015b\u0107 pozostaje wewn\u0119trznym do\u015bwiadczeniem, a w \u017cyciu
    doros\u0142ym zostaje przyswojona, pog\u0142\u0119biona i nadal wydaje swoje owoce. O
    ile dla cz\u0142owieka m\u0142odego typowe jest poci\u0105gni\u0119cie przez niesko\u0144czono\u015b\u0107,
    kt\u00f3ra si\u0119 otwiera i zaczyna85, to zagro\u017ceniem \u017cycia doros\u0142ego, z jego
    pewnikami i wygodami, jest pomijanie coraz bardziej tej perspektywy i
    utracenie tej warto\u015bci, typowej dla okresu m\u0142odzie\u0144czego. Tymczasem
    powinno mie\u0107 miejsce co\u015b innego: dojrzewanie, rozw\u00f3j i zorganizowanie
    swego \u017cycia, bez utraty tego poci\u0105gni\u0119cia, tej szerokiej otwarto\u015bci, tej
    fascynacji ow\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105, kt\u00f3ra jest zawsze czym\u015b wi\u0119cej. W ka\u017cdej
    chwili \u017cycia mo\u017cemy odnowi\u0107 i rozwija\u0107 m\u0142odo\u015b\u0107. Kiedy rozpoczyna\u0142em
    moj\u0105 pos\u0142ug\u0119 jako papie\u017c, Pan poszerzy\u0142 moje horyzonty i da\u0142 mi
    odnowion\u0105 m\u0142odo\u015b\u0107. To samo mo\u017ce si\u0119 sta\u0107 z wieloletnim ma\u0142\u017ce\u0144stwem
    lub z mnichem \u017cyj\u0105cym w swym klasztorze. S\u0105 pewne sprawy, kt\u00f3re
    trzeba \u201eustatkowa\u0107\u201d z biegiem lat, ale to dojrzewanie mo\u017ce wsp\u00f3\u0142istnie\u0107 z
    ogniem, kt\u00f3ry si\u0119 odnawia, z sercem zawsze m\u0142odym.<\/li>
  161. Rozw\u00f3j oznacza zachowanie i piel\u0119gnowanie rzeczy najcenniejszych,
    jakimi obdarowuje ci\u0119 m\u0142odo\u015b\u0107, ale jednocze\u015bnie oznacza otwarto\u015b\u0107 i
    oczyszczanie tego, co nie jest dobre oraz przyjmowanie nowych dar\u00f3w od
    84 Por. Spotkanie z m\u0142odymi w Sanktuarium Narodowym Maip\u00fa, Santiago de Chile (17
    stycznia 2018): L\u2019Osservatore Romano, wyd. polskie, n. 2 (400)\/2018, s. 17.
    85 Por. ROMANO GUARDINI, Le et\u00e0 della vita, w: Opera omnia IV, 1, Morcelliana,
    Brescia, 2015, 209.
    55
    Boga, kt\u00f3ry ci\u0119 wzywa do rozwijania tego, co warto\u015bciowe. Czasami
    kompleksy ni\u017cszo\u015bci mog\u0105 doprowadzi\u0107 do tego, \u017ce nie chcesz dostrzec
    swoich s\u0142abo\u015bci i niedoci\u0105gni\u0119\u0107, i w ten spos\u00f3b mo\u017cesz zamkn\u0105\u0107 si\u0119 na
    rozw\u00f3j i dojrzewanie. Raczej daj si\u0119 mi\u0142owa\u0107 Bogu, kt\u00f3ry ci\u0119 kocha takim,
    jakim jeste\u015b, ceni ci\u0119 i szanuje, ale daje ci tak\u017ce zawsze wi\u0119cej: wi\u0119cej
    przyja\u017ani z Nim, wi\u0119cej \u017carliwo\u015bci na modlitwie, wi\u0119ksze pragnienie Jego
    s\u0142owa, wi\u0119ksze pragnienie przyjmowania Chrystusa w Eucharystii,
    wi\u0119ksz\u0105 ch\u0119\u0107 \u017cycia Jego Ewangeli\u0105, wi\u0119cej si\u0142y wewn\u0119trznej, wi\u0119cej
    pokoju i duchowej rado\u015bci.<\/li>
  162. Przypominam ci jednak tak\u017ce, i\u017c nie b\u0119dziesz \u015bwi\u0119tym i spe\u0142nionym,
    kopiuj\u0105c innych. Nawet na\u015bladowanie \u015bwi\u0119tych nie oznacza kopiowania
    ich sposobu bycia i prze\u017cywania \u015bwi\u0119to\u015bci: \u201eIstniej\u0105 \u015bwiadectwa
    przydatne, by nas pobudzi\u0107 i motywowa\u0107, ale nie dzi\u0119ki temu, \u017ce
    pr\u00f3bujemy je kopiowa\u0107, gdy\u017c to mog\u0142oby nas jeszcze oddali\u0107 od
    wyj\u0105tkowej i specyficznej drogi, jak\u0105 przygotowa\u0142 dla nas Pan\u201d86. Musisz
    odkry\u0107, kim jeste\u015b, i rozwin\u0105\u0107 sw\u00f3j w\u0142asny spos\u00f3b bycia \u015bwi\u0119tym,
    niezale\u017cnie od tego, co m\u00f3wi\u0105 i my\u015bl\u0105 inni. Stawa\u0107 si\u0119 \u015bwi\u0119tym to stawa\u0107
    si\u0119 pe\u0142niej sob\u0105, by\u0107 tym, co B\u00f3g zechcia\u0142 wymarzy\u0107 i stworzy\u0107, a nie
    kserokopi\u0105. Twoje \u017cycie powinno by\u0107 proroczym bod\u017acem, kt\u00f3ry by\u0142by
    natchnieniem dla innych, pozostawiaj\u0105cym \u015blad w tym \u015bwiecie, ten
    wyj\u0105tkowy znak, kt\u00f3ry tylko ty mo\u017cesz zostawi\u0107. Natomiast, je\u015bli b\u0119dziesz
    kopiowa\u0142, pozbawisz tej ziemi, a tak\u017ce nieba, tego, czego nikt opr\u00f3cz
    ciebie nie mo\u017ce zaofiarowa\u0107. Pami\u0119tam, \u017ce \u015bwi\u0119ty Jan od Krzy\u017ca, w swojej
    Pie\u015bni duchowej pisa\u0142, i\u017c ka\u017cdy powinien skorzysta\u0107 z jego rad
    duchowych \u201ewed\u0142ug pragnienia i stanu swej duszy\u201d87, poniewa\u017c sam B\u00f3g
    chcia\u0142 okaza\u0107 swoj\u0105 \u0142ask\u0119 \u201ejednym w ten spos\u00f3b, drugim w inny\u201d88.
    DROGI BRATERSTWA<\/li>
  163. Tw\u00f3j rozw\u00f3j duchowy wyra\u017ca si\u0119 przede wszystkim przez wzrastanie
    w mi\u0142o\u015bci braterskiej, wielkodusznej, mi\u0142osiernej. \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 wyrazi\u0142 to
    nast\u0119puj\u0105cymi s\u0142owami: \u201ePan niech [\u2026] spot\u0119guje mi\u0142o\u015b\u0107 wasz\u0105
    86 Adhort. apost. Gaudete et exsultate (19 marca 2018), 11.
    87 Pie\u015b\u0144 duchowa, Prolog 2, Pozna\u0144 2000, s. 25.
    88 Tam\u017ce, 14-15, 2, s. 125.
    56
    nawzajem do siebie i do wszystkich\u201d (1 Tes 3, 12). Oby\u015b m\u00f3g\u0142 \u017cy\u0107 coraz
    bardziej w tej \u201eekstazie\u201d, kt\u00f3ra polega na wyj\u015bciu z w\u0142asnych ogranicze\u0144,
    aby szuka\u0107 dobra innych, a\u017c po oddanie swego \u017cycia.<\/li>
  164. Je\u015bli spotkanie z Bogiem nazywa si\u0119 \u201eekstaz\u0105\u201d, to dlatego, \u017ce
    wydobywa nas z naszych ogranicze\u0144 i uwznio\u015bla, urzeka mi\u0142o\u015bci\u0105 i
    pi\u0119knem Boga. Ale mo\u017cemy te\u017c by\u0107 wyrwani ze swego \u015bwiata, by
    rozpozna\u0107 pi\u0119kno ukryte w ka\u017cdym cz\u0142owieku, jego godno\u015b\u0107, jego
    wspania\u0142o\u015b\u0107 jako obrazu Boga i dziecka Bo\u017cego. Duch \u015awi\u0119ty chce nas
    pobudzi\u0107 do wyj\u015bcia z naszego \u015bwiata, wzi\u0119cia w ramiona innych z
    mi\u0142o\u015bci\u0105 i starania si\u0119 o ich dobro. Z tego wzgl\u0119du zawsze lepiej
    prze\u017cywa\u0107 wiar\u0119 razem i wyra\u017ca\u0107 nasz\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 w \u017cyciu wsp\u00f3lnotowym,
    dziel\u0105c z innymi m\u0142odymi nasze uczucia, czas, wiar\u0119 i nasze niepokoje.
    Ko\u015bci\u00f3\u0142 oferuje wiele r\u00f3\u017cnych przestrzeni, by prze\u017cywa\u0107 wiar\u0119 we
    wsp\u00f3lnocie, poniewa\u017c razem wszystko jest \u0142atwiejsze.<\/li>
  165. Doznane rany mog\u0105 ci\u0119 przywie\u015b\u0107 do pokusy izolacji, zamkni\u0119cia si\u0119
    w sobie, nagromadzenia uraz\u00f3w, ale nigdy nie rezygnuj ze s\u0142uchania
    Bo\u017cego wezwania do przebaczenia. Jak s\u0142usznie uczyli biskupi Rwandy:
    \u201ePojednanie z drugim wymaga najpierw odkrycia w nim wspania\u0142o\u015bci
    obrazu Boga. [\u2026] W tej perspektywie zasadnicze znaczenie ma
    odr\u00f3\u017cnienie grzesznika od jego grzechu i jego przewinienia, aby osi\u0105gn\u0105\u0107
    prawdziwe pojednanie. Oznacza to, \u017ce nienawidzisz z\u0142a, kt\u00f3re wyrz\u0105dza ci
    drugi, ale nadal go kochasz, poniewa\u017c uznajesz jego s\u0142abo\u015b\u0107 i widzisz w
    nim obraz Boga\u201d89.<\/li>
  166. Niekiedy ca\u0142a energia, marzenia i entuzjazm m\u0142odo\u015bci s\u0105 os\u0142abione
    przez pokus\u0119 zamkni\u0119cia si\u0119 w naszych problemach, zranionych
    uczuciach, narzekaniach i wygodach. Nie pozw\u00f3l, aby ci si\u0119 to
    przydarzy\u0142o, bo staniesz si\u0119 przedwcze\u015bnie wewn\u0119trznie stary. Ka\u017cdy wiek
    ma swoje pi\u0119kno, a m\u0142odo\u015bci nie mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107 utopii wsp\u00f3lnotowej,
    zdolno\u015bci wsp\u00f3lnego marzenia, wielkich perspektyw, na kt\u00f3re
    spogl\u0105damy razem.<\/li>
  167. B\u00f3g kocha rado\u015b\u0107 ludzi m\u0142odych i zach\u0119ca ich przede wszystkim do
    tej rado\u015bci \u017cycia, jak\u0105 prze\u017cywa si\u0119 we wsp\u00f3lnocie braterskiej, do tej
    89 CONFERENCE EPISCOPAL DU RWANDA, Lettre des eveques catholiques aux fideles
    pendant l\u2019ann\u00e9e speciale de la reconciliation au Rwanda, Kigali (18 stycznia 2018),
    17.
    57
    doskonalszej rozkoszy os\u00f3b potrafi\u0105cych dzieli\u0107 si\u0119 z innymi, bo \u201eWi\u0119cej
    szcz\u0119\u015bcia jest w dawaniu ani\u017celi w braniu\u201d (Dz 20, 35) i \u201eradosnego dawc\u0119
    mi\u0142uje B\u00f3g\u201d (2 Kor 9, 7). Mi\u0142o\u015b\u0107 braterska pomna\u017ca nasz\u0105 zdolno\u015b\u0107 do
    rado\u015bci, poniewa\u017c sprawia, \u017ce jeste\u015bmy zdolni cieszy\u0107 si\u0119 z dobra innych:
    \u201eWeselcie si\u0119 z tymi, kt\u00f3rzy si\u0119 wesel\u0105\u201d (Rz 12, 15). Niech spontaniczno\u015b\u0107
    i rozmach twej m\u0142odo\u015bci przekszta\u0142caj\u0105 si\u0119 coraz bardziej w
    spontaniczno\u015b\u0107 mi\u0142o\u015bci braterskiej, w \u015bwie\u017co\u015b\u0107, kt\u00f3ra sprawia, \u017ce zawsze
    reagujemy przebaczeniem, z wielkoduszno\u015bci\u0105, pragn\u0105c budowa\u0107
    wsp\u00f3lnot\u0119. Afryka\u0144skie przys\u0142owie m\u00f3wi: \u201eJe\u015bli chcesz chodzi\u0107 szybko,
    id\u017a sam. Je\u015bli chcesz zaj\u015b\u0107 daleko, chod\u017a z innymi\u201d. Nie pozw\u00f3lmy, by
    skradziono nam braterstwo.
    M\u0141ODZI ZAANGA\u017bOWANI<\/li>
  168. To prawda, \u017ce niekiedy w \u015bwiecie tak pe\u0142nym przemocy i egoizmu
    ludzie m\u0142odzi mog\u0105 by\u0107 nara\u017ceni na ryzyko zamkni\u0119cia si\u0119 w ma\u0142ych
    grupach, pozbawiaj\u0105c si\u0119 w ten spos\u00f3b wyzwa\u0144 \u017cycia w spo\u0142ecze\u0144stwie, w
    szerokim \u015bwiecie, stawiaj\u0105cym wyzwania i wiele potrzeb. Czuj\u0105, \u017ce
    prze\u017cywaj\u0105 bratersk\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, ale by\u0107 mo\u017ce ich grupa sta\u0142a si\u0119 jedynie
    przed\u0142u\u017ceniem ich w\u0142asnego \u201eja\u201d. Pog\u0142\u0119bia si\u0119 to, gdy powo\u0142anie \u015bwieckich
    jest pojmowane jedynie jako pos\u0142uga w obr\u0119bie Ko\u015bcio\u0142a (lektorzy, akolici,
    katecheci\u2026), zapominaj\u0105c, \u017ce powo\u0142aniem \u015bwieckich jest przede
    wszystkim mi\u0142o\u015b\u0107 spo\u0142eczna i mi\u0142o\u015b\u0107 polityczna: jest to konkretne
    zaanga\u017cowanie, wychodz\u0105ce z wiary, na rzecz budowy nowego
    spo\u0142ecze\u0144stwa, by \u017cy\u0107 po\u015br\u00f3d \u015bwiata i spo\u0142ecze\u0144stwa, aby ewangelizowa\u0107
    jego r\u00f3\u017cne instancje, by wzrasta\u0142y pok\u00f3j, wsp\u00f3\u0142istnienie, sprawiedliwo\u015b\u0107,
    prawa cz\u0142owieka, mi\u0142osierdzie, a tym samym poszerza\u0142o si\u0119 kr\u00f3lestwo
    Bo\u017ce na \u015bwiecie.<\/li>
  169. Proponuj\u0119 m\u0142odym, aby wychodzili poza grupy przyjaci\u00f3\u0142 i budowali
    \u201eprzyja\u017a\u0144 spo\u0142eczn\u0105, poszukiwali dobra wsp\u00f3lnego. Wrogo\u015b\u0107 spo\u0142eczna
    niszczy. Rodzina ulega zniszczeniu przez wrogo\u015b\u0107. Kraj jest niszczony
    przez wrogo\u015b\u0107. \u015awiat jest niszczony przez wrogo\u015b\u0107. Za\u015b najwi\u0119ksz\u0105
    wrogo\u015bci\u0105 jest wojna. W dzisiejszych czasach widzimy, \u017ce \u015bwiat jest
    niszczony przez wojn\u0119. Bo nie potrafi\u0105 usi\u0105\u015b\u0107 i porozmawia\u0107. [\u2026] B\u0105d\u017acie
    zdolni do tworzenia przyja\u017ani spo\u0142ecznej\u201d90. Nie jest to \u0142atwe, zawsze
    90 Pozdrowienie m\u0142odych w O\u015brodku Kulturalnym im. Ks. F\u00e9lixa Vareli, Hawana (20
    wrze\u015bnia 2015): L\u2019Osservatore Romano, 21-22 wrze\u015bnia 2015, 6.
    58
    trzeba z czego\u015b zrezygnowa\u0107, trzeba negocjowa\u0107, ale je\u015bli to czynimy,
    my\u015bl\u0105c o dobru wszystkich, to mo\u017cemy urzeczywistni\u0107 wspania\u0142e
    do\u015bwiadczenie od\u0142o\u017cenia r\u00f3\u017cnic na bok, aby razem walczy\u0107 w tym samym
    celu. Je\u015bli uda nam si\u0119 znale\u017a\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 p\u0142aszczyzn\u0119 po\u015br\u00f3d wielu
    rozbie\u017cno\u015bci, to w tym \u017cmudnym, a niekiedy m\u0119cz\u0105cym trudzie tworzenia
    most\u00f3w, budowania pokoju, kt\u00f3ry by\u0142by korzystny dla wszystkich,
    zawarty jest cud kultury spotkania. A ludzie m\u0142odzi mog\u0105 mie\u0107 odwag\u0119,
    by prze\u017cywa\u0107 go z pasj\u0105.<\/li>
  170. Synod potwierdzi\u0142, \u017ce \u201eszczeg\u00f3ln\u0105 cech\u0105 dzisiejszej m\u0142odzie\u017cy jest
    zaanga\u017cowanie spo\u0142eczne, chocia\u017c przybiera ono inne formy ni\u017c w
    pokoleniach poprzednich. Obok niekt\u00f3rych os\u00f3b oboj\u0119tnych religijnie,
    wielu innych gotowych jest zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w inicjatywy wolontariatu,
    aktywn\u0105 postaw\u0119 obywatelsk\u0105 i solidarno\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105. Trzeba im
    towarzyszy\u0107 i wspiera\u0107, aby ujawni\u0142y si\u0119 talenty, umiej\u0119tno\u015bci i
    kreatywno\u015b\u0107 m\u0142odych, oraz zach\u0119ca\u0107 ich do brania odpowiedzialno\u015bci.
    Zaanga\u017cowanie spo\u0142eczne i bezpo\u015bredni kontakt z ubogimi pozostaj\u0105
    fundamentaln\u0105 okazj\u0105 do odkrywania lub pog\u0142\u0119biania wiary i
    rozeznawania swojego powo\u0142ania. [\u2026] Dostrze\u017cono r\u00f3wnie\u017c gotowo\u015b\u0107
    zaanga\u017cowania politycznego na rzecz budowy dobra wsp\u00f3lnego\u201d91.<\/li>
  171. Dzisiaj, dzi\u0119ki Bogu, grupy m\u0142odzie\u017cowe w parafiach, szko\u0142ach,
    ruchy i grupy studenckie zazwyczaj udaj\u0105 si\u0119, by towarzyszy\u0107 osobom
    starszym i chorym, lub \u017ceby odwiedzi\u0107 slumsy, czy te\u017c wsp\u00f3lnie id\u0105
    pomaga\u0107 ubogim podczas tak zwanych \u201enocy mi\u0142osierdzia\u201d. Cz\u0119sto
    dostrzegaj\u0105, \u017ce w tych dzia\u0142aniach wi\u0119cej otrzymuj\u0105, ni\u017c daj\u0105, bo wiele si\u0119
    ucz\u0105 i dojrzewaj\u0105, kiedy odwa\u017c\u0105 si\u0119 nawi\u0105za\u0107 kontakt z cierpieniem
    innych. Ponadto w ubogich jest ukryta m\u0105dro\u015b\u0107, a oni, za pomoc\u0105
    prostych s\u0142\u00f3w, mog\u0105 nam pom\u00f3c w odkrywaniu warto\u015bci, kt\u00f3rych nie
    widzimy.<\/li>
  172. Inni m\u0142odzi ludzie uczestnicz\u0105 w programach spo\u0142ecznych, maj\u0105cych
    na celu budow\u0119 dom\u00f3w dla bezdomnych, rekultywacji obszar\u00f3w
    zanieczyszczonych lub zbi\u00f3rce pomocy dla najbardziej potrzebuj\u0105cych.
    Dobrze by\u0142oby, gdyby ta energia spo\u0142eczna by\u0142a wykorzystywana nie tylko
    do dzia\u0142a\u0144 sporadycznych, ale w spos\u00f3b sta\u0142y, z jasnymi celami i dobr\u0105
    organizacj\u0105, kt\u00f3ra pomog\u0142aby w przeprowadzaniu dzia\u0142alno\u015bci w spos\u00f3b
    ci\u0105g\u0142y i bardziej skuteczny. Studenci mog\u0105 si\u0119 zorganizowa\u0107
    91 DK 46.
    59
    interdyscyplinarnie, aby wykorzysta\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119 do rozwi\u0105zywania
    problem\u00f3w spo\u0142ecznych, a w wype\u0142nianiu tego zadania mog\u0105 \u015bci\u015ble
    wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z m\u0142odymi lud\u017ami z innych Ko\u015bcio\u0142\u00f3w lub innych religii.<\/li>
  173. Podobnie jak mia\u0142o to miejsce w cudzie Jezusa, chleby i ryby
    m\u0142odych mog\u0105 si\u0119 rozmna\u017ca\u0107 (por. J 6, 4-13). Tak jak w przypowie\u015bci,
    ma\u0142e ziarna m\u0142odych staj\u0105 si\u0119 drzewem i plonem (por. Mt 13, 23.31-32).
    Wszystko to pochodzi z \u017cywego \u017ar\u00f3d\u0142a Eucharystii, w kt\u00f3rej przeistoczony
    jest nasz chleb i wino, by da\u0107 nam \u017cycie wieczne. M\u0142odym ludziom
    powierzone jest ogromne i trudne zadanie. Z wiar\u0105 w
    Zmartwychwsta\u0142ego, mog\u0105 si\u0119 z nim zmierzy\u0107 z kreatywno\u015bci\u0105 i nadziej\u0105,
    zawsze staj\u0105c w postawie s\u0142u\u017cby, podobnie jak s\u0142udzy podczas wesela w
    Kanie, zdumieni wsp\u00f3\u0142pracownicy pierwszego znaku Jezusa, kt\u00f3rzy
    pos\u0142uchali polecenia Jego Matki: \u201eZr\u00f3bcie wszystko, cokolwiek wam
    powie\u201d (J 2, 5). Mi\u0142osierdzie, kreatywno\u015b\u0107 i nadzieja sprawiaj\u0105, \u017ce \u017cycie
    wzrasta.<\/li>
  174. Chc\u0119 was zach\u0119ci\u0107 do podj\u0119cia tego zaanga\u017cowania, poniewa\u017c wiem,
    \u017ce \u201etwoje serce, m\u0142ode serce pragnie budowa\u0107 lepszy \u015bwiat. \u015aledz\u0119
    wiadomo\u015bci ze \u015bwiata i widz\u0119, \u017ce bardzo wielu m\u0142odych w wielu cz\u0119\u015bciach
    \u015bwiata wysz\u0142o na ulice, \u017ceby wyrazi\u0107 pragnienie cywilizacji bardziej
    sprawiedliwej i braterskiej. M\u0142odzi na ulicach. S\u0105 to m\u0142odzi, kt\u00f3rzy chc\u0105
    by\u0107 tw\u00f3rcami przemian! Prosz\u0119 was, nie pozw\u00f3lcie, aby inni byli tw\u00f3rcami
    przemian! Wy jeste\u015bcie tymi, kt\u00f3rzy maj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107! Przez was przysz\u0142o\u015b\u0107
    wkracza w \u015bwiat. Prosz\u0119 was, aby\u015bcie byli tw\u00f3rcami tych przemian. Nie
    przestawajcie pokonywa\u0107 apatii, ofiaruj\u0105c chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 odpowied\u017a na
    niepokoje spo\u0142eczne i polityczne, jakie pojawiaj\u0105 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach
    \u015bwiata. Prosz\u0119 was, aby\u015bcie byli budowniczymi \u015bwiata, by\u015bcie podj\u0119li
    prac\u0119 na rzecz lepszego \u015bwiata. Droga m\u0142odzie\u017cy, prosz\u0119 was: nie patrzcie
    na \u017cycie \u00abz balkonu\u00bb, zaanga\u017cujcie si\u0119 w nie \u2013 Jezus nie sta\u0142 na balkonie,
    zanurzy\u0142 si\u0119 w \u017cyciu \u2013 nie patrzcie na \u017cycie \u00abz balkonu\u00bb, zanurzcie si\u0119 w
    nim, jak to uczyni\u0142 Jezus\u201d92. Ale przede wszystkim, w ten czy inny
    spos\u00f3b, walczcie o dobro wsp\u00f3lne, b\u0105d\u017acie s\u0142ugami ubogich, b\u0105d\u017acie
    czynnymi uczestnikami rewolucji mi\u0142o\u015bci i s\u0142u\u017cby, zdolnymi do
    przeciwstawienia si\u0119 patologiom konsumpcyjnego i p\u0142ytkiego
    indywidualizmu.
    92 Przem\u00f3wienie podczas czuwania w ramach XXVIII \u015awiatowego Dnia M\u0142odzie\u017cy, Rio de
    Janeiro (27 lipca 2013), AAS 105 (2013), 663; L\u2019Osservatore Romano, wyd. polskie, n.
    8-9 (355)\/2013, s. 16.
    60
    ODWA\u017bNI MISJONARZE<\/li>
  175. Ludzie m\u0142odzi, b\u0119d\u0105c zakochani w Chrystusie, s\u0105 wezwani do
    \u015bwiadczenia Ewangelii wsz\u0119dzie poprzez swoje \u017cycie. \u015awi\u0119ty Albert
    Hurtado powiedzia\u0142, \u017ce \u201ebycie aposto\u0142ami nie oznacza noszenia odznaki w
    butonierce kurtki. Nie oznacza m\u00f3wienia o prawdzie, lecz \u017cycie ni\u0105,
    zatroszczenie si\u0119 o ni\u0105, przemienienie si\u0119 w Chrystusa. Bycie aposto\u0142em
    nie polega na noszeniu pochodni w r\u0119ku, posiadaniu \u015bwiat\u0142a, ale na
    byciu \u015bwiat\u0142em [\u2026]. Ewangelia [\u2026] jest nie tyle wyk\u0142adem, ile przyk\u0142adem.
    Or\u0119dziem przekszta\u0142conym w konkretne \u017cycie\u201d93.<\/li>
  176. Warto\u015b\u0107 \u015bwiadectwa nie oznacza, \u017ce trzeba uciszy\u0107 s\u0142owo. Dlaczego
    nie m\u00f3wi\u0107 o Jezusie, dlaczego nie opowiada\u0107 innym, \u017ce daje nam si\u0142\u0119 do
    \u017cycia, \u017ce dobrze jest z Nim rozmawia\u0107, \u017ce dobrze jest rozwa\u017ca\u0107 Jego
    s\u0142owa? M\u0142odzi, nie pozw\u00f3lcie, aby \u015bwiat wci\u0105gn\u0105\u0142 was w dzielenie si\u0119 tylko
    rzeczami z\u0142ymi lub p\u0142ytkimi. B\u0105d\u017acie zdolni, by i\u015b\u0107 pod pr\u0105d, i umiejcie
    dzieli\u0107 si\u0119 Jezusem, przekazywa\u0107 wiar\u0119, kt\u00f3r\u0105 On wam da\u0142. \u017bycz\u0119 wam,
    aby\u015bcie poczuli w sercu ten sam nieodparty impuls, kt\u00f3ry pobudza\u0142
    \u015bwi\u0119tego Paw\u0142a, kiedy m\u00f3wi\u0142: \u201eBiada mi [\u2026], gdybym nie g\u0142osi\u0142 Ewangelii\u201d
    (1 Kor 9, 16).<\/li>
  177. \u201eDok\u0105d nas posy\u0142a Jezus? Nie ma granic, nie ma ogranicze\u0144: posy\u0142a
    nas do wszystkich. Ewangelia jest dla wszystkich, a nie dla niekt\u00f3rych.
    Nie jest tylko dla tych, kt\u00f3rzy wydaj\u0105 si\u0119 nam bli\u017csi, bardziej otwarci,
    bardziej przyja\u017ani. Jest dla wszystkich. Nie b\u00f3jcie si\u0119 i\u015b\u0107 i nie\u015b\u0107
    Chrystusa w ka\u017cde \u015brodowisko, a\u017c na peryferie egzystencjalne, tak\u017ce do
    tych, kt\u00f3rzy wydaj\u0105 si\u0119 najbardziej oddaleni, najbardziej oboj\u0119tni. Pan
    poszukuje wszystkich, pragnie, aby wszyscy poczuli ciep\u0142o Jego
    mi\u0142osierdzia i Jego mi\u0142o\u015bci\u201d94. I zaprasza nas, aby\u015bmy, nie l\u0119kaj\u0105c si\u0119,
    poszli z misyjnym przepowiadaniem wsz\u0119dzie tam, gdzie jeste\u015bmy i z kim
    jeste\u015bmy: w gronie s\u0105siad\u00f3w, na studiach, uprawiaj\u0105c sport, wychodz\u0105c z
    przyjaci\u00f3\u0142mi, w ramach wolontariatu lub w \u015brodowisku pracy, bo zawsze
    93 Ustedes son la luz del mundo, Discurso en el Cerro San Crist\u00f3bal, Chile, 1940, en:
    https:\/\/www.padrealbertohurtado.cl\/escritos-2\/).
    94 Homilia podczas Mszy \u015bw. na zako\u0144czenie XXVIII \u015awiatowego Dnia M\u0142odzie\u017cy, Rio de
    Janeiro (27 lipca 2013), AAS 105 (2013), 665; L\u2019Osservatore Romano, wyd. polskie, n.
    8-9 (355)\/2013, s. 17.
    61
    dobre i wskazane jest dzielenie z innymi rado\u015bci Ewangelii. W ten w\u0142a\u015bnie
    spos\u00f3b Pan staje si\u0119 bliskim wobec wszystkich. I chce, aby\u015bcie wy,
    m\u0142odzi, byli Jego narz\u0119dziami, by promieniowa\u0107 \u015bwiat\u0142em i nadziej\u0105, bo
    chce liczy\u0107 na wasz\u0105 odwag\u0119, \u015bwie\u017co\u015b\u0107, na wasz entuzjazm.<\/li>
  178. Nie mo\u017cna oczekiwa\u0107, \u017ce misja b\u0119dzie \u0142atwa i wygodna. Niekt\u00f3rzy
    m\u0142odzi ludzie oddali \u017cycie, byleby nie wstrzyma\u0107 swojego impulsu
    misyjnego. Biskupi z Korei wyrazili si\u0119 w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: \u201eUfamy, \u017ce
    mo\u017cemy by\u0107 ziarnami pszenicy i narz\u0119dziami dla zbawienia ludzko\u015bci,
    id\u0105c za przyk\u0142adem m\u0119czennik\u00f3w. Chocia\u017c nasza wiara jest tak ma\u0142a jak
    ziarnko gorczycy, B\u00f3g da jej wzrost i u\u017cyje jako narz\u0119dzia dla swego
    dzie\u0142a zbawienia\u201d95. Przyjaciele, nie czekajcie do jutra, aby
    wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 w przemienianiu \u015bwiata swoj\u0105 energi\u0105, \u015bmia\u0142o\u015bci\u0105 i
    kreatywno\u015bci\u0105. Wasze \u017cycie nie jest \u201ew mi\u0119dzyczasie\u201d. Jeste\u015bcie teraz
    Boga, kt\u00f3ry chce, by\u015bcie wydawali owoce96. Albowiem \u201edaj\u0105c \u2013
    otrzymujemy\u201d97, a najlepszym sposobem na przygotowanie dobrej
    przysz\u0142o\u015bci jest dobre prze\u017cywanie tera\u017aniejszo\u015bci z po\u015bwi\u0119ceniem i
    wspania\u0142omy\u015blno\u015bci\u0105.
    95 CATHOLIC BISHOPS’ CONFERENCE OF KOREA, Pastoral Letter on the Occasion of the 150th Anniversary
    of the Martyrdom during the Byeong-in Persecution (30 marca 2016).
    96 Por. Homilia podczas Mszy \u015bw. na zako\u0144czenie XXXIV \u015awiatowego Dnia M\u0142odzie\u017cy w
    Panamie (27 stycznia 2019): L\u2019Osservatore Romano, n. 2 (410)\/2019, s. 32.
    97 Modlitwa \u201ePanie, uczy\u0144 mnie narz\u0119dziem Twojego pokoju\u201d przypisywana \u015bw.
    Franciszkowi z Asy\u017cu.
    62
    ROZDZIA\u0141 SZ\u00d3STY
    M\u0141ODZI ZAKORZENIENI<\/li>
  179. Czasami widzia\u0142em m\u0142ode, pi\u0119kne drzewa, wznosz\u0105ce swe ga\u0142\u0119zie ku
    niebu, stale d\u0105\u017c\u0105c wy\u017cej, i zdawa\u0142y si\u0119 by\u0107 pie\u015bni\u0105 nadziei. P\u00f3\u017aniej, po
    burzy opad\u0142y bez \u017cycia. Nie mia\u0142y bowiem silnych korzeni, rozpo\u015bciera\u0142y
    swe ga\u0142\u0119zie, nie zapuszczaj\u0105c w glebie g\u0142\u0119bokich korzeni, i tak uleg\u0142y
    atakom przyrody. Dlatego bardzo mnie boli, \u017ce niekt\u00f3rzy proponuj\u0105
    m\u0142odym ludziom budowanie przysz\u0142o\u015bci bez korzeni, jakby \u015bwiat zacz\u0105\u0142
    si\u0119 w tej chwili. Poniewa\u017c \u201enie jest mo\u017cliwe, aby cz\u0142owiek si\u0119 rozwin\u0105\u0142,
    je\u015bli nie ma silnych korzeni, kt\u00f3re pomagaj\u0105 sta\u0107 mocno na nogach i
    trzyma\u0107 si\u0119 ziemi. \u0141atwo jest \u00ablata\u0107\u00bb, gdy nie ma nic, czego mo\u017cna by si\u0119
    uchwyci\u0107, gdzie si\u0119 zakotwiczy\u0107\u201d98.
    NIECH CI\u0118 NIE ODERW\u0104 OD ZIEMI<\/li>
  180. Nie jest to kwestia drugorz\u0119dna i s\u0105dz\u0119, \u017ce nale\u017cy po\u015bwi\u0119ci\u0107 jej
    kr\u00f3tki rozdzia\u0142. Jej zrozumienie pozwala nam odr\u00f3\u017cni\u0107 rado\u015b\u0107 m\u0142odo\u015bci
    od jej fa\u0142szywego kultu, kt\u00f3rego niekt\u00f3rzy u\u017cywaj\u0105 do uwodzenia ludzi
    m\u0142odych i wykorzystywania ich do swoich cel\u00f3w.<\/li>
  181. Pomy\u015blcie o tym: je\u015bli jaka\u015b osoba sk\u0142ada wam propozycj\u0119 i m\u00f3wi,
    by\u015bcie pomijali histori\u0119, czy nie doceniali do\u015bwiadczenia os\u00f3b starszych,
    pogardzali wszystkim, co minione, a patrzyli jedynie w przysz\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105
    ona wam oferuje, czy\u017c nie jest to \u0142atwy spos\u00f3b pozyskania was dla jej
    propozycji, aby\u015bcie robili tylko to, co ona wam m\u00f3wi? Ta osoba
    potrzebuje, by\u015bcie byli pu\u015bci, wykorzenieni, nieufni wobec wszystkiego,
    aby\u015bcie ufali jedynie jej obietnicom i podporz\u0105dkowali si\u0119 jej planom. Tak
    dzia\u0142aj\u0105 ideologie r\u00f3\u017cnych kolor\u00f3w, kt\u00f3re niszcz\u0105 (lub dekonstruuj\u0105)
    98 Przem\u00f3wienie podczas czuwania z m\u0142odymi XXXIV \u015awiatowego Dnia M\u0142odzie\u017cy w
    Panamie (26 stycznia 2019): L\u2019Osservatore Romano, wyd. polskie, n. 2 (408)\/2019, s.
    28.
    63
    wszystko, co inne, i w ten spos\u00f3b mog\u0105 panowa\u0107 bez opor\u00f3w. Potrzebuj\u0105
    do tego ludzi m\u0142odych, kt\u00f3rzy gardz\u0105 histori\u0105, odrzucaj\u0105 bogactwo
    duchowe i ludzkie, przekazywane przez pokolenia, kt\u00f3rzy pomijaj\u0105
    wszystko, co ich poprzedzi\u0142o.<\/li>
  182. Jednocze\u015bnie manipulatorzy u\u017cywaj\u0105 innego atutu: adorowania
    m\u0142odo\u015bci, tak jakby wszystko, co nie jest m\u0142ode, stawa\u0142o si\u0119 obrzydliwe i
    przestarza\u0142e. Symbolem tego nowego kultu staje si\u0119 m\u0142ode cia\u0142o, a
    nast\u0119pnie wszystko, co ma zwi\u0105zek z tym cia\u0142em, jest ub\u00f3stwione i
    po\u017c\u0105dane bez ogranicze\u0144, za\u015b to, co nie jest m\u0142ode, traktowane jest z
    pogard\u0105. Ale ta bro\u0144 w pierwszej kolejno\u015bci doprowadza do poni\u017cania
    ludzi m\u0142odych, ogo\u0142acaj\u0105c ich z prawdziwych warto\u015bci, wykorzystuj\u0105c ich
    dla zyskania korzy\u015bci osobistych, ekonomicznych lub politycznych.<\/li>
  183. Drodzy m\u0142odzi, nie pozwalajcie, \u017ceby wykorzystywano wasz\u0105
    m\u0142odo\u015b\u0107 do promowania p\u0142ytkiego \u017cycia, kt\u00f3re myli pi\u0119kno z pozorami.
    Natomiast umiejcie dostrzec, \u017ce istnieje pi\u0119kno w cz\u0142owieku pracuj\u0105cym,
    kt\u00f3ry wraca do domu brudny i w nie\u0142adzie, ale z rado\u015bci\u0105, \u017ce zapracowa\u0142
    na chleb dla swoich dzieci. Istnieje niezwyk\u0142e pi\u0119kno w jedno\u015bci rodziny
    zgromadzonej przy stole i przy chlebie hojnie dzielonym, nawet je\u015bli ten
    st\u00f3\u0142 jest bardzo ubogi. Istnieje pi\u0119kno w rozczochranej i ju\u017c niem\u0142odej
    \u017conie, kt\u00f3ra stale ponad si\u0142y i zdrowie troszczy si\u0119 o chorego m\u0119\u017ca.
    Istnieje pi\u0119kno w wierno\u015bci ma\u0142\u017conk\u00f3w, kt\u00f3rzy, chocia\u017c dawno ju\u017c min\u0105\u0142
    miodowy miesi\u0105c, kochaj\u0105 si\u0119 nawzajem w jesieni \u017cycia, w tych
    staruszkach, kt\u00f3rzy id\u0105, trzymaj\u0105c si\u0119 za r\u0119k\u0119. Niezale\u017cnie od wszelkich
    aspekt\u00f3w zewn\u0119trznych czy aktualnych m\u00f3d istnieje pi\u0119kno w ka\u017cdym
    m\u0119\u017cczy\u017anie i kobiecie, kt\u00f3rzy z mi\u0142o\u015bci\u0105 \u017cyj\u0105 swoim powo\u0142aniem
    osobistym, bezinteresownie s\u0142u\u017c\u0105c wsp\u00f3lnocie, swej ojczy\u017anie,
    wielkodusznie pracuj\u0105c na rzecz szcz\u0119\u015bcia rodziny, anga\u017cuj\u0105c si\u0119 w
    \u017cmudne, anonimowe i bezinteresowne dzie\u0142o przywracania przyja\u017ani
    spo\u0142ecznej. Odkrywa\u0107, ukazywa\u0107 i podkre\u015bla\u0107 to pi\u0119kno, kt\u00f3re
    przypomina Chrystusa na krzy\u017cu, znaczy k\u0142a\u015b\u0107 fundamenty prawdziwej
    solidarno\u015bci spo\u0142ecznej i kultury spotkania.<\/li>
  184. Wraz ze strategiami fa\u0142szywego kultu m\u0142odo\u015bci i wygl\u0105du, jest dzi\u015b
    krzewiona duchowo\u015b\u0107 bez Boga, uczuciowo\u015b\u0107 bez wsp\u00f3lnoty i bez
    zaanga\u017cowania na rzecz os\u00f3b cierpi\u0105cych, l\u0119k przed ubogimi
    postrzeganymi jako istoty niebezpieczne, a tak\u017ce seria ofert
    domagaj\u0105cych si\u0119, by\u015bcie uwierzyli w rajsk\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra zawsze
    b\u0119dzie odk\u0142adana na p\u00f3\u017aniej. Nie chc\u0119 wam tego proponowa\u0107 i z ca\u0142\u0105
    64
    mi\u0142o\u015bci\u0105 pragn\u0119 was przestrzec, aby\u015bcie nie pozwolili opanowa\u0107 si\u0119 przez
    t\u0119 ideologi\u0119, kt\u00f3ra nie uczyni was m\u0142odszymi, ale zamieni was w
    niewolnik\u00f3w. Proponuj\u0119 wam inn\u0105 drog\u0119, opart\u0105 na wolno\u015bci,
    entuzjazmie, kreatywno\u015bci, nowych horyzontach, ale jednocze\u015bnie
    kultywuj\u0105c te korzenie, kt\u00f3re zasilaj\u0105 i podtrzymuj\u0105.<\/li>
  185. W tym wzgl\u0119dzie pragn\u0119 zauwa\u017cy\u0107, \u017ce \u201ewielu ojc\u00f3w synodalnych
    pochodz\u0105cych spoza kultury zachodniej wskazuje, \u017ce w ich krajach
    globalizacja wi\u0105\u017ce si\u0119 z autentycznymi formami kolonizacji kulturowej,
    kt\u00f3re wykorzeniaj\u0105 m\u0142odych z przynale\u017cno\u015bci kulturowych i religijnych, z
    kt\u00f3rych pochodz\u0105. Konieczne jest zaanga\u017cowanie Ko\u015bcio\u0142a, aby
    towarzyszy\u0142 im w tych zmianach, tak by nie zatracili najcenniejszych
    cech swojej to\u017csamo\u015bci\u201d99.<\/li>
  186. Obserwujemy dzi\u015b tendencj\u0119 do \u201ehomogenizacji\u201d m\u0142odzie\u017cy, do
    niwelowania r\u00f3\u017cnic w\u0142a\u015bciwych dla miejsca ich pochodzenia i do
    zamieniana w istoty z seryjnej produkcji, kt\u00f3rymi mo\u017cna manipulowa\u0107.
    Powoduje to zniszczenie kulturowe, kt\u00f3re jest tak samo gro\u017ane, jak
    zanikanie gatunk\u00f3w zwierz\u0105t i ro\u015blin100. Dlatego w przes\u0142aniu na
    spotkanie rdzennej m\u0142odzie\u017cy zgromadzonej w Panamie zach\u0119ca\u0142em j\u0105,
    aby \u201epodj\u0119\u0142a korzenie, gdy\u017c z korzeni pochodzi si\u0142a, kt\u00f3ra sprawi ich
    wzrost, rozkwit i owocowanie\u201d101.
    TWOJE RELACJE Z OSOBAMI STARSZYMI<\/li>
  187. Na Synodzie stwierdzono, \u017ce \u201em\u0142odzi ludzie s\u0105 ukierunkowani na
    przysz\u0142o\u015b\u0107, podchodz\u0105c do \u017cycia z energi\u0105 i dynamizmem. Ale [\u2026]
    czasami maj\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107, by nie za bardzo przywi\u0105zywa\u0107 wag\u0119 do pami\u0119ci
    o przesz\u0142o\u015bci, z kt\u00f3rej pochodz\u0105, a zw\u0142aszcza o wielu darach
    przekazywanych im przez ich rodzic\u00f3w, dziadk\u00f3w i dziedzictwo kulturowe
    spo\u0142ecze\u0144stwa, w kt\u00f3rym \u017cyj\u0105. Pomaganie ludziom m\u0142odym w odkrywaniu
    \u017cywego bogactwa przesz\u0142o\u015bci, upami\u0119tniaj\u0105c je i pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 nim dla
    99 DK 14.
    100 Por. Enc. Laudato si\u2019 (24 maja 2015), 145: AAS 107 (2015), 906.
    101 Wideoprzes\u0142anie na \u015awiatowe Spotkanie M\u0142odzie\u017cy Lud\u00f3w Rdzennych w Panamie
    (17-21 stycznia 2019): L\u2019Osservatore Romano, 19 stycznia 2019, 8.
    65
    swoich wybor\u00f3w i mo\u017cliwo\u015bci, jest prawdziwym aktem mi\u0142o\u015bci wobec nich
    w celu ich rozwoju i wybor\u00f3w, do podj\u0119cia kt\u00f3rych s\u0105 powo\u0142ani\u201d102.<\/li>
  188. S\u0142owo Bo\u017ce zaleca, by nie traci\u0107 kontaktu z osobami starszymi, by
    podj\u0105\u0107 ich do\u015bwiadczenia: \u201eSta\u0144 na zgromadzeniu starszych: a [je\u015bli] kto
    jest m\u0105dry, przy\u0142\u0105cz si\u0119 do niego! [\u2026] Je\u017celi ujrzysz kogo\u015b m\u0105drego, ju\u017c
    od wczesnego rana id\u017a do niego, a stopa twoja niech \u015bciera progi drzwi
    jego!\u201d (Syr 6, 34.36). W ka\u017cdym razie d\u0142ugie lata, jakie prze\u017cyli, i to
    wszystko, co im si\u0119 w \u017cyciu przydarzy\u0142o, powinno prowadzi\u0107 nas do
    patrzenia na nich z szacunkiem: \u201ePrzed siwizn\u0105 wstaniesz\u201d (Kp\u0142 19, 32).
    Poniewa\u017c \u201erozmach jest chlub\u0105 cz\u0142owieka, ozdob\u0105 starc\u00f3w w\u0142os siwy\u201d (Prz
    20, 29).<\/li>
  189. Biblia nas wzywa: \u201eS\u0142uchaj ojca, kt\u00f3ry ci\u0119 zrodzi\u0142, i nie gard\u017a sw\u0105
    matk\u0105, bo jest staruszk\u0105\u201d (Prz 23, 22). Przykazanie czczenia ojca i matki
    \u201ejest to pierwsze przykazanie z obietnic\u0105\u201d (Ef 6, 2; por. Wj 20, 12; Pwt 5,
    16; Kp\u0142 19, 3), a obietnica brzmi: \u201eaby ci by\u0142o dobrze i aby\u015b d\u0142ugo \u017cy\u0142 na
    ziemi\u201d (Ef 6, 3).<\/li>
  190. Nie znaczy to, \u017ce musisz si\u0119 zgodzi\u0107 ze wszystkim, co m\u00f3wi\u0105, czy te\u017c
    zaaprobowa\u0107 wszystkie ich dzia\u0142ania. Cz\u0142owiek m\u0142ody zawsze powinien
    mie\u0107 ducha krytycznego. \u015awi\u0119ty Bazyli Wielki, odnosz\u0105c si\u0119 do
    staro\u017cytnych autor\u00f3w greckich, zaleca\u0142 m\u0142odym, aby ich szanowali, ale
    przyjmowali tylko dobro, kt\u00f3rego mog\u0105 ich nauczy\u0107103. Chodzi tylko o
    bycie otwartym i podj\u0119cie m\u0105dro\u015bci, kt\u00f3ra jest przekazywana z pokolenia
    na pokolenie, a kt\u00f3ra mo\u017ce wsp\u00f3\u0142istnie\u0107 z jakimi\u015b ludzkimi biedami i nie
    powinna zanikn\u0105\u0107 w obliczu nowo\u015bci konsumpcji i rynku.<\/li>
  191. \u015awiatu nigdy nie s\u0142u\u017cy\u0142o, ani nie b\u0119dzie s\u0142u\u017cy\u0142o, zerwanie wi\u0119zi
    mi\u0119dzy pokoleniami. Jest to \u0142ab\u0119dzi \u015bpiew przysz\u0142o\u015bci bez korzeni, bez
    zakorzenienia. Jest to k\u0142amstwo, kt\u00f3re chcia\u0142oby, by\u015b uwierzy\u0142, \u017ce tylko
    to, co nowe, jest dobre i pi\u0119kne. Istnienie relacji mi\u0119dzypokoleniowych
    sprawia, \u017ce we wsp\u00f3lnotach mo\u017cliwa jest pami\u0119\u0107 zbiorowa, poniewa\u017c
    ka\u017cde pokolenie podejmuje nauki swoich poprzednik\u00f3w, pozostawiaj\u0105c w
    ten spos\u00f3b dziedzictwo swoim nast\u0119pcom. Stanowi to punkty odniesienia
    dla solidnego scementowania nowego spo\u0142ecze\u0144stwa. Jak to si\u0119 m\u00f3wi:
    102 DK 35.
    103 Por. List do m\u0142odych, I, 2: PG 31, 566.
    66
    \u201eGdyby m\u0142ody wiedzia\u0142, a stary m\u00f3g\u0142, nie by\u0142oby nic takiego, czego nie
    da\u0142oby si\u0119 zrobi\u0107\u201d.
    MARZENIA I WIZJE<\/li>
  192. W proroctwie Joela znajdujemy zapowied\u017a, kt\u00f3ra pozwala nam to
    zrozumie\u0107 w bardzo pi\u0119kny spos\u00f3b. M\u00f3wi ona: \u201ewylej\u0119 potem Ducha
    mego na wszelkie cia\u0142o, synowie wasi i c\u00f3rki wasze prorokowa\u0107 b\u0119d\u0105,
    starcy wasi b\u0119d\u0105 mie\u0107 sny, a m\u0142odzie\u0144cy wasi b\u0119d\u0105 mie\u0107 widzenia\u201d (Jl 3,
    1; por. Dz 2, 17). Je\u015bli m\u0142odzi i starzy otworz\u0105 si\u0119 na Ducha \u015awi\u0119tego, to
    razem wytwarzaj\u0105 wspania\u0142e po\u0142\u0105czenie. Osoby starsze marz\u0105, a ludzie
    m\u0142odzi maj\u0105 wizje. W jaki spos\u00f3b obie te rzeczy wzajemnie si\u0119 dope\u0142niaj\u0105?<\/li>
  193. Starsi maj\u0105 marzenia utkane ze wspomnie\u0144, obraz\u00f3w wielu rzeczy
    prze\u017cytych, naznaczonych do\u015bwiadczeniem i latami. Je\u015bli ludzie m\u0142odzi
    zakorzeniaj\u0105 si\u0119 w marzeniach starszych, to udaje si\u0119 im zobaczy\u0107
    przysz\u0142o\u015b\u0107, mog\u0105 mie\u0107 wizje, kt\u00f3re otwieraj\u0105 im horyzont i ukazuj\u0105 nowe
    drogi. Ale je\u015bli starsi nie marz\u0105, to m\u0142odzi nie mog\u0105 ju\u017c wyra\u017anie widzie\u0107
    horyzontu.<\/li>
  194. Mi\u0142o jest odnale\u017a\u0107 mi\u0119dzy tym, co zachowali nasi rodzice, pewne
    wspomnienia pozwalaj\u0105ce nam sobie wyobrazi\u0107, o czym marzyli dla nas
    dziadkowie i babcie. Ka\u017cdy cz\u0142owiek, jeszcze przed urodzeniem, otrzyma\u0142
    od swych dziadk\u00f3w jako dar b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo marzenia pe\u0142nego mi\u0142o\u015bci i
    nadziei, \u017ce b\u0119dzie mia\u0142 lepsze \u017cycie. A je\u015bli nie otrzyma\u0142 go od \u017cadnego z
    dziadk\u00f3w, to na pewno wymarzy\u0142 go kt\u00f3ry\u015b z pradziadk\u00f3w i cieszy\u0142 si\u0119 z
    jego powodu, podziwiaj\u0105c w ko\u0142ysce swoje dzieci, a nast\u0119pnie wnuki.
    Pierwotne marzenie, marzenie stw\u00f3rcze Boga Ojca poprzedza i towarzyszy
    \u017cyciu wszystkich Jego dzieci. Upami\u0119tnianie tego b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa, kt\u00f3re
    rozci\u0105ga si\u0119 z pokolenia na pokolenie, jest cennym dziedzictwem, kt\u00f3re
    musimy umie\u0107 utrzyma\u0107, aby m\u00f3c je z kolei przekaza\u0107 nast\u0119pnym
    pokoleniom.<\/li>
  195. Z tego wzgl\u0119du dobrze jest pozwoli\u0107, by osoby starsze toczy\u0142y d\u0142ugie
    opowie\u015bci, kt\u00f3re czasami wydaj\u0105 si\u0119 mitologiczne, fantazyjne \u2013 s\u0105 to
    marzenia ludzi starszych \u2013 ale bardzo cz\u0119sto pe\u0142ne s\u0105 bogatych
    do\u015bwiadcze\u0144, wymownych symboli, ukrytych przes\u0142a\u0144. Te opowiadania
    wymagaj\u0105 czasu, a tak\u017ce aby\u015bmy bezinteresownie byli gotowi je cierpliwie
    wys\u0142ucha\u0107 i interpretowa\u0107, poniewa\u017c nie mieszcz\u0105 si\u0119 w wiadomo\u015bciach
    67
    sieci spo\u0142eczno\u015bciowych. Musimy przyj\u0105\u0107, \u017ce ca\u0142a m\u0105dro\u015b\u0107, kt\u00f3rej
    potrzebujemy do \u017cycia, nie mo\u017ce by\u0107 zamkni\u0119ta w ograniczeniach
    narzuconych przez obecne \u015brodki przekazu.<\/li>
  196. W ksi\u0105\u017cce Dzielenie si\u0119 m\u0105dro\u015bci\u0105 czasu104 wyrazi\u0142em pewne
    \u017cyczenia w formie postulat\u00f3w. \u201eO co prosz\u0119 ludzi starszych, do kt\u00f3rych i
    sam si\u0119 zaliczam? Wzywam was, aby\u015bmy byli stra\u017cnikami pami\u0119ci. My,
    dziadkowie i babcie, musimy stworzy\u0107 ch\u00f3r. Wyobra\u017cam sobie ludzi
    starszych jako stale obecny ch\u00f3r w wielkiej duchowej \u015bwi\u0105tyni, w kt\u00f3rej
    modlitwy b\u0142agalne i pie\u015bni chwa\u0142y wspieraj\u0105 ca\u0142\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 trudz\u0105c\u0105 si\u0119 i
    zmagaj\u0105c\u0105 na niwie \u017cycia\u201d105. To wspania\u0142e, \u017ce \u201em\u0142odzie\u0144cy i dziewice,
    starcy wraz z m\u0142odzie\u017c\u0105 [\u2026] imi\u0119 Pana wychwalaj\u0105\u201d (Ps 148, 12-13).<\/li>
  197. Co mo\u017cemy da\u0107 m\u0142odym my, starsi? \u201eMo\u017cemy przypomnie\u0107
    dzisiejszym m\u0142odym ludziom nosz\u0105cym w sercu \u2013 pomieszane ze sob\u0105 \u2013
    heroiczne ambicje i l\u0119ki, \u017ce \u017cycie bez mi\u0142o\u015bci jest ja\u0142owe\u201d106. Co mo\u017cemy
    im powiedzie\u0107? \u201eMo\u017cemy powiedzie\u0107 przel\u0119knionym m\u0142odym ludziom, \u017ce
    s\u0105 w stanie pokona\u0107 sw\u00f3j l\u0119k dotycz\u0105cy przysz\u0142o\u015bci\u201d107. Czego mo\u017cemy
    ich nauczy\u0107? \u201eMo\u017cemy nauczy\u0107 tych m\u0142odych ludzi, czasami tak bardzo
    skoncentrowanych na sobie samych, \u017ce wi\u0119cej jest rado\u015bci w dawaniu
    anieli w braniu i \u017ce mi\u0142o\u015bci nie pokazuje si\u0119 tylko s\u0142owami, ale i
    czynami\u201d108.
    WSP\u00d3LNE PODEJMOWANIE RYZYKA<\/li>
  198. Mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 si\u0119 daje i kt\u00f3ra jest czynna, wiele razy b\u0142\u0105dzi. Ten, kto
    dzia\u0142a, kto podejmuje ryzyko, cz\u0119sto pope\u0142nia b\u0142\u0119dy. Pod tym wzgl\u0119dem
    bardzo ciekawe mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 \u015bwiadectwo Marii Gabrieli Perin,
    osieroconej przez ojca od chwili narodzenia, odzwierciedlaj\u0105ce, w jaki
    spos\u00f3b wp\u0142yn\u0119\u0142o to na jej \u017cycie w zwi\u0105zku, kt\u00f3ry nie przetrwa\u0142, ale kt\u00f3ry
    104 Por. Papie\u017c Franciszek i przyjaciele. Dzielenie si\u0119 m\u0105dro\u015bci\u0105 czasu, Krak\u00f3w 2018, red.
    Antonio Spadaro.
    105 Tam\u017ce, s. 12.
    106 Tam\u017ce, s. 13.
    107 Tam\u017ce.
    108 Tam\u017ce.
    68
    uczyni\u0142 z niej matk\u0119, a obecnie babci\u0119: \u201eWiem tylko tyle, \u017ce B\u00f3g sam
    tworzy nasze historie. W swojej m\u0105dro\u015bci i mi\u0142osierdziu bierze nasze
    zwyci\u0119stwa i pora\u017cki i tka z nich pi\u0119kny kobierzec, pe\u0142en ironii. Odwrotna
    strona tego kobierca mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 na zagmatwan\u0105 i pe\u0142n\u0105
    posplatanych bez\u0142adnie nici, kt\u00f3rymi s\u0105 r\u00f3\u017cne wydarzenia z naszego
    \u017cycia. I by\u0107 mo\u017ce na tej stronie si\u0119 koncentrujemy, gdy tkwimy w
    zw\u0105tpieniu. Ale w\u0142a\u015bciwa strona tego kobierca przedstawia wspania\u0142\u0105
    opowie\u015b\u0107 i B\u00f3g widzi w\u0142a\u015bnie t\u0119 stron\u0119\u201d109. Kiedy osoby starsze uwa\u017cnie
    patrz\u0105, cz\u0119sto instynktownie pojmuj\u0105, co kryje si\u0119 za spl\u0105tanymi
    w\u0105tkami, i rozpoznaj\u0105 to, co B\u00f3g czyni tw\u00f3rczo, nawet z naszymi b\u0142\u0119dami.<\/li>
  199. Je\u015bli b\u0119dziemy szli razem, m\u0142odzi i starzy, to mo\u017cemy by\u0107 dobrze
    zakorzenieni w tera\u017aniejszo\u015bci, i z tego miejsca spotyka\u0107 si\u0119 z przesz\u0142o\u015bci\u0105
    i przysz\u0142o\u015bci\u0105. Spotyka\u0107 si\u0119 z przesz\u0142o\u015bci\u0105, aby uczy\u0107 si\u0119 z historii i leczy\u0107
    rany, kt\u00f3re niekiedy nas uwarunkowuj\u0105. Spotyka\u0107 si\u0119 z przysz\u0142o\u015bci\u0105, aby
    umocni\u0107 entuzjazm, aby marzenia wypu\u015bci\u0142y p\u0119dy, by rozbudzi\u0107
    proroctwa, \u017ceby rozkwita\u0142y nadzieje. Tak wi\u0119c zjednoczeni mo\u017cemy uczy\u0107
    si\u0119 od siebie nawzajem, rozpala\u0107 serca, inspirowa\u0107 nasze umys\u0142y
    \u015bwiat\u0142em Ewangelii i dawa\u0107 now\u0105 si\u0142\u0119 naszym r\u0119kom.<\/li>
  200. Korzenie to nie kotwice wi\u0105\u017c\u0105ce nas z innymi czasami i
    uniemo\u017cliwiaj\u0105ce wej\u015bcie w \u015bwiat dzisiejszy, by stworzy\u0107 co\u015b nowego.
    Przeciwnie, s\u0105 punktem zakorzenienia pozwalaj\u0105cym nam si\u0119 rozwija\u0107 i
    reagowa\u0107 na nowe wyzwania. Zatem nie trzeba nawet, \u201eby\u015bmy usiedli na
    wspominanie z nostalgi\u0105 czas\u00f3w minionych. Musimy wzi\u0105\u0107 sobie do serca
    nasz\u0105 kultur\u0119 z realizmem i mi\u0142o\u015bci\u0105, i nape\u0142ni\u0107 j\u0105 Ewangeli\u0105. Jeste\u015bmy
    dzi\u015b pos\u0142ani, by g\u0142osi\u0107 Dobr\u0105 Nowin\u0119 Jezusa nowym czasom. Musimy
    kocha\u0107 nasz czas, z jego mo\u017cliwo\u015bciami i zagro\u017ceniami, z jego rado\u015bciami
    i smutkami, z jego bogactwami i ograniczeniami, z jego sukcesami i
    b\u0142\u0119dami\u201d110.<\/li>
  201. Podczas Synodu jeden z m\u0142odych audytor\u00f3w z Wysp Samoa
    powiedzia\u0142, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest jak kajak, w kt\u00f3rym osoby starsze pomagaj\u0105
    utrzyma\u0107 kurs, odczytuj\u0105c po\u0142o\u017cenie gwiazd, a m\u0142odzi wios\u0142uj\u0105 z ca\u0142ych
    si\u0142, wyobra\u017caj\u0105c sobie, co na nich czeka dalej. Nie dajmy si\u0119 zwie\u015b\u0107 na
    109 Tam\u017ce, s. 162.
    110 EDUARDO PIRONIO, Mensaje a los j\u00f3venes argentinos en el Encuentro Nacional de
    J\u00f3venes en C\u00f3rdoba (12-15 septiembre 1985), 2.
    69
    manowce ani przez m\u0142odych, my\u015bl\u0105cych, \u017ce doro\u015bli s\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3ra
    ju\u017c si\u0119 nie liczy, kt\u00f3ra ju\u017c si\u0119 sko\u0144czy\u0142a, ani te\u017c przez doros\u0142ych,
    s\u0105dz\u0105cych, \u017ce zawsze wiedz\u0105, jak powinni zachowywa\u0107 si\u0119 m\u0142odzi. Raczej
    wsi\u0105d\u017amy wszyscy razem do tego samego kajaka i wszyscy razem
    szukajmy lepszego \u015bwiata, pod nieustannie nowym tchnieniem Ducha
    \u015awi\u0119tego.
    70
    ROZDZIA\u0141 SI\u00d3DMY
    DUSZPASTERSTWO M\u0141ODZIE\u017bY<\/li>
  202. Duszpasterstwo m\u0142odzie\u017cowe w formie, w jakiej zwykli\u015bmy je
    prowadzi\u0107, dozna\u0142o naporu zmian spo\u0142ecznych i kulturowych. Ludzie
    m\u0142odzi w strukturach tradycyjnych cz\u0119sto nie znajduj\u0105 odpowiedzi na
    swoje niepokoje, potrzeby, problemy i zranienia. Rozprzestrzenianie si\u0119 i
    rozw\u00f3j stowarzysze\u0144 oraz ruch\u00f3w o charakterze przewa\u017cnie
    m\u0142odzie\u017cowym mo\u017cna interpretowa\u0107 jako dzia\u0142anie Ducha, kt\u00f3ry otwiera
    nowe drogi. Trzeba jednak pog\u0142\u0119bi\u0107 ich udzia\u0142 w og\u00f3lnym duszpasterstwie
    ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a. Konieczna jest tak\u017ce wi\u0119ksza komunia mi\u0119dzy nimi w
    ramach lepszej koordynacji dzia\u0142a\u0144. Chocia\u017c nie zawsze \u0142atwo zbli\u017cy\u0107 si\u0119
    do m\u0142odzie\u017cy, to rozwijamy si\u0119 w dw\u00f3ch aspektach: \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce
    ewangelizuje j\u0105 ca\u0142a wsp\u00f3lnota, oraz pilnej konieczno\u015bci, by m\u0142odzi
    odgrywali w wi\u0119kszym stopniu czynn\u0105 rol\u0119 w propozycjach
    duszpasterskich.
    DUSZPASTERSTWO SYNODALNE<\/li>
  203. Pragn\u0119 podkre\u015bli\u0107, \u017ce to sami ludzie m\u0142odzi s\u0105 tw\u00f3rcami
    duszpasterstwa m\u0142odzie\u017cowego, wspierani towarzyszeniem i
    kierownictwem, ale wolni w odnajdywaniu nieustannie nowych dr\u00f3g z
    kreatywno\u015bci\u0105 i \u015bmia\u0142o\u015bci\u0105. St\u0105d zb\u0119dne by\u0142oby zastanawianie si\u0119 tutaj
    nad proponowaniem jakiego\u015b podr\u0119cznika duszpasterstwa m\u0142odzie\u017cowego
    czy jakiego\u015b praktycznego przewodnika duszpasterskiego. Chodzi raczej o
    skorzystanie ze sprytu, pomys\u0142owo\u015bci i wiedzy ludzi m\u0142odych na temat
    wra\u017cliwo\u015bci, j\u0119zyka i problem\u00f3w innych m\u0142odych.<\/li>
  204. Pokazuj\u0105 nam oni potrzeb\u0119 podejmowania nowych styl\u00f3w i nowych
    strategii. Na przyk\u0142ad, podczas gdy doro\u015bli staraj\u0105 si\u0119, by mie\u0107 wszystko
    zaplanowane, z regularnymi spotkaniami i ustalonymi godzinami, to
    wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi m\u0142odych jest dzisiaj ma\u0142o zainteresowana takimi
    71
    schematami duszpasterskimi. Duszpasterstwo m\u0142odzie\u017cowe musi naby\u0107
    inn\u0105 elastyczno\u015b\u0107 i zaprasza\u0107 m\u0142odych na wydarzenia, kt\u00f3re co jaki\u015b czas
    zaoferuj\u0105 im miejsce, gdzie otrzymaj\u0105 nie tylko formacj\u0119, ale r\u00f3wnie\u017c
    umo\u017cliwi\u0142oby im dzielenie si\u0119 \u017cyciem, \u015bwi\u0119towanie, \u015bpiewanie,
    wys\u0142uchanie konkretnych \u015bwiadectw i do\u015bwiadczenie wsp\u00f3lnotowego
    spotkania z Bogiem \u017cywym.<\/li>
  205. Z drugiej strony bardzo po\u017c\u0105dane by\u0142oby zebranie jeszcze wi\u0119kszej
    liczby dobrych praktyk: tych metodologii, tych j\u0119zyk\u00f3w, tych motywacji,
    kt\u00f3re okaza\u0142y si\u0119 naprawd\u0119 atrakcyjne, by przybli\u017cy\u0107 ludzi m\u0142odych do
    Chrystusa i Ko\u015bcio\u0142a. Niewa\u017cne, jakiego b\u0119d\u0105 koloru, czy s\u0105
    \u201ekonserwatywni czy te\u017c post\u0119powi\u201d, czy s\u0105 \u201eprawicowi czy te\u017c lewicowi\u201d.
    Wa\u017cne jest zebranie tego wszystkiego, co da\u0142o dobre rezultaty i co by\u0142oby
    skuteczne, by przekazywa\u0107 rado\u015b\u0107 Ewangelii.<\/li>
  206. Duszpasterstwo m\u0142odzie\u017cowe nie mo\u017ce by\u0107 tylko synodalne, to
    znaczy zdolne do tworzenia pewnego \u201ewsp\u00f3lnego pod\u0105\u017cania\u201d, kt\u00f3re
    poci\u0105ga za sob\u0105 \u201edocenienie charyzmat\u00f3w, jakie daje Duch zale\u017cnie od
    powo\u0142ania i roli ka\u017cdego z cz\u0142onk\u00f3w [Ko\u015bcio\u0142a], poprzez zjawisko
    wsp\u00f3\u0142odpowiedzialno\u015bci. [\u2026] O\u017cywiani tym duchem, mo\u017cemy przej\u015b\u0107 do
    Ko\u015bcio\u0142a zaanga\u017cowanego i wsp\u00f3\u0142odpowiedzialnego, zdolnego, by doceni\u0107
    bogactwo r\u00f3\u017cnorodno\u015bci, z kt\u00f3rych jest on stworzony, przyjmuj\u0105c z
    wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 wk\u0142ad wiernych \u015bwieckich, w tym m\u0142odzie\u017cy i kobiet, \u017cycia
    konsekrowanego m\u0119skiego i \u017ce\u0144skiego, a tak\u017ce grup, stowarzysze\u0144 i
    ruch\u00f3w. Nikt nie mo\u017ce by\u0107 odsuwany na bok, czy te\u017c sta\u0107 z daleka\u201d111.<\/li>
  207. W ten spos\u00f3b, ucz\u0105c si\u0119 nawzajem od siebie, mo\u017cemy lepiej
    odzwierciedli\u0107 ten wspania\u0142y wielo\u015bcian, kt\u00f3rym powinien by\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142
    Jezusa Chrystusa. Mo\u017ce on przyci\u0105gn\u0105\u0107 ludzi m\u0142odych w\u0142a\u015bnie dlatego,
    \u017ce nie jest monolityczn\u0105 jedno\u015bci\u0105, lecz sieci\u0105 r\u00f3\u017cnorodnych dar\u00f3w, kt\u00f3re
    Duch nieustannie we\u0144 wlewa, czyni\u0105c go zawsze nowym, pomimo jego
    bied.<\/li>
  208. Na Synodzie pojawi\u0142o si\u0119 wiele konkretnych propozycji
    zmierzaj\u0105cych do odnowienia duszpasterstwa m\u0142odzie\u017cowego i uwolnienia
    go od schemat\u00f3w, kt\u00f3re nie s\u0105 ju\u017c skuteczne, poniewa\u017c nie nawi\u0105zuj\u0105
    dialogu z obecn\u0105 kultur\u0105 m\u0142odych. Wiadomo, \u017ce nie mog\u0142em zebra\u0107 ich
    111 DK 123.
    72
    tutaj wszystkich. Niekt\u00f3re z nich mo\u017cna znale\u017a\u0107 w Dokumencie
    ko\u0144cowym Synodu.
    G\u0141\u00d3WNE LINIE DZIA\u0141ANIA<\/li>
  209. Chcia\u0142bym tylko pokr\u00f3tce podkre\u015bli\u0107, \u017ce duszpasterstwo m\u0142odzie\u017cy
    obejmuje dwie g\u0142\u00f3wne linie dzia\u0142ania. Jedn\u0105 jest poszukiwanie,
    zaproszenie, wezwanie, kt\u00f3re przyci\u0105ga\u0142oby m\u0142odych ludzi do
    do\u015bwiadczenia Pana. Drugim jest wzrost, rozw\u00f3j procesu dojrzewania
    tych, kt\u00f3rzy ju\u017c prze\u017cyli to do\u015bwiadczenie.<\/li>
  210. W odniesieniu do punktu pierwszego \u2013 poszukiwanie \u2013 ufam w
    zdolno\u015bci samych m\u0142odych, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 znale\u017a\u0107 atrakcyjne drogi, aby
    zaprosi\u0107 innych. Umiej\u0105 organizowa\u0107 festiwale, zawody sportowe, i
    potrafi\u0105 ewangelizowa\u0107 nawet w sieciach spo\u0142eczno\u015bciowych poprzez
    wiadomo\u015bci, piosenki, filmy i inne dzia\u0142ania. Trzeba tylko pobudza\u0107
    m\u0142odych i dawa\u0107 im swobod\u0119 dzia\u0142ania, aby z entuzjazmem podejmowali
    aktywno\u015b\u0107 misyjn\u0105 w \u015brodowisku m\u0142odzie\u017cowym. Pierwsze
    przepowiadanie mo\u017ce rozbudzi\u0107 g\u0142\u0119bokie do\u015bwiadczenie wiary podczas
    rekolekcji wywieraj\u0105cych wp\u0142yw na ca\u0142e \u017cycie, w rozmowie w barze, na
    przerwie w uczelni lub poprzez jedn\u0105 z niezg\u0142\u0119bionych dr\u00f3g Boga. Ale
    najwa\u017cniejsze jest to, aby ka\u017cdy m\u0142ody cz\u0142owiek znalaz\u0142 odwag\u0119, \u017ceby
    zasia\u0107 to pierwsze przepowiadanie na tej \u017cyznej glebie, jak\u0105 jest serce
    drugiego cz\u0142owieka m\u0142odego.<\/li>
  211. W tym poszukiwaniu trzeba da\u0107 uprzywilejowane miejsce j\u0119zykowi
    blisko\u015bci, j\u0119zykowi mi\u0142o\u015bci bezinteresownej, relacyjnej i egzystencjalnej,
    kt\u00f3ra dotyka serca, dociera do \u017cycia, rozbudza nadziej\u0119 i pragnienia.
    Trzeba podchodzi\u0107 do ludzi m\u0142odych z j\u0119zykiem mi\u0142o\u015bci, a nie z
    prozelityzmem. J\u0119zykiem rozumianym przez ludzi m\u0142odych jest j\u0119zyk
    tych, kt\u00f3rzy daj\u0105 \u017cycie, kt\u00f3rzy s\u0105 tutaj dzi\u0119ki nim i dla nich, i tych, kt\u00f3rzy
    pomimo swoich ogranicze\u0144 i s\u0142abo\u015bci staraj\u0105 si\u0119 konsekwentnie \u017cy\u0107 swoj\u0105
    wiar\u0105. Jednocze\u015bnie wci\u0105\u017c musimy zwraca\u0107 wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 na to, jak
    urzeczywistni\u0107 kerygmat w j\u0119zyku u\u017cywanym przez dzisiejsz\u0105 m\u0142odzie\u017c.<\/li>
  212. W odniesieniu do wzrostu chc\u0119 uczyni\u0107 wa\u017cn\u0105 przestrog\u0119. Zdarza
    si\u0119 w niekt\u00f3rych miejscach, \u017ce spowodowawszy w ludziach m\u0142odych
    intensywne do\u015bwiadczenie Boga, spotkania z Jezusem, kt\u00f3re poruszy\u0142o
    ich serca, proponuje si\u0119 im spotkania \u201eformacyjne\u201d, w kt\u00f3rych poruszane
    73
    s\u0105 jedynie kwestie doktrynalne i moralne. Mowa jest o z\u0142u wsp\u00f3\u0142czesnego
    \u015bwiata, o Ko\u015bciele, o nauce spo\u0142ecznej, o czysto\u015bci, o ma\u0142\u017ce\u0144stwie, o
    kontroli urodze\u0144 i o innych sprawach. Powoduje to, \u017ce wielu m\u0142odych si\u0119
    nudzi, zatraca ogie\u0144 spotkania z Chrystusem i rado\u015b\u0107 z p\u00f3j\u015bcia za Nim,
    wielu opuszcza drog\u0119, a inni staj\u0105 si\u0119 smutni i negatywni. Uspok\u00f3jmy
    ch\u0119\u0107 przekazywania wielkiej ilo\u015bci tre\u015bci doktrynalnych, a starajmy si\u0119
    przede wszystkim pobudzi\u0107 i zakorzeni\u0107 wspania\u0142e do\u015bwiadczenia, kt\u00f3re
    podtrzymuj\u0105 \u017cycie chrze\u015bcija\u0144skie. Jak m\u00f3wi\u0142 Romano Guardini: \u201eW
    do\u015bwiadczeniu wielkiej mi\u0142o\u015bci [\u2026] wszelkie zdarzenia nast\u0119puj\u0105 w
    obr\u0119bie tego odniesienia\u201d112.<\/li>
  213. Wszelki projekt edukacyjny, ka\u017cdy program rozwoju dla ludzi
    m\u0142odych powinien z pewno\u015bci\u0105 zawiera\u0107 formacj\u0119 doktrynaln\u0105 i moraln\u0105.
    R\u00f3wnie wa\u017cne jest, aby by\u0142 on skoncentrowany na dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych
    obszarach: pierwszy to pog\u0142\u0119bienie kerygmatu, podstawowego
    do\u015bwiadczenia spotkania z Bogiem przez Chrystusa umar\u0142ego i
    zmartwychwsta\u0142ego. Drugim jest wzrost w mi\u0142o\u015bci braterskiej, \u017cyciu
    wsp\u00f3lnotowym, w s\u0142u\u017cbie.<\/li>
  214. Bardzo na to nalega\u0142em w Evangelii gaudium i my\u015bl\u0119, \u017ce warto o tym
    przypomnie\u0107. Z jednej strony powa\u017cnym b\u0142\u0119dem by\u0142oby my\u015blenie, \u017ce w
    duszpasterstwie m\u0142odzie\u017cowym \u201erezygnuje si\u0119 z kerygmy na rzecz
    formacji, kt\u00f3ra mia\u0142aby by\u0107 bardziej \u00absolidna\u00bb. Nie ma nic bardziej
    solidnego, bardziej g\u0142\u0119bokiego, bardziej pewnego, bardziej tre\u015bciwego i
    bardziej m\u0105drego ni\u017c takie or\u0119dzie. Ca\u0142a formacja chrze\u015bcija\u0144ska jest
    przede wszystkim pog\u0142\u0119bieniem kerygmy, kt\u00f3ra przybiera coraz wi\u0119ksz\u0105 i
    coraz lepsz\u0105 posta\u0107\u201d113. Dlatego te\u017c duszpasterstwo m\u0142odzie\u017cowe powinno
    zawsze obejmowa\u0107 wydarzenia pomagaj\u0105ce odnowi\u0107 i pog\u0142\u0119bi\u0107 osobiste
    do\u015bwiadczenie mi\u0142o\u015bci Boga i \u017cywego Jezusa Chrystusa. Uczyni to,
    czerpi\u0105c z r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142: \u015bwiadectw, pie\u015bni, chwil adoracji, przestrzeni
    refleksji duchowej z Pismem \u015awi\u0119tym, a tak\u017ce za pomoc\u0105 r\u00f3\u017cnych
    bod\u017ac\u00f3w poprzez sieci spo\u0142eczno\u015bciowe. Ale to radosne do\u015bwiadczenie
    spotkania z Panem nigdy nie powinno zosta\u0107 zast\u0105pione przez swoist\u0105
    \u201eindoktrynacj\u0119\u201d.
    112 O istocie chrze\u015bcija\u0144stwa, Krak\u00f3w 2000, s. 14.
    113 N. 165: AAS 105 (2013), 1089.
    74<\/li>
  215. Z drugiej strony wszelki plan duszpasterstwa m\u0142odzie\u017cowego
    powinien wyra\u017anie w\u0142\u0105cza\u0107 r\u00f3\u017cnorodne \u015brodki i zasoby, aby pom\u00f3c
    ludziom m\u0142odym wzrasta\u0107 w braterstwie, by \u017cyli jak bracia, pomagali
    sobie nawzajem, tworzyli wsp\u00f3lnot\u0119, s\u0142u\u017cyli innym, byli blisko ubogich.
    Je\u015bli braterska mi\u0142o\u015b\u0107 jest \u201enowym przykazaniem\u201d (por. J 13, 34), je\u015bli
    jest \u201edoskona\u0142ym wype\u0142nieniem Prawa\u201d (Rz 13, 10), je\u015bli jest tym, co
    najlepiej ukazuje nasz\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 do Boga, to powinna zajmowa\u0107 wa\u017cne
    miejsce we wszelkim planie formacji i rozwoju m\u0142odzie\u017cy.
    ODPOWIEDNIE \u015aRODOWISKA<\/li>
  216. We wszystkich naszych instytucjach musimy znacznie bardziej
    rozwija\u0107 i umacnia\u0107 nasz\u0105 zdolno\u015b\u0107 do serdecznej go\u015bcinno\u015bci, poniewa\u017c
    wielu przybywaj\u0105cych ludzi m\u0142odych znajduje si\u0119 w sytuacji g\u0142\u0119bokiego
    osierocenia. I nie mam na my\u015bli pewnych konflikt\u00f3w rodzinnych, ale
    do\u015bwiadczenie, kt\u00f3re dotyczy w r\u00f3wnym stopniu dzieci, m\u0142odzie\u017cy i
    doros\u0142ych, matek, ojc\u00f3w i dzieci. Dla wielu naszych wsp\u00f3\u0142czesnych sierot
    \u2013 by\u0107 mo\u017ce dla nas samych \u2013 wsp\u00f3lnoty takie jak parafia i szko\u0142a
    powinny oferowa\u0107 drogi bezinteresownej mi\u0142o\u015bci i promocji, afirmacji i
    rozwoju. Wielu m\u0142odych czuje si\u0119 dzisiaj dzie\u0107mi pora\u017cki, poniewa\u017c
    marzenia ich rodzic\u00f3w i dziadk\u00f3w zosta\u0142y spalone na stosie
    niesprawiedliwo\u015bci, przemocy spo\u0142ecznej, tego \u201eratuj si\u0119, kto mo\u017ce\u201d. Ile\u017c
    eliminacji! Je\u015bli m\u0142odzi ludzie dorastali w \u015bwiecie popio\u0142\u00f3w, nie\u0142atwo jest
    im podtrzymywa\u0107 ogie\u0144 wielkich pragnie\u0144 i plan\u00f3w. Je\u015bli dorastali na
    pustyni pozbawionej znacze\u0144, jak\u017ce mog\u0105 chcie\u0107 po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119, by sia\u0107?
    Do\u015bwiadczenie nieci\u0105g\u0142o\u015bci, eliminacji i upadku podstawowych
    pewnik\u00f3w, kt\u00f3remu sprzyja dzisiejsza kultura medialna, powoduj\u0105 to
    uczucie g\u0142\u0119bokiego osierocenia, na kt\u00f3re musimy odpowiedzie\u0107 poprzez
    tworzenie przestrzeni braterskich i atrakcyjnych, gdzie \u017cy\u0142oby si\u0119
    sensownie.<\/li>
  217. Tworzenie \u201edomu\u201d to ostatecznie \u201etworzenie rodziny; to uczenie si\u0119
    odczuwania jedno\u015bci z innymi, abstrahuj\u0105c od powi\u0105za\u0144
    utylitarystycznych lub funkcjonalnych; bycie zjednoczonymi w taki
    spos\u00f3b, \u017ce odczuwamy \u017cycie jako troch\u0119 bardziej ludzkie. Tworzenie
    domu to umo\u017cliwienie, aby proroctwo nabra\u0142o kszta\u0142tu i uczyni\u0142o nasze
    godziny i dni mniej nieprzyjaznymi, mniej oboj\u0119tnymi i anonimowymi. To
    tworzenie wi\u0119zi, kt\u00f3re buduje si\u0119 przez proste, codzienne gesty, kt\u00f3re
    75
    wszyscy mo\u017cemy wykonywa\u0107. Jak wszyscy dobrze wiemy, dom potrzebuje
    wsp\u00f3\u0142pracy wszystkich. Nikt nie mo\u017ce by\u0107 oboj\u0119tny lub obcy, poniewa\u017c
    ka\u017cdy jest kamieniem niezb\u0119dnym do jego budowania. A to zak\u0142ada
    proszenie Pana, aby da\u0142 nam \u0142ask\u0119 uczenia si\u0119 cierpliwo\u015bci, uczenia si\u0119
    przebaczenia sobie nawzajem. Uczenia si\u0119 ka\u017cdego dnia zaczyna\u0107 od
    nowa. A ile razy trzeba wybacza\u0107 lub zaczyna\u0107 od nowa? Siedemdziesi\u0105t
    siedem razy \u2013 tyle, ile jest konieczne. Tworzenie silnych wi\u0119zi wymaga
    zaufania, kt\u00f3re codziennie karmi si\u0119 cierpliwo\u015bci\u0105 i przebaczeniem. I w
    ten spos\u00f3b zachodzi cud do\u015bwiadczenia, \u017ce tutaj cz\u0142owiek rodzi si\u0119 na
    nowo. Tutaj wszyscy rodzimy si\u0119 na nowo, poniewa\u017c odczuwamy
    skuteczne dzia\u0142anie czu\u0142o\u015bci Boga, kt\u00f3ra umo\u017cliwia nam marzenie o
    \u015bwiecie bardziej ludzkim, a zatem i bardziej Bo\u017cym\u201d114.<\/li>
  218. W tym kontek\u015bcie, w naszych instytucjach musimy oferowa\u0107
    m\u0142odym stosowne miejsca, kt\u00f3rymi mogliby zarz\u0105dza\u0107 wed\u0142ug swego
    uznania i gdzie mogliby swobodnie wchodzi\u0107 i wychodzi\u0107, miejsca, kt\u00f3re
    by\u0142yby dla nich go\u015bcinne i gdzie mogliby spontanicznie i ufnie i\u015b\u0107 na
    spotkanie innych m\u0142odych, zar\u00f3wno w chwilach cierpienia czy nudy, jak i
    wtedy, gdy chc\u0105 \u015bwi\u0119towa\u0107 swoje rado\u015bci. Co\u015b z tego dokona\u0142y niekt\u00f3re
    oratoria oraz inne o\u015brodki m\u0142odzie\u017cowe, kt\u00f3re w wielu przypadkach s\u0105
    \u015brodowiskiem, w kt\u00f3rym m\u0142odzi prze\u017cywaj\u0105 do\u015bwiadczenia przyja\u017ani i
    zakochania, gdzie si\u0119 spotykaj\u0105, mog\u0105 wsp\u00f3lnie s\u0142ucha\u0107 muzyki, dzieli\u0107
    czas rekreacji, sportu, a tak\u017ce wymienia\u0107 si\u0119 swoimi refleksjami czy
    razem si\u0119 modli\u0107, z pewnym wsparciem i r\u00f3\u017cnymi propozycjami. W ten
    spos\u00f3b nast\u0119puje to niezb\u0119dne g\u0142oszenie \u201ejednej osoby drugiej osobie\u201d,
    kt\u00f3rego nie mo\u017cna zast\u0105pi\u0107 \u017cadnymi zasobami czy strategi\u0105
    duszpastersk\u0105.<\/li>
  219. \u201ePrzyja\u017a\u0144 i relacje, cz\u0119sto w grupach mniej lub bardziej
    zorganizowanych, stwarzaj\u0105 okazj\u0119 do wzmocnienia umiej\u0119tno\u015bci
    spo\u0142ecznych i relacyjnych w kontek\u015bcie, w kt\u00f3rym nie jest si\u0119 ocenianym
    i os\u0105dzanym. Do\u015bwiadczenie grupowe jest tak\u017ce wielk\u0105 okazj\u0105 do
    dzielenia si\u0119 wiar\u0105 i do wzajemnej pomocy w dawaniu \u015bwiadectwa. Ludzie
    m\u0142odzi potrafi\u0105 prowadzi\u0107 innych m\u0142odych i by\u0107 prawdziwymi aposto\u0142ami
    w\u015br\u00f3d swoich przyjaci\u00f3\u0142\u201d115.
    114 Przem\u00f3wienie podczas wizyty w Domu \u201eMi\u0142osiernego Samarytanina\u201d w Panamie (27
    stycznia 2019): L\u2019Osservatore Romano, wyd. polskie, n. 2 (410)\/2019, s. 34.
    115 DK 36.
    76<\/li>
  220. Nie oznacza to, aby si\u0119 izolowali i tracili wszelki kontakt ze
    wsp\u00f3lnotami parafialnymi, ruchami i innymi instytucjami ko\u015bcielnymi.
    W\u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 jednak lepiej we wsp\u00f3lnoty otwarte, \u017cywe w wierze, pragn\u0105ce
    promieniowa\u0107 Jezusem Chrystusem, radosne, wolne, braterskie i
    zaanga\u017cowane. Wsp\u00f3lnoty te mog\u0105 by\u0107 drogami, w kt\u00f3rych m\u0142odzi czuj\u0105,
    \u017ce mo\u017cliwe jest piel\u0119gnowanie cennych relacji.
    Duszpasterstwo instytucji edukacyjnych<\/li>
  221. Szko\u0142a stanowi niew\u0105tpliwie platform\u0119, by dotrze\u0107 do dzieci i
    m\u0142odzie\u017cy. Jest ona szczeg\u00f3lnym miejscem promocji osoby i z tego
    wzgl\u0119du wsp\u00f3lnota chrze\u015bcija\u0144ska zawsze po\u015bwi\u0119ca\u0142a jej wielk\u0105 uwag\u0119,
    czy to kszta\u0142c\u0105c osoby nauczaj\u0105ce i kadr\u0119 kierownicz\u0105, czy te\u017c tworz\u0105c
    swoje szko\u0142y, r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w i stopni. W tej dziedzinie Duch \u015awi\u0119ty
    wzbudzi\u0142 niezliczone charyzmaty i \u015bwiadectwa \u015bwi\u0119to\u015bci. Niemniej szko\u0142a
    potrzebuje pilnej samokrytyki, je\u015bli we\u017amiemy pod uwag\u0119 wyniki
    duszpasterstwa wielu instytucji o\u015bwiatowych, duszpasterstwa
    skoncentrowanego na nauce religii, kt\u00f3re cz\u0119sto okazuje si\u0119 niezdolne do
    wzbudzenia trwa\u0142ych do\u015bwiadcze\u0144 wiary. Ponadto istniej\u0105 szko\u0142y
    katolickie, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 zorganizowane tylko po to, aby trwa\u0142y.
    L\u0119k przed zmianami czyni je niezdolnymi, by tolerowa\u0107 niepewno\u015b\u0107, i
    popycha je do zamykania si\u0119 w obliczu zagro\u017ce\u0144 rzeczywistych lub
    wyimaginowanych, jakie przynosi z sob\u0105 ka\u017cda zmiana. Szko\u0142a
    zamieniona w \u201ebunkier\u201d, chroni\u0105cy przed b\u0142\u0119dami \u201ezewn\u0119trznymi\u201d jest
    karykaturalnym wyrazem tej sk\u0142onno\u015bci. Obraz ten odzwierciedla w
    spos\u00f3b prowokacyjny to, co do\u015bwiadcza wielu ludzi m\u0142odych w chwili
    wyj\u015bcia z niekt\u00f3rych plac\u00f3wek o\u015bwiatowych: niemo\u017cliwa do pokonania
    rozbie\u017cno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy tym, czego ich uczono, a \u015bwiatem w kt\u00f3rym \u017cyj\u0105.
    R\u00f3wnie\u017c otrzymane przez nich propozycje religijne i moralne nie
    przygotowa\u0142y ich do stawienia czo\u0142a \u015bwiatu, kt\u00f3ry ich wy\u015bmiewa, a nie
    nauczyli si\u0119 takich sposob\u00f3w modlitwy i prze\u017cywania wiary, kt\u00f3re \u0142atwo
    mo\u017cna by podtrzyma\u0107 po\u015br\u00f3d rytmu tego spo\u0142ecze\u0144stwa. Istotnie, jedn\u0105 z
    najwi\u0119kszych rado\u015bci wychowawcy jest to, gdy widzi, \u017ce jego ucze\u0144 staje
    si\u0119 osob\u0105 siln\u0105, zintegrowan\u0105, bior\u0105c\u0105 czynny udzia\u0142 w \u017cyciu i zdoln\u0105 do
    dawania.<\/li>
  222. Szko\u0142a katolicka jest nadal istotn\u0105 przestrzeni\u0105 ewangelizacji ludzi
    m\u0142odych. Wa\u017cne jest uwzgl\u0119dnianie kilku inspiruj\u0105cych kryteri\u00f3w
    77
    wskazanych w Konstytucji apostolskiej Veritatis gaudium z my\u015bl\u0105 o
    odnowieniu i o\u017cywieniu szk\u00f3\u0142 i uniwersytet\u00f3w \u201ew wyj\u015bciu\u201d misyjnym,
    takich jak: do\u015bwiadczenie kerygmatu, dialog na wszystkich poziomach,
    interdyscyplinarno\u015b\u0107 i trans-dyscyplinarno\u015b\u0107, promowanie kultury
    spotkania, pilna potrzeba \u201etworzenia sieci\u201d i opcji na rzecz najubo\u017cszych,
    tych, kt\u00f3rych spo\u0142ecze\u0144stwo odtr\u0105ca i odrzuca116. Tak\u017ce zdolno\u015b\u0107
    integrowania umiej\u0119tno\u015bci g\u0142owy, serca i r\u0105k.<\/li>
  223. Z drugiej strony, nie mo\u017cemy oddzieli\u0107 formacji duchowej od
    formacji kulturowej. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze stara\u0142 si\u0119 stworzy\u0107 dla m\u0142odych
    przestrze\u0144 dla najlepszej kultury. Nie powinien z tego rezygnowa\u0107,
    poniewa\u017c ludzie m\u0142odzi maj\u0105 do tego prawo. A \u201ezw\u0142aszcza dzisiaj, prawo
    do kultury oznacza ochron\u0119 m\u0105dro\u015bci, czyli wiedzy ludzkiej i
    ucz\u0142owieczaj\u0105cej. Nazbyt cz\u0119sto jeste\u015bmy uwarunkowani banalnymi i
    przemijaj\u0105cymi wzorcami \u017cycia, kt\u00f3re pobudzaj\u0105 do pogoni za tanim
    sukcesem, dyskredytuj\u0105c po\u015bwi\u0119cenie, wpajaj\u0105c ide\u0119, \u017ce studiowanie jest
    nieprzydatne, je\u015bli nie daje od razu czego\u015b konkretnego. Nie, nauka s\u0142u\u017cy
    do stawiania sobie pyta\u0144, do tego, by nie da\u0107 si\u0119 znieczuli\u0107 banalno\u015bci,
    do poszukiwania w \u017cyciu sensu. Trzeba domaga\u0107 si\u0119 prawa do tego, aby
    nie da\u0107 si\u0119 zdominowa\u0107 licznym syrenom, kt\u00f3re obecnie odwracaj\u0105 uwag\u0119
    od tego poszukiwania. Odyseusz, aby nie da\u0107 si\u0119 uwie\u015b\u0107 \u015bpiewowi syren,
    kt\u00f3re czarowa\u0142y \u017ceglarzy, powoduj\u0105c, \u017ce rozbijali si\u0119 o ska\u0142y, przywi\u0105za\u0142
    si\u0119 do masztu i zatka\u0142 uszy towarzyszom podr\u00f3\u017cy. Natomiast Orfeusz, aby
    oprze\u0107 si\u0119 \u015bpiewowi syren, uczyni\u0142 co\u015b innego: zagra\u0142 melodi\u0119 pi\u0119kniejsz\u0105,
    kt\u00f3ra oczarowa\u0142a syreny. Oto wasze wielkie zadanie: odpowiada\u0107 na
    parali\u017cuj\u0105ce \u015bpiewki konsumpcjonizmu kulturowego decyzjami
    dynamicznymi i mocnymi, poszukiwaniami, wiedz\u0105 i dzieleniem si\u0119\u201d117.
    R\u00d3\u017bNE OBSZARY ROZWOJU DUSZPASTERSKIEGO<\/li>
  224. Wielu ludzi m\u0142odych jest zdolnych, by nauczy\u0107 si\u0119 umi\u0142owania
    milczenia i za\u017cy\u0142o\u015bci z Bogiem. Wi\u0119cej jest tak\u017ce grup, kt\u00f3re gromadz\u0105 si\u0119
    na adoracj\u0119 Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu lub modlitw\u0119 s\u0142owem Bo\u017cym. Nie
    116 Por. Konst. apost. Veritatis gaudium (8 grudnia 2018), 4: AAS 110 (2018), 7-8.
    117 Przem\u00f3wienie do wsp\u00f3lnoty akademickiej Uniwersytetu Bolo\u0144skiego (1 pa\u017adziernika
    2017), w: AAS 109 (2018), 109-217; L\u2019Osservatore Romano, wyd. polskie, n. 10
    (396)\/2017, s. 11.
    78
    wolno nie docenia\u0107 ludzi m\u0142odych, tak jakby nie byli w stanie otworzy\u0107
    si\u0119 na propozycje kontemplacyjne. Trzeba tylko znale\u017a\u0107 odpowiednie style
    i sposoby, aby pom\u00f3c im wej\u015b\u0107 w to do\u015bwiadczenie o bardzo du\u017cej
    warto\u015bci. W odniesieniu do oddawania czci Bogu i modlitwy: \u201ew r\u00f3\u017cnych
    kontekstach m\u0142odzi katolicy domagaj\u0105 si\u0119 propozycji modlitewnych i
    wydarze\u0144 sakramentalnych, zdolnych do przemieniania ich \u017cycia
    powszedniego w \u015bwie\u017c\u0105, autentyczn\u0105 i radosn\u0105 liturgi\u0119\u201d118. Wa\u017cne jest
    wykorzystanie najintensywniejszych okres\u00f3w roku liturgicznego, a
    szczeg\u00f3lnie Wielkiego Tygodnia, Zes\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego i Bo\u017cego
    Narodzenia. Bardzo im si\u0119 podobaj\u0105 tak\u017ce inne spotkania \u015bwi\u0105teczne,
    kt\u00f3re prze\u0142amuj\u0105 rutyn\u0119 i pomagaj\u0105 do\u015bwiadczy\u0107 rado\u015bci wiary.<\/li>
  225. Szczeg\u00f3ln\u0105 okazj\u0119 do rozwoju, a tak\u017ce do otwarto\u015bci na Bo\u017cy dar
    wiary i mi\u0142o\u015bci jest s\u0142u\u017cba: wielu m\u0142odych ludzi poci\u0105ga mo\u017cliwo\u015b\u0107
    pomocy innym, zw\u0142aszcza dzieciom i ubogim. Cz\u0119sto ta pos\u0142uga jest
    pierwszym krokiem do odkrycia lub ponownego odkrycia \u017cycia
    chrze\u015bcija\u0144skiego i ko\u015bcielnego. Wielu ludzi m\u0142odych jest znu\u017conych
    naszymi programami formacji doktrynalnej, a tak\u017ce duchowej, i czasami
    domagaj\u0105 si\u0119 mo\u017cliwo\u015bci bardziej aktywnego uczestnictwa w dzia\u0142aniach,
    kt\u00f3re czyni\u0142yby co\u015b dla ludzi.<\/li>
  226. Nie mo\u017cemy zapomina\u0107 o formach wyrazu artystycznego, takich jak
    teatr, malarstwo itp. Ale \u201eszczeg\u00f3lne jest znaczenie muzyki, stanowi\u0105cej
    \u015brodowisko, w kt\u00f3rym stale zanurzeni s\u0105 ludzie m\u0142odzi, a tak\u017ce kultur\u0119 i
    j\u0119zyk zdolny do budzenia emocji i kszta\u0142towania to\u017csamo\u015bci. J\u0119zyk
    muzyki stanowi tak\u017ce bogactwo duszpasterskie, b\u0119d\u0105ce wyzwaniem
    szczeg\u00f3lnie dla liturgii i jej odnowy\u201d119. \u015apiew mo\u017ce by\u0107 wielkim bod\u017acem
    dla drogi ludzi m\u0142odych. \u015awi\u0119ty Augustyn powiedzia\u0142: \u201e\u015apiewaj, ale id\u017a
    naprz\u00f3d. \u015apiewaj, aby podtrzyma\u0107 sw\u00f3j wysi\u0142ek. Nie b\u0105d\u017a leniwy! \u015apiewaj
    i id\u017a! [\u2026] Ty za\u015b id\u017a, aby posuwa\u0107 si\u0119 naprz\u00f3d. Post\u0119puj w dobrym,
    post\u0119puj w prawo\u015bci wiary, w czysto\u015bci \u017cycia. \u015apiewaj i id\u017a\u201d120.<\/li>
  227. \u201eR\u00f3wnie istotne jest znaczenie, jakie w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy zajmuje
    uprawianie sportu, kt\u00f3rego potencja\u0142u wychowawczego i formacyjnego
    118 DK 51.
    119 Tam\u017ce, 47.
    120 Sermo 256. Tekst pochodzi z: W. Hryniewicz, Chrze\u015bcija\u0144stwo nadziei, Krak\u00f3w 2002,
    s. 420-422.
    79
    Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie powinien lekcewa\u017cy\u0107 i w kt\u00f3rym powinien by\u0107 silnie obecny.
    \u015awiat sportu potrzebuje pomocy w przezwyci\u0119\u017ceniu obecnych w nim
    dwuznaczno\u015bci, takich jak mitologizowanie mistrz\u00f3w, podporz\u0105dkowanie
    logice komercyjnej i ideologii sukcesu za wszelk\u0105 cen\u0119\u201d121. U podstaw
    tego do\u015bwiadczenia sportowego jest \u201erado\u015b\u0107: rado\u015b\u0107 poruszania si\u0119,
    rado\u015b\u0107 bycia razem, rado\u015b\u0107 z powodu \u017cycia i dar\u00f3w, kt\u00f3re Stw\u00f3rca daje
    nam ka\u017cdego dnia\u201d122. Z drugiej strony niekt\u00f3rzy Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a
    wykorzystywali przyk\u0142ad uprawiania sportu, aby zach\u0119ci\u0107 m\u0142odych do
    wzrastania w si\u0142\u0119 i opanowania senno\u015bci czy te\u017c sk\u0142onno\u015bci do szukania
    wygody. \u015awi\u0119ty Bazyli Wielki, zwracaj\u0105c si\u0119 do m\u0142odych, zaczerpn\u0105\u0142
    przyk\u0142ad wysi\u0142ku wymaganego przez sport, a tym samym zaszczepi\u0142 w
    nich zdolno\u015b\u0107 do po\u015bwi\u0119ce\u0144, aby wzrasta\u0107 w cnotach: \u201ePonosz\u0105c tysi\u0105ce
    trud\u00f3w i w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b wzmacniaj\u0105c si\u0142y, wiele si\u0119 r\u00f3wnie\u017c napocili w
    zawodach gimnastycznych, [\u2026] aby wi\u0119c nie m\u00f3wi\u0107 zbyt d\u0142ugo, powiem
    tylko, \u017ce tak \u017cyli pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem, i\u017c \u017cycie ich przed zawodami by\u0142o
    \u0107wiczeniem si\u0119 w zawodach, nara\u017caj\u0105c si\u0119 na wszystkie trudy i
    niebezpiecze\u0144stwa, by zdoby\u0107 wieniec [\u2026]. My za\u015b, przed kt\u00f3rymi le\u017c\u0105 tak
    wspania\u0142e pod wzgl\u0119dem ilo\u015bci i jako\u015bci nagrody za \u017cycie, \u017ce nie mo\u017cna
    ich nawet s\u0142owami wyrazi\u0107 (1 Kor 9, 25), \u015bpimy na jedno i na drugie ucho
    i \u017cyjemy nie obawiaj\u0105c si\u0119 \u017cadnej kary. Czy b\u0119dziemy mogli si\u0119gn\u0105\u0107 po te
    nagrody i drug\u0105 r\u0119k\u0105?\u201d123.<\/li>
  228. W wielu nastolatkach i m\u0142odych szczeg\u00f3ln\u0105 atrakcj\u0119 budzi kontakt
    ze \u015bwiatem stworzonym i s\u0105 wra\u017cliwi na ochron\u0119 \u015brodowiska, jak to si\u0119
    dzieje w przypadku harcerzy i innych grup, kt\u00f3re organizuj\u0105 dni na \u0142onie
    natury, kampingi, w\u0119dr\u00f3wki, wyprawy i kampanie ochrony \u015brodowiska.
    Je\u015bli s\u0105 one prowadzone w duchu \u015bwi\u0119tego Franciszka z Asy\u017cu, to
    do\u015bwiadczenia te mog\u0105 wytycza\u0107 drog\u0119 prowadz\u0105c\u0105 do szko\u0142y
    powszechnego braterstwa i modlitwy kontemplacyjnej.<\/li>
  229. Te i r\u00f3\u017cne inne mo\u017cliwo\u015bci otwieraj\u0105ce si\u0119 na ewangelizacj\u0119 ludzi
    m\u0142odych nie powinny sk\u0142ania\u0107 nas do zapominania, \u017ce niezale\u017cnie od
    przemian historycznych i wra\u017cliwo\u015bci ludzi m\u0142odych, istniej\u0105 dary Boga,
    121 DK 47.
    122 Discoroso alla Delegazione “Special Olympics International” (16 lutego 2017):
    L\u2019Osservatore Romano, 17 lutego 2017, 8.
    123 Do m\u0142odzie\u0144c\u00f3w, o korzy\u015bciach z czytania ksi\u0105\u017cek poga\u0144skich, 8. t\u0142um. Ks. bp
    Roman Andrzejewski: Vox Patrum, t. 57 [2012], s. 914.
    80
    kt\u00f3re s\u0105 zawsze aktualne, zawieraj\u0105ce moc przekraczaj\u0105c\u0105 wszystkie
    epoki i wszystkie okoliczno\u015bci: s\u0142owo Pana zawsze \u017cywe i skuteczne,
    obecno\u015b\u0107 Chrystusa w Eucharystii, kt\u00f3ra nas karmi, oraz sakrament
    przebaczenia, kt\u00f3ry nas wyzwala i umacnia. Mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c wspomnie\u0107
    o niewyczerpanym bogactwie duchowym przechowywanym przez Ko\u015bci\u00f3\u0142
    w \u015bwiadectwie jego \u015bwi\u0119tych oraz w nauczaniu wielkich mistrz\u00f3w
    duchowych. Cho\u0107 musimy respektowa\u0107 poszczeg\u00f3lne etapy, a czasem
    cierpliwie czeka\u0107 na odpowiedni moment, nie mo\u017cemy nie zaprosi\u0107 ludzi
    m\u0142odych do tych \u017ar\u00f3de\u0142 nowego \u017cycia, nie mamy prawa pozbawia\u0107 ich
    tego wielkiego dobra.
    M\u0141ODZIE\u017bOWE DUSZPASTERSTWO LUDOWE<\/li>
  230. Opr\u00f3cz zwyk\u0142ej pracy duszpasterskiej, wype\u0142nianej przez parafie i
    ruchy wed\u0142ug okre\u015blonych schemat\u00f3w, bardzo wa\u017cne jest zapewnienie
    przestrzeni dla \u201em\u0142odzie\u017cowego duszpasterstwa ludowego\u201d, kt\u00f3re ma
    odr\u0119bny styl, inne okresy, inny rytm, inn\u0105 metodologi\u0119. Polega na
    duszpasterstwie szerszym i bardziej elastycznym, kt\u00f3re pobudza w
    r\u00f3\u017cnych miejscach, w kt\u00f3rych konkretnie poruszaj\u0105 si\u0119 m\u0142odzi, tych
    naturalnych przewodnik\u00f3w i te charyzmaty, jakie Duch \u015awi\u0119ty ju\u017c zasia\u0142
    po\u015br\u00f3d nich. Chodzi przede wszystkim o to, aby nie stawia\u0107 wielu
    przeszk\u00f3d, norm, kontroli i ram obowi\u0105zkowych dla tych m\u0142odych ludzi
    wierz\u0105cych, kt\u00f3rzy s\u0105 naturalnymi liderami w s\u0105siedztwie i r\u00f3\u017cnych
    \u015brodowiskach. Musimy ograniczy\u0107 si\u0119 do towarzyszenia im i zach\u0119cania
    ich, ufaj\u0105c troch\u0119 bardziej fantazji Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3ry dzia\u0142a tak, jak
    chce.<\/li>
  231. M\u00f3wimy o liderach naprawd\u0119 \u201eludowych\u201d, a nie elitarnych czy
    zamkni\u0119tych w ma\u0142ych grupach os\u00f3b wybranych. Aby byli zdolni do
    prowadzenia duszpasterstwa ludowego w \u015bwiecie m\u0142odzie\u017cy, trzeba, \u017ceby
    \u201enauczyli si\u0119 dostrzega\u0107 uczucia ludzi, aby stawali si\u0119 ich rzecznikami i
    dzia\u0142ali na rzecz ich promocji\u201d124. Kiedy m\u00f3wimy o \u201eludzie\u201d, nie nale\u017cy
    przez to rozumie\u0107 struktur spo\u0142ecze\u0144stwa i Ko\u015bcio\u0142a, ale raczej og\u00f3\u0142 os\u00f3b,
    kt\u00f3re nie pod\u0105\u017caj\u0105 jako jednostki, lecz jako tkanka wsp\u00f3lnoty wszystkich
    i dla wszystkich, kt\u00f3ra nie mo\u017ce pozwoli\u0107, aby najbiedniejsi i najs\u0142absi
    124 CONFERENCIA EPISCOPAL ARGENTINA, Declaraci\u00f3n de San Miguel, Buenos Aires,
    1969, X, 1.
    81
    pozostali w tyle: \u201eLud chce, aby wszyscy mieli sw\u00f3j udzia\u0142 w dobrach
    wsp\u00f3lnych i dlatego godzi si\u0119 na dostosowanie do kroku ostatnich, aby
    wszyscy dotarli razem\u201d125. Liderzy ludowi to zatem ci, kt\u00f3rzy maj\u0105
    zdolno\u015b\u0107 anga\u017cowania wszystkich, w\u0142\u0105czaj\u0105c w pielgrzymowanie
    m\u0142odzie\u017cy r\u00f3wnie\u017c najubo\u017cszych, s\u0142abych, ograniczonych i zranionych.
    Nie przeszkadzaj\u0105 im ani nie s\u0105 przera\u017ceni m\u0142odymi poranionymi i
    do\u015bwiadczaj\u0105cymi krzy\u017ca.<\/li>
  232. Podobnie, zw\u0142aszcza w odniesieniu do ludzi m\u0142odych, kt\u00f3rzy nie
    dorastali w rodzinach lub instytucjach chrze\u015bcija\u0144skich i znajduj\u0105 si\u0119 na
    drodze powolnego dojrzewania, musimy pobudza\u0107 \u201edobro mo\u017cliwe\u201d126.
    Chrystus ostrzega\u0142 nas, aby\u015bmy nie domagali si\u0119, aby wszystko by\u0142o tylko
    pszenic\u0105 (por. Mt 13, 24-30). Czasami, domagaj\u0105c si\u0119 duszpasterstwa
    m\u0142odzie\u017cy aseptycznego, czystego, nacechowanego ideami
    abstrakcyjnymi, dalekimi od \u015bwiata i zachowanymi od wszelkiej zmazy,
    sprowadzamy Ewangeli\u0119 do propozycji md\u0142ej, niezrozumia\u0142ej, dalekiej,
    oddzielonej od kultur m\u0142odzie\u017cowych i dostosowanej jedynie do
    m\u0142odzie\u017cowej elity chrze\u015bcija\u0144skiej, kt\u00f3ra czuje si\u0119 inn\u0105, ale kt\u00f3ra
    faktycznie p\u0142ynie w izolacji bez \u017cycia i p\u0142odno\u015bci. W ten spos\u00f3b razem z
    chwastami, kt\u00f3re odrzucamy, wyrywamy lub dusimy tysi\u0105ce p\u0119d\u00f3w, kt\u00f3re
    pr\u00f3buj\u0105 rosn\u0105\u0107 po\u015br\u00f3d ogranicze\u0144.<\/li>
  233. Zamiast \u201et\u0142umienia ich zestawem regu\u0142, kt\u00f3re daj\u0105 niepe\u0142ny i
    moralizatorski obraz chrze\u015bcija\u0144stwa, jeste\u015bmy wezwani do inwestowania
    w ich odwag\u0119 i wychowywania ich do wype\u0142niania swoich obowi\u0105zk\u00f3w,
    pewni, \u017ce tak\u017ce b\u0142\u0105d, kl\u0119ska i kryzys to do\u015bwiadczenia, kt\u00f3re mog\u0105
    umocni\u0107 ich cz\u0142owiecze\u0144stwo\u201d127.<\/li>
  234. Podczas Synodu zach\u0119cano do budowania duszpasterstwa
    m\u0142odzie\u017cowego zdolnego do tworzenia obszar\u00f3w integracyjnych, gdzie
    by\u0142oby miejsce dla wszystkich rodzaj\u00f3w m\u0142odych i gdzie bardzo realnie
    ukazywa\u0142oby si\u0119, \u017ce jeste\u015bmy Ko\u015bcio\u0142em o drzwiach otwartych. Nie jest
    nawet konieczne, aby kto\u015b w pe\u0142ni przyj\u0105\u0142 ca\u0142e nauczanie Ko\u015bcio\u0142a, by
    125 RAFAEL TELLO, La nueva evangelizaci\u00f3n, Tomo II (Anexos I y II), Buenos Aires,
    2013, 111.
    126 Por. Adhort. apost. Evangelii gaudium (24 listopada 2013), 44-45: AAS 105 (2013),
    1038-1039.
    127 DK 70.
    82
    m\u00f3g\u0142 uczestniczy\u0107 w niekt\u00f3rych z naszych przestrzeni po\u015bwi\u0119conych
    ludziom m\u0142odym. Wystarczy postawa otwarto\u015bci wobec tych wszystkich,
    kt\u00f3rzy pragn\u0105 i gotowi s\u0105 na spotkanie z prawd\u0105 objawion\u0105 przez Boga.
    Niekt\u00f3re propozycje duszpasterskie mog\u0105 wymaga\u0107 przebycia ju\u017c pewnej
    drogi wiary, ale potrzebujemy m\u0142odzie\u017cowego duszpasterstwa ludowego,
    kt\u00f3re otworzy\u0142oby drzwi i udost\u0119pni\u0142o miejsce wszystkim i ka\u017cdemu z
    osobna, z jego w\u0105tpliwo\u015bciami, urazami, problemami, ich poszukiwaniem
    to\u017csamo\u015bci, z ich b\u0142\u0119dami, ich historiami, do\u015bwiadczeniami grzechu i
    wszystkimi trudno\u015bciami.<\/li>
  235. Musi by\u0107 r\u00f3wnie\u017c miejsce dla \u201ewszystkich tych, kt\u00f3rzy maj\u0105 inne
    wizje \u017cycia, wyznaj\u0105 inne religie lub deklaruj\u0105, \u017ce znajduj\u0105 si\u0119 poza
    perspektyw\u0105 religijn\u0105. Wszyscy ludzie m\u0142odzi, nikogo nie wykluczaj\u0105c, s\u0105
    w sercu Boga, a zatem tak\u017ce w sercu Ko\u015bcio\u0142a. Ale uznajemy, \u017ce nie
    zawsze to stwierdzenie, kt\u00f3re rozbrzmiewa w naszych ustach, znajduje
    rzeczywisty wyraz w naszych dzia\u0142aniach duszpasterskich: cz\u0119sto trwamy
    zamkni\u0119ci w naszych \u015brodowiskach, gdzie ich g\u0142os nie dociera, albo
    po\u015bwi\u0119camy si\u0119 dzia\u0142aniom mniej wymagaj\u0105cym lub przyjemniejszym,
    t\u0142umi\u0105c \u00f3w zdrowy niepok\u00f3j duszpasterski, kt\u00f3ry wyprowadza nas z
    naszego rzekomego bezpiecze\u0144stwa. Jednak Ewangelia wzywa nas do
    odwagi i chcemy to czyni\u0107 bez zarozumia\u0142o\u015bci i bez uprawiania
    prozelityzmu, \u015bwiadcz\u0105c mi\u0142o\u015b\u0107 Pana i wyci\u0105gaj\u0105c r\u0119k\u0119 do wszystkich
    m\u0142odych ludzi w \u015bwiecie\u201d128.<\/li>
  236. Duszpasterstwo m\u0142odzie\u017cowe, kiedy przestaje by\u0107 elitarne i godzi si\u0119
    by\u0107 \u201eludowym\u201d, jest procesem powolnym, naznaczonym szacunkiem,
    cierpliwym, ufnym, niestrudzonym, wsp\u00f3\u0142czuj\u0105cym. Na Synodzie
    zaproponowano przyk\u0142ad uczni\u00f3w z Emaus (zob. \u0141k 24,13-35), kt\u00f3ry
    mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c wzorem tego, co dzieje si\u0119 w duszpasterstwie
    m\u0142odzie\u017cowym.<\/li>
  237. \u201eJezus idzie z dwoma uczniami, kt\u00f3rzy nie zrozumieli znaczenia
    Jego historii i oddalali si\u0119 od Jerozolimy i od wsp\u00f3lnoty. Aby by\u0107 w ich
    towarzystwie, przebywa z nimi drog\u0119. Zadaje im pytania i cierpliwie
    s\u0142ucha ich wersji fakt\u00f3w, aby pom\u00f3c im rozpozna\u0107 to, co prze\u017cywaj\u0105.
    Nast\u0119pnie, z czu\u0142o\u015bci\u0105 i energi\u0105, g\u0142osi im s\u0142owo Bo\u017ce, prowadz\u0105c ich do
    interpretowania wydarze\u0144, kt\u00f3re prze\u017cyli w \u015bwietle Pisma \u015awi\u0119tego.
    Przyjmuje zaproszenie, by zosta\u0107 z nimi, gdy si\u0119 \u015bciemnia: wkracza w ich
    128 Tam\u017ce, 117.
    83
    noc. Gdy s\u0142uchali, ich serce si\u0119 rozpala\u0142o, a ich umys\u0142 si\u0119 rozja\u015bnia\u0142, w
    \u0142amaniu chleba otworzy\u0142y si\u0119 ich oczy. To oni sami postanawiaj\u0105
    bezzw\u0142ocznie podj\u0105\u0107 drog\u0119 w przeciwnym kierunku, by powr\u00f3ci\u0107 do
    wsp\u00f3lnoty, dziel\u0105c si\u0119 do\u015bwiadczeniem spotkania z Jezusem
    Zmartwychwsta\u0142ym\u201d129.<\/li>
  238. R\u00f3\u017cne przejawy pobo\u017cno\u015bci ludowej, zw\u0142aszcza pielgrzymki,
    przyci\u0105gaj\u0105 ludzi m\u0142odych, kt\u00f3rzy nie\u0142atwo w\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 w struktury
    ko\u015bcielne, i s\u0105 konkretnym wyrazem zaufania Bogu. Te formy
    poszukiwania Boga, szczeg\u00f3lnie obecne w najubo\u017cszych m\u0142odych, ale
    tak\u017ce w innych sferach spo\u0142ecze\u0144stwa, nie powinny by\u0107 otaczane
    pogard\u0105, ale proponowane i pobudzane. Poniewa\u017c pobo\u017cno\u015b\u0107 ludowa \u201ejest
    uprawnionym sposobem prze\u017cywania wiary\u201d130 i jest \u201ewyrazem
    spontanicznej dzia\u0142alno\u015bci misyjnej Ludu Bo\u017cego\u201d131.
    ZAWSZE MISJONARZE<\/li>
  239. Pragn\u0119 przypomnie\u0107, \u017ce nie trzeba d\u0142ugich kurs\u00f3w, aby m\u0142odzi
    ludzie byli misjonarzami. Nawet najs\u0142absi, najbardziej ograniczeni i
    zranieni mog\u0105 nimi by\u0107 na sw\u00f3j spos\u00f3b, poniewa\u017c zawsze trzeba
    pozwala\u0107, aby dobro by\u0142o przekazywane, nawet je\u015bli wsp\u00f3\u0142istnieje z
    wieloma s\u0142abo\u015bciami. M\u0142ody cz\u0142owiek, kt\u00f3ry udaje si\u0119 na pielgrzymk\u0119,
    aby poprosi\u0107 Matk\u0119 Bo\u017c\u0105 o pomoc, i zaprasza przyjaciela lub koleg\u0119, aby
    mu towarzyszy\u0142, poprzez ten prosty gest dokonuje cennego dzia\u0142ania
    misyjnego. Wraz z ludowym duszpasterstwem m\u0142odzie\u017cowym jest obecna
    nieod\u0142\u0105cznie misja ludowa, niemo\u017cliwa do skontrolowania, kt\u00f3ra \u0142amie
    wszelkie schematy ko\u015bcielne. Towarzyszmy jej, wspierajmy j\u0105, ale nie
    usi\u0142ujmy jej zbytnio regulowa\u0107.<\/li>
  240. Je\u015bli potrafimy s\u0142ucha\u0107 tego, co m\u00f3wi nam Duch, nie mo\u017cemy
    pomija\u0107 faktu, \u017ce duszpasterstwo m\u0142odzie\u017cowe musi by\u0107 zawsze
    duszpasterstwem misyjnym. M\u0142odzi bardzo si\u0119 ubogacaj\u0105, gdy pokonuj\u0105
    nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107 i znajduj\u0105 odwag\u0119, by p\u00f3j\u015b\u0107 odwiedzi\u0107 domy, i w ten spos\u00f3b
    129 Tam\u017ce, 4.
    130 Adhort. apost. Evangelii gaudium (24 listopada 2013), 124: AAS 105 (2013), 1072.
    131 Tam\u017ce, 122.
    84
    nawi\u0105zuj\u0105 kontakt z \u017cyciem ludzi, ucz\u0105 si\u0119 patrze\u0107 poza granice swojej
    rodziny i grupy, zaczynaj\u0105 rozumie\u0107 \u017cycie w szerszej perspektywie.
    Jednocze\u015bnie umacnia si\u0119 ich wiara i poczucie przynale\u017cno\u015bci do
    Ko\u015bcio\u0142a. Misje m\u0142odzie\u017cowe, kt\u00f3re zazwyczaj organizowane s\u0105 w okresie
    wakacyjnym po okresie przygotowa\u0144, mog\u0105 spowodowa\u0107 odnowienie
    do\u015bwiadczenia wiary, a nawet powa\u017cne zastanawianie si\u0119 nad swoim
    powo\u0142aniem.<\/li>
  241. Jednak\u017ce ludzie m\u0142odzi s\u0105 zdolni do stworzenia nowych form misji w
    r\u00f3\u017cnych dziedzinach. Na przyk\u0142ad, poniewa\u017c poruszaj\u0105 si\u0119 tak dobrze w
    sieciach spo\u0142eczno\u015bciowych, to trzeba ich zaanga\u017cowa\u0107, aby wype\u0142nili je
    Bogiem, braterstwem i zaanga\u017cowaniem.
    TOWARZYSZENIE OS\u00d3B DOROS\u0141YCH<\/li>
  242. Trzeba, by ludzie m\u0142odzi byli szanowani w swojej wolno\u015bci, ale
    potrzebuj\u0105 tak\u017ce towarzyszenia. Rodzina powinna by\u0107 pierwsz\u0105
    przestrzeni\u0105 akompaniamentu. Duszpasterstwo m\u0142odzie\u017cy proponuje
    projekt \u017cycia w oparciu o Chrystusa: budow\u0119 domu, rodziny zbudowanej
    na skale (por. Mt 7, 24-25). Ta rodzina, ten projekt, dla wi\u0119kszo\u015bci z nich
    skonkretyzuje si\u0119 w ma\u0142\u017ce\u0144stwie i mi\u0142o\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej. Dlatego konieczne
    jest, aby duszpasterstwo m\u0142odzie\u017cowe i rodzinne mia\u0142o naturaln\u0105
    ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107, dzia\u0142aj\u0105c w spos\u00f3b skoordynowany i zintegrowany, aby
    odpowiednio towarzyszy\u0107 procesowi powo\u0142aniowemu.<\/li>
  243. Wsp\u00f3lnota odgrywa bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w towarzyszeniu ludziom
    m\u0142odym, natomiast ca\u0142a wsp\u00f3lnota powinna czu\u0107 si\u0119 odpowiedzialn\u0105 za
    ich przyj\u0119cie, motywowanie, zach\u0119canie i pobudzanie. Oznacza to, \u017ce
    trzeba patrze\u0107 na m\u0142odych ze zrozumieniem, uznaniem i mi\u0142o\u015bci\u0105, a nie
    stale os\u0105dzaj\u0105c lub wymagaj\u0105c doskona\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra nie odpowiada ich
    wiekowi.<\/li>
  244. Na Synodzie \u201ewielu podkre\u015bla\u0142o brak os\u00f3b do\u015bwiadczonych i
    oddanych pos\u0142udze towarzyszenia. Przekonanie o warto\u015bci teologicznej i
    duszpasterskiej s\u0142uchania poci\u0105ga za sob\u0105 ponowne przemy\u015blenie, kt\u00f3re
    s\u0142u\u017cy odnowieniu form, poprzez kt\u00f3re zazwyczaj wyra\u017ca si\u0119 pos\u0142uga
    kap\u0142a\u0144ska oraz zweryfikowanie jej priorytet\u00f3w. Ponadto Synod
    potwierdza potrzeb\u0119 przygotowania wykwalifikowanych os\u00f3b
    konsekrowanych i \u015bwieckich, m\u0119\u017cczyzn i kobiet, kt\u00f3rzy mogliby
    85
    towarzyszy\u0107 ludziom m\u0142odym. Charyzmat s\u0142uchania, kt\u00f3ry Duch \u015awi\u0119ty
    rodzi we wsp\u00f3lnotach, m\u00f3g\u0142by tak\u017ce otrzyma\u0107 jak\u0105\u015b form\u0119 uznania
    instytucjonalnego dla pos\u0142ugi ko\u015bcielnej\u201d132.<\/li>
  245. Ponadto musimy szczeg\u00f3lnie towarzyszy\u0107 ludziom m\u0142odym, kt\u00f3rzy
    pojawiaj\u0105 si\u0119 jako potencjalni liderzy, tak aby mogli si\u0119 formowa\u0107 i
    przygotowa\u0107. Ludzie m\u0142odzi, kt\u00f3rzy spotkali si\u0119 przed Synodem, wezwali
    do rozwijania \u201eprogram\u00f3w formacyjnych dla m\u0142odych lider\u00f3w, kt\u00f3re b\u0119d\u0105
    s\u0142u\u017cy\u0142y ich ci\u0105g\u0142emu rozwojowi. Niekt\u00f3re m\u0142ode kobiety czuj\u0105, \u017ce brakuje
    wzorc\u00f3w kobiecych liderek w przestrzeni Ko\u015bcio\u0142a, a one r\u00f3wnie\u017c pragn\u0105
    dzieli\u0107 si\u0119 w Ko\u015bciele swoj\u0105 inteligencj\u0105 oraz umiej\u0119tno\u015bciami. Wierzymy
    r\u00f3wnie\u017c, \u017ce seminarzy\u015bci oraz osoby konsekrowane powinny mie\u0107 jeszcze
    wi\u0119ksz\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 towarzyszenia m\u0142odym liderom\u201d133.<\/li>
  246. M\u0142odzi sami opisali cechy, jakich oczekuj\u0105 od os\u00f3b im
    towarzysz\u0105cych i wyrazili to bardzo jasno: \u201eOd przewodnika w wierze
    oczekuje si\u0119, \u017ce b\u0119dzie wiernym chrze\u015bcijaninem, zaanga\u017cowanym w
    Ko\u015bciele i w \u015bwiecie, stale b\u0119dzie d\u0105\u017cy\u0142 do \u015bwi\u0119to\u015bci, b\u0119dzie powiernikiem,
    kt\u00f3ry nie wydaje os\u0105d\u00f3w, b\u0119dzie aktywnie s\u0142ucha\u0142 potrzeb m\u0142odych ludzi i
    na nie odpowiada\u0142, b\u0119dzie osob\u0105 g\u0142\u0119boko kochaj\u0105c\u0105 i \u015bwiadom\u0105 siebie, a
    tak\u017ce b\u0119dzie zna\u0142 swoje ograniczenia oraz rado\u015bci i cierpienia zwi\u0105zane z
    duchow\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0105. Szczeg\u00f3lnie istotn\u0105 cech\u0105 przewodnika jest
    umiej\u0119tno\u015b\u0107 uznania swojego cz\u0142owiecze\u0144stwa \u2013 tego, \u017ce pope\u0142nia si\u0119
    b\u0142\u0119dy, i \u017ce nie jest si\u0119 cz\u0142owiekiem bez skazy, ale grzesznikiem, kt\u00f3remu
    przebaczono. Czasami przewodnicy w wierze s\u0105 stawiani na piedestale,
    ale kiedy upadaj\u0105, mo\u017ce to mie\u0107 niszcz\u0105cy wp\u0142yw na dalsze
    zaanga\u017cowanie m\u0142odych w Ko\u015bciele. Przewodnicy nie powinni kierowa\u0107
    m\u0142odymi jak biernymi na\u015bladowcami, ale powinni i\u015b\u0107 razem z nimi,
    pozwalaj\u0105c im by\u0107 aktywnymi uczestnikami w\u0119dr\u00f3wki. Powinni
    uszanowa\u0107 wolno\u015b\u0107 zwi\u0105zan\u0105 z procesem rozeznawania i zapewni\u0107
    m\u0142odym narz\u0119dzia niezb\u0119dne na tej drodze. Przewodnik powinien wierzy\u0107
    ca\u0142ym sercem w to, \u017ce m\u0142ody cz\u0142owiek jest zdolny do uczestnictwa w \u017cyciu
    Ko\u015bcio\u0142a. Powinien piel\u0119gnowa\u0107 ziarna wiary w m\u0142odych, nie oczekuj\u0105c
    natychmiastowych owoc\u00f3w dzia\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego. Rola przewodnika
    nie jest i nie mo\u017ce by\u0107 zarezerwowana tylko dla ksi\u0119\u017cy i os\u00f3b
    132 DK 9.
    133 Dokument Przedsynodalnego Spotkania M\u0142odych dla przygotowania XV Zgromadzenia
    Og\u00f3lnego Synodu Biskup\u00f3w, Rzym (24 marca 2018), 12.
    86
    konsekrowanych. Ludzie \u015bwieccy tak\u017ce powinni by\u0107 do niej uprawnieni.
    Od wszystkich przewodnik\u00f3w oczekuje si\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105 dobrze ukszta\u0142towani
    oraz \u017ce stale b\u0119d\u0105 anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w osobist\u0105 formacj\u0119\u201d134.<\/li>
  247. Niew\u0105tpliwie instytucje edukacyjne Ko\u015bcio\u0142a s\u0105 wsp\u00f3lnotowym
    \u015brodowiskiem towarzyszenia, pozwalaj\u0105cym ukierunkowa\u0107 wielu
    m\u0142odych, zw\u0142aszcza w\u00f3wczas, gdy \u201estaraj\u0105 si\u0119 przyjmowa\u0107 wszystkich
    ludzi m\u0142odych, niezale\u017cnie od ich wybor\u00f3w religijnych, pochodzenia
    kulturowego czy sytuacji osobistej, rodzinnej lub spo\u0142ecznej. W ten
    spos\u00f3b Ko\u015bci\u00f3\u0142 w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata wnosi fundamentalny wk\u0142ad
    w zintegrowan\u0105 edukacj\u0119 m\u0142odych\u201d135. Bezpodstawnie ograniczy\u0142yby
    swoj\u0105 funkcj\u0119, je\u015bli ustanowi\u0142yby \u015bcis\u0142e kryteria dopuszczenia uczni\u00f3w i
    student\u00f3w lub ich pozostawania, poniewa\u017c pozbawia\u0142yby wielu m\u0142odych
    towarzyszenia, kt\u00f3re mog\u0142oby im pom\u00f3c w ubogaceniu swego \u017cycia.
    134 Tam\u017ce, 10.
    135 DK 15.
    87
    ROZDZIA\u0141 \u00d3SMY
    POWO\u0141ANIE<\/li>
  248. S\u0142owo \u201epowo\u0142anie\u201d mo\u017cna rozumie\u0107 w sensie szerokim jako
    wezwanie Boga. Obejmuje powo\u0142anie do \u017cycia, powo\u0142anie do przyja\u017ani z
    Nim, powo\u0142anie do \u015bwi\u0119to\u015bci itd. Ma ono wielk\u0105 warto\u015b\u0107, poniewa\u017c stawia
    ca\u0142e nasze \u017cycie przed tym Bogiem, kt\u00f3ry nas kocha, i pozwala nam
    zrozumie\u0107, \u017ce nic nie jest owocem bezsensownego chaosu, ale przeciwnie,
    wszystko mo\u017ce by\u0107 w\u0142\u0105czone w proces odpowiedzi Panu, kt\u00f3ry ma dla
    nas wspania\u0142y plan.<\/li>
  249. W Adhortacji Gaudete et exsultate zechcia\u0142em zastanowi\u0107 si\u0119 nad
    powo\u0142aniem wszystkich do rozwoju na chwa\u0142\u0119 Boga, i zaproponowa\u0142em
    \u201eprzedstawienie po raz kolejny powo\u0142ania do \u015bwi\u0119to\u015bci, pr\u00f3buj\u0105c uj\u0105\u0107 je w
    aktualnym kontek\u015bcie, z jego zagro\u017ceniami, wyzwaniami i
    mo\u017cliwo\u015bciami\u201d136. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II pom\u00f3g\u0142 nam odnowi\u0107
    \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego powo\u0142ania skierowanego do ka\u017cdego cz\u0142owieka:
    \u201eWszyscy wierni, wyposa\u017ceni w tyle tak wielkich \u015brodk\u00f3w zbawienia, we
    wszystkich sytuacjach \u017cyciowych i w ka\u017cdym stanie, powo\u0142ani s\u0105 przez
    Pana, ka\u017cdy na w\u0142a\u015bciwej sobie drodze, do doskona\u0142ej \u015bwi\u0119to\u015bci, jak i
    sam Ojciec jest doskona\u0142y\u201d137.
    POWO\u0141ANIE DO PRZYJA\u0179NI Z NIM<\/li>
  250. Spraw\u0105 podstawow\u0105 jest rozpoznanie i odkrycie, \u017ce tym, czego chce
    Jezus od ka\u017cdego cz\u0142owieka m\u0142odego, jest przede wszystkim jego
    przyja\u017a\u0144. To jest rozeznanie podstawowe. W dialogu zmartwychwsta\u0142ego
    Pana ze swoim przyjacielem Szymonem Piotrem wspania\u0142e pytanie
    brzmia\u0142o: \u201eSzymonie, synu Jana, czy mi\u0142ujesz Mnie?\u201d (J 21, 16). To
    136 N. 2.
    137 Konst, dogmat. Lumen gentium o Ko\u015bciele w \u015bwiecie wsp\u00f3\u0142czesnym, 11.
    88
    znaczy: czy kochasz mnie jako przyjaciela? Misja, kt\u00f3r\u0105 otrzymuje Piotr,
    by troszczy\u0107 si\u0119 o Jego owce i baranki zawsze b\u0119dzie zwi\u0105zana z t\u0105
    bezinteresown\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105, z t\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 przyja\u017ani.<\/li>
  251. A je\u015bli by\u0142by konieczny przyk\u0142ad przeciwny, to przywo\u0142ajmy
    spotkanie-starcie mi\u0119dzy Panem a bogatym m\u0142odzie\u0144cem, kt\u00f3re wyra\u017anie
    nam m\u00f3wi, \u017ce ten m\u0142ody cz\u0142owiek nie zauwa\u017cy\u0142 mi\u0142uj\u0105cego spojrzenia
    Pana (por. Mk 10, 21). Odszed\u0142 zasmucony, po tym jak pod\u0105\u017ca\u0142 za
    dobrym natchnieniem, poniewa\u017c nie potrafi\u0142 oderwa\u0107 si\u0119 od wielu rzeczy,
    kt\u00f3re posiada\u0142 (por. Mt 19, 22). Straci\u0142 okazj\u0119 tego, co z pewno\u015bci\u0105 mog\u0142o
    by\u0107 wielk\u0105 przyja\u017ani\u0105. A my pozostajemy, nie wiedz\u0105c, czym m\u00f3g\u0142by by\u0107
    dla nas, co m\u00f3g\u0142 by\u0142 uczyni\u0107 dla ludzko\u015bci ten wyj\u0105tkowy m\u0142odzieniec, na
    kt\u00f3rego Jezus spojrza\u0142 z mi\u0142o\u015bci\u0105 i do kt\u00f3rego wyci\u0105gn\u0105\u0142 r\u0119k\u0119.<\/li>
  252. Poniewa\u017c \u201e\u017cycie dane nam przez Jezusa jest histori\u0105 mi\u0142o\u015bci,
    histori\u0105 \u017cycia, kt\u00f3re chce si\u0119 po\u0142\u0105czy\u0107 z naszym \u017cyciem i zapu\u015bci\u0107
    korzenie w ziemi ka\u017cdego z nas. To \u017cycie nie jest zbawieniem
    zawieszonym \u00abw chmurze\u00bb, czekaj\u0105cym na pobranie, ani now\u0105 \u00abaplikacj\u0105\u00bb
    do odkrycia lub \u0107wiczeniem umys\u0142owym b\u0119d\u0105cym owocem technik
    rozwoju osobowego. \u017bycie, kt\u00f3re daje nam B\u00f3g, nie jest te\u017c tutorialem
    pomagaj\u0105cym pozna\u0107 ostatnie nowo\u015bci. Zbawienie, kt\u00f3re daje nam B\u00f3g,
    jest zaproszeniem do udzia\u0142u w historii mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra przeplata si\u0119 z
    naszymi dziejami; kt\u00f3ra \u017cyje i chce si\u0119 zrodzi\u0107 w\u015br\u00f3d nas, aby\u015bmy mogli
    przynosi\u0107 owoce tam, gdzie jeste\u015bmy, b\u0119d\u0105c takimi, jakimi jeste\u015bmy i z
    kim jeste\u015bmy. Tam Pan przychodzi, aby sia\u0107 i by by\u0107 zasiewany\u201d138.
    TWOJE BYCIE DLA INNYCH<\/li>
  253. Chcia\u0142bym si\u0119 teraz zastanowi\u0107 nad powo\u0142aniem rozumianym w
    \u015bcis\u0142ym sensie wezwania do konkretnej s\u0142u\u017cby dla innych. Jeste\u015bmy
    powo\u0142ani przez Pana, by\u015bmy uczestniczyli w Jego dziele stw\u00f3rczym,
    wnosz\u0105c nasz wk\u0142ad w dobro wsp\u00f3lne na podstawie otrzymanych
    zdolno\u015bci.
    138 Przem\u00f3wienie podczas czuwania z m\u0142odymi XXXIV \u015awiatowego Dnia M\u0142odzie\u017cy w
    Panamie (26 stycznia 2019): L\u2019Osservatore Romano, wyd. polskie, n. 2 (410)\/2019, s.
    26.
    89<\/li>
  254. To powo\u0142anie misyjne dotyczy naszego bycia dla innych, Nasze \u017cycie
    na ziemi osi\u0105ga bowiem swoj\u0105 pe\u0142ni\u0119, kiedy staje si\u0119 ofiar\u0105.
    Przypominam, \u017ce \u201emisja w sercu ludu nie jest cz\u0119\u015bci\u0105 mojego \u017cycia ani
    ozdob\u0105, kt\u00f3r\u0105 mog\u0119 zdj\u0105\u0107; nie jest dodatkiem ani jeszcze jedn\u0105 chwil\u0105 w
    \u017cyciu. Jest czym\u015b, czego nie mog\u0119 wykorzeni\u0107 z siebie, je\u015bli nie chc\u0119
    siebie zniszczy\u0107. Ja jestem misj\u0105 na tym \u015bwiecie, i dlatego jestem w tym
    \u015bwiecie\u201d139. Zatem musimy my\u015ble\u0107, \u017ce wszelkie duszpasterstwo jest
    duszpasterstwem powo\u0142aniowym, wszelka formacja jest powo\u0142aniowa i
    wszelka duchowo\u015b\u0107 jest powo\u0142aniowa.<\/li>
  255. Twoje powo\u0142anie nie polega tylko na czynno\u015bciach, jakie musisz
    wykona\u0107, chocia\u017c si\u0119 w nich wyra\u017ca. Jest czym\u015b wi\u0119cej, jest drog\u0105
    ukierunkowuj\u0105c\u0105 wiele trud\u00f3w i dzia\u0142a\u0144 w stron\u0119 s\u0142u\u017cby. Z tego wzgl\u0119du
    rozeznaj\u0105c powo\u0142ania, wa\u017cne jest zobaczenie, czy kto\u015b rozpoznaje w sobie
    zdolno\u015bci niezb\u0119dne do tej specyficznej s\u0142u\u017cby dla spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/li>
  256. Nadaje to bardzo du\u017c\u0105 warto\u015b\u0107 tym zadaniom, poniewa\u017c przestaj\u0105
    by\u0107 sum\u0105 dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re wykonuje si\u0119, by zarabia\u0107, by\u0107 zaj\u0119tymi lub
    zadowoli\u0107 innych. Wszystko to stanowi powo\u0142anie, poniewa\u017c jeste\u015bmy
    wezwani, istnieje co\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko pragmatyczny wyb\u00f3r z naszej
    strony. Ostatecznie chodzi o rozpoznanie, po co jestem stworzony, z
    jakiego powodu odchodz\u0119 z tej ziemi, jaki jest plan Pana dla mojego \u017cycia.
    Nie wska\u017ce mi wszystkich miejsc, czas\u00f3w i szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, kt\u00f3re roztropnie
    wybior\u0119, ale na pewno b\u0119dzie ukierunkowanie, kt\u00f3re On powinien mi
    wskaza\u0107, bo jest moim Stw\u00f3rc\u0105, moim Garncarzem i musz\u0119 us\u0142ysze\u0107 Jego
    g\u0142os, aby da\u0107 si\u0119 Mu kszta\u0142towa\u0107 i prowadzi\u0107. W\u00f3wczas b\u0119d\u0119 tym, czym
    powinienem, i b\u0119d\u0119 r\u00f3wnie\u017c wierny mojej osobistej rzeczywisto\u015bci.<\/li>
  257. Do realizacji w\u0142asnego powo\u0142ania konieczne jest rozwijanie,
    sprawienie, by wzesz\u0142o, i piel\u0119gnowanie tego wszystkiego, czym jeste\u015bmy.
    Nie chodzi o wymy\u015blanie siebie, o stworzenie siebie z niczego, ale o
    odkrywanie siebie w \u015bwietle Boga i sprawienie rozkwitu swej istoty:
    \u201ewed\u0142ug Bo\u017cego planu ka\u017cdy cz\u0142owiek jest powo\u0142any do rozwijania
    samego siebie, gdy\u017c wszelkie \u017cycie ludzkie przeznaczone jest przez Boga
    do jakiego\u015b zadania\u201d140. Twoje powo\u0142anie prowadzi ci\u0119 do wydobycia z
    siebie tego, co w tobie najlepsze dla chwa\u0142y Boga i dla dobra innych.
    139 Adhort. apost. Evangelii gaudium (24 listopada 2013), 273: AAS 105 (2013), 1130.
    140 \u015aW. PAWE\u0141 VI, Enc. Populorum progressio (26 marca 1967), 15: AAS 59 (1967), 265.
    90
    Chodzi nie tylko o czynienie rzeczy, ale o czynienie ich z pewnym sensem,
    z pewnym ukierunkowaniem. W zwi\u0105zku z tym \u015bwi\u0119ty Albert Hurtado
    powiedzia\u0142 m\u0142odym ludziom, \u017ce kurs musi by\u0107 traktowany bardzo
    powa\u017cnie: \u201eNa statku niedba\u0142y nawigator zostaje zwolniony natychmiast,
    bo to, co ma w r\u0119ku, jest nazbyt \u015bwi\u0119te. A czy w \u017cyciu dbamy o nasz
    kurs? Jaki jest tw\u00f3j kurs? Gdyby trzeba by\u0142o dalej rozwodzi\u0107 si\u0119 nad t\u0105
    ide\u0105, to prosz\u0119 ka\u017cdego z was, aby\u015bcie przypisali jej najwy\u017csz\u0105 wag\u0119,
    poniewa\u017c je\u015bli to si\u0119 uda, to oznacza to po prostu osi\u0105gni\u0119cie sukcesu;
    pora\u017cka w tej dziedzinie jest zwyczajnie kl\u0119sk\u0105\u201d141.<\/li>
  258. To \u201ebycie dla innych\u201d w \u017cyciu ka\u017cdej m\u0142odej osoby jest zazwyczaj
    zwi\u0105zane z dwiema podstawowymi kwestiami: stworzeniem nowej rodziny
    i prac\u0105. R\u00f3\u017cne ankiety, kt\u00f3re zosta\u0142y przeprowadzone w\u015br\u00f3d m\u0142odych,
    potwierdzaj\u0105 po raz kolejny, \u017ce s\u0105 to dwie g\u0142\u00f3wne kwestie, kt\u00f3re ich
    dotycz\u0105 i niepokoj\u0105. Obie musz\u0105 by\u0107 przedmiotem szczeg\u00f3lnego
    rozeznania. Zatrzymajmy si\u0119 pokr\u00f3tce nad nimi.
    MI\u0141O\u015a\u0106 I RODZINA<\/li>
  259. Ludzie m\u0142odzi mocno odczuwaj\u0105 powo\u0142anie do mi\u0142o\u015bci i marz\u0105 o
    spotkaniu w\u0142a\u015bciwej osoby, z kt\u00f3r\u0105 mogliby stworzy\u0107 rodzin\u0119 i razem
    budowa\u0107 \u017cycie. Bez w\u0105tpienia jest to powo\u0142anie, kt\u00f3re sam B\u00f3g proponuje
    poprzez uczucia, pragnienia, marzenia. Na ten temat zastanawia\u0142em si\u0119
    intensywnie w Adhortacji Amoris laetitia i zapraszam wszystkich m\u0142odych
    do przeczytania, zw\u0142aszcza rozdzia\u0142\u00f3w 4 i 5.<\/li>
  260. Lubi\u0119 my\u015ble\u0107, \u017ce \u201edwoje chrze\u015bcijan, kt\u00f3rzy zawieraj\u0105 zwi\u0105zek
    ma\u0142\u017ce\u0144ski, rozpozna\u0142o w swojej historii mi\u0142o\u015bci wezwanie Pana,
    powo\u0142anie do tego, aby z dwojga, z m\u0119\u017cczyzny i kobiety, utworzy\u0107 jedno
    cia\u0142o, jedno \u017cycie. A sakrament ma\u0142\u017ce\u0144stwa obejmuje t\u0119 mi\u0142o\u015b\u0107 \u0142ask\u0105
    Boga, zakorzenia j\u0105 w samym Bogu. Z takim darem, maj\u0105c pewno\u015b\u0107 tego
    141 Meditaci\u00f3n de Semana Santa para j\u00f3venes, escrita a bordo de un barco de carga,
    regresando de Estados Unidos, 1946: https:\/\/www.padrealbertohurtado.cl\/escritos-
    2\/).
    91
    powo\u0142ania, mo\u017cna wyruszy\u0107 w drog\u0119, nie l\u0119kaj\u0105c si\u0119 niczego, mo\u017cna
    stawi\u0107 czo\u0142a wszystkiemu, razem!\u201d142.<\/li>
  261. W tym kontek\u015bcie przypominam, \u017ce B\u00f3g stworzy\u0142 nas jako istoty
    p\u0142ciowe. On sam \u201estworzy\u0142 p\u0142ciowo\u015b\u0107, kt\u00f3ra jest wspania\u0142ym darem dla
    Jego stworze\u0144\u201d143. W ramach powo\u0142ania do ma\u0142\u017ce\u0144stwa musimy uzna\u0107 i
    by\u0107 wdzi\u0119cznymi, \u017ce \u201ep\u0142ciowo\u015b\u0107, seks, to dar od Boga, bez jakiegokolwiek
    tabu. To dar Bo\u017cy, dar, kt\u00f3rym obdarza nas Pan. Ma dwa cele: wzajemn\u0105
    mi\u0142o\u015b\u0107 i rodzenie \u017cycia. To pasja, nami\u0119tna mi\u0142o\u015b\u0107. Prawdziwa mi\u0142o\u015b\u0107 jest
    nami\u0119tna. Mi\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyzn\u0105 a kobiet\u0105, gdy jest nami\u0119tna,
    prowadzi ci\u0119 do dawania \u017cycia na zawsze. Zawsze. I do oddania go z
    cia\u0142em i dusz\u0105\u201d144.<\/li>
  262. Synod podkre\u015bli\u0142, \u017ce \u201erodzina nadal jest dla ludzi m\u0142odych g\u0142\u00f3wnym
    punktem odniesienia. Dzieci doceniaj\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 i trosk\u0119 rodzic\u00f3w, zale\u017cy im
    na wi\u0119ziach rodzinnych i maj\u0105 nadziej\u0119, \u017ce im samym uda si\u0119 stworzy\u0107
    rodzin\u0119. Niew\u0105tpliwie wzrost liczby separacji, rozwod\u00f3w, powt\u00f3rnych
    zwi\u0105zk\u00f3w i rodzin niepe\u0142nych mo\u017ce powodowa\u0107 u m\u0142odych wielkie
    cierpienia i kryzysy to\u017csamo\u015bci. Czasami musz\u0105 podj\u0105\u0107 obowi\u0105zki, kt\u00f3re
    nie s\u0105 proporcjonalne do ich wieku i zmuszaj\u0105 ich do przedwczesnego
    stawania si\u0119 doros\u0142ymi. Dziadkowie cz\u0119sto maj\u0105 decyduj\u0105cy wp\u0142yw na
    uczucia i wychowanie religijne: dzi\u0119ki swojej m\u0105dro\u015bci s\u0105 decyduj\u0105cym
    ogniwem w relacjach mi\u0119dzypokoleniowych\u201d145.<\/li>
  263. To prawda, \u017ce trudno\u015bci, z kt\u00f3rymi borykaj\u0105 si\u0119 w swojej rodzinie,
    prowadz\u0105 rzecz jasna wielu ludzi m\u0142odych do zastanawiania si\u0119, czy
    warto za\u0142o\u017cy\u0107 now\u0105 rodzin\u0119, by\u0107 wiernymi, hojnymi. Chc\u0119 wam
    powiedzie\u0107, \u017ce tak, \u017ce warto postawi\u0107 na rodzin\u0119 i \u017ce w niej znajdziecie
    najlepsze bod\u017ace do dojrzewania i najpi\u0119kniejsze rado\u015bci do dzielenia si\u0119.
    Nie pozw\u00f3lcie, by ukradziono wam mo\u017cliwo\u015b\u0107 kochania na serio. Nie
    dajcie si\u0119 zwie\u015b\u0107 tym, kt\u00f3rzy proponuj\u0105 \u017cycie indywidualistycznego
    142 Spotkanie z m\u0142odzie\u017c\u0105 Umbrii w Asy\u017cu (4 pa\u017adziernika 2013): L\u2019Osservatore Romano,
    wyd. polskie, n. 11 (357)\/2013, s. 16.
    143 Posynodalna Adhort. apost. Amoris laetitia (19 marca 2016), 150: AAS 108 (2016),
    369.
    144 Udienza ad un Gruppo di Giovani della Diocesi di Grenoble-Vienne (Francia), (17
    settembre 2018): L\u2019Osservatore Romano, 19 wrze\u015bnia 2018, 8.
    145 DK 32.
    92
    rozpasania, kt\u00f3re w ostatecznym rachunku prowadzi do izolacji i
    najgorszej samotno\u015bci.<\/li>
  264. Dzisiaj panuje kultura tymczasowo\u015bci, kt\u00f3ra jest z\u0142udzeniem. Wiara,
    \u017ce nic nie mo\u017ce by\u0107 ostateczne, to oszustwo i k\u0142amstwo. Cz\u0119sto \u201eniekt\u00f3rzy
    twierdz\u0105, \u017ce ma\u0142\u017ce\u0144stwo dzi\u015b \u00abwysz\u0142o z mody\u00bb [\u2026] W kulturze
    tymczasowo\u015bci, wzgl\u0119dno\u015bci wielu g\u0142osi, \u017ce trzeba \u00abcieszy\u0107 si\u0119\u00bb chwil\u0105, \u017ce
    nie warto anga\u017cowa\u0107 si\u0119 na ca\u0142e \u017cycie, podejmowa\u0107 decyzji ostatecznych
    [\u2026] Ja natomiast prosz\u0119 was, aby\u015bcie byli rewolucyjni, by\u015bcie szli pod
    pr\u0105d; tak, prosz\u0119, aby\u015bcie w tym wzgl\u0119dzie buntowali si\u0119 przeciwko owej
    kulturze tymczasowo\u015bci, kt\u00f3ra w istocie my\u015bli, \u017ce nie jeste\u015bcie zdolni do
    odpowiedzialno\u015bci, \u017ce nie jeste\u015bcie w stanie prawdziwie kocha\u0107\u201d146. Ja
    mam natomiast do was zaufanie i dlatego zach\u0119cam was do obrania
    ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/li>
  265. Konieczne jest przygotowanie si\u0119 do ma\u0142\u017ce\u0144stwa, a to wymaga
    wychowania siebie samego, rozwijania najlepszych cn\u00f3t, przede
    wszystkim mi\u0142o\u015bci, cierpliwo\u015bci, zdolno\u015bci do dialogu i s\u0142u\u017cby. Obejmuje
    ono r\u00f3wnie\u017c wychowywanie swojej seksualno\u015bci, aby coraz mniej stawa\u0142a
    si\u0119 narz\u0119dziem wykorzystywania innych, a coraz bardziej zdolno\u015bci\u0105 do
    ca\u0142kowitego dania siebie drugiej osobie, w spos\u00f3b wy\u0142\u0105czny i
    wielkoduszny.<\/li>
  266. Biskupi kolumbijscy nauczali nas, \u017ce \u201eChrystus wie, \u017ce
    ma\u0142\u017conkowie nie s\u0105 doskonali i \u017ce musz\u0105 przezwyci\u0119\u017cy\u0107 swoj\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107 i
    niesta\u0142o\u015b\u0107, aby ich mi\u0142o\u015b\u0107 mog\u0142a wzrasta\u0107 i trwa\u0107. Dlatego udziela
    ma\u0142\u017conkom \u0142aski, kt\u00f3ra jednocze\u015bnie jest \u015bwiat\u0142em i si\u0142\u0105, pozwalaj\u0105c\u0105 im
    realizowa\u0107 ich plan \u017cycia ma\u0142\u017ce\u0144skiego zgodnie z zamys\u0142em Bo\u017cym\u201d147.<\/li>
  267. Tym, kt\u00f3rzy nie s\u0105 powo\u0142ani do ma\u0142\u017ce\u0144stwa albo \u017cycia
    konsekrowanego, trzeba zawsze przypomina\u0107, \u017ce pierwszym i
    najwa\u017cniejszym powo\u0142aniem jest powo\u0142anie chrzcielne. Osoby nieb\u0119d\u0105ce
    w ma\u0142\u017ce\u0144stwie, r\u00f3wnie\u017c nie z wyboru, mog\u0105 w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny sta\u0107 si\u0119
    \u015bwiadkami tego powo\u0142ania na drodze ich osobistego wzrastania.
    146 Spotkanie z wolontariuszami XXVIII \u015awiatowego Dnia M\u0142odzie\u017cy w Rio de Janerio (28
    lipca 2013): Insegnamenti 1-2 (2013), 125.
    147 CONFERENCIA EPISCOPAL DE COLOMBIA, Mensaje Cristiano sobre el matrimonio
    (14 maja 1981).
    93
    PRACA<\/li>
  268. Biskupi Stan\u00f3w Zjednoczonych wyra\u017anie wskazali, \u017ce wej\u015bcie
    m\u0142odych w doros\u0142o\u015b\u0107 \u201ecz\u0119sto oznacza wkroczenie danej osoby w \u015bwiat
    pracy. Sta\u0142ym tematem rozmowy jest pytanie: \u00abW jaki spos\u00f3b zarabiasz
    na \u017cycie?\u00bb, poniewa\u017c praca jest wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 ich egzystencji. Dla
    m\u0142odych doros\u0142ych to do\u015bwiadczenie jest bardzo p\u0142ynne, poniewa\u017c
    przechodz\u0105 z jednej pracy do drugiej, a nawet zmieniaj\u0105 zaw\u00f3d z jednego
    na drugi. Praca mo\u017ce dyktowa\u0107 im spos\u00f3b wykorzystania czasu i mo\u017ce
    okre\u015bli\u0107, na co mog\u0105 sobie pozwoli\u0107 lub co mog\u0105 kupi\u0107. Mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c
    okre\u015bli\u0107 jako\u015b\u0107 i ilo\u015b\u0107 czasu wolnego. Praca okre\u015bla i wp\u0142ywa na
    to\u017csamo\u015b\u0107 i samoocen\u0119 m\u0142odego doros\u0142ego i jest g\u0142\u00f3wnym miejscem, w
    kt\u00f3rym rozwijaj\u0105 si\u0119 przyja\u017anie oraz inne relacje, poniewa\u017c generalnie nie
    jest wykonywana samodzielnie. M\u0142odzi, m\u0119\u017cczy\u017ani i kobiety, m\u00f3wi\u0105 o
    pracy jako o pe\u0142nieniu funkcji i jako o czym\u015b, co zapewnia znaczenie.
    Praca pozwala m\u0142odym doros\u0142ym zaspokoi\u0107 ich potrzeby praktyczne, a co
    wa\u017cniejsze, szuka\u0107 sensu i spe\u0142nienia swoich marze\u0144 i wizji. Chocia\u017c
    praca mo\u017ce nie pom\u00f3c w spe\u0142nieniu ich marze\u0144, wa\u017cne jest, aby m\u0142odzi
    doro\u015bli piel\u0119gnowali wizj\u0119, nauczyli si\u0119 pracowa\u0107 w spos\u00f3b prawdziwie
    osobisty i \u017cyciodajny, i stale rozeznawali Bo\u017ce powo\u0142anie\u201d148.<\/li>
  269. Zach\u0119cam m\u0142odych, by nie oczekiwali, \u017ce b\u0119d\u0105 \u017cy\u0107, nie pracuj\u0105c,
    b\u0119d\u0105c uzale\u017cnionymi od pomocy innych. To nie jest dobre, poniewa\u017c
    \u201epraca jest konieczno\u015bci\u0105, cz\u0119\u015bci\u0105 sensu \u017cycia na tej ziemi, sposobem
    dojrzewania, ludzkiego rozwoju i osobistego spe\u0142nienia. Z tego wzgl\u0119du
    finansowa pomoc ubogim powinna by\u0107 zawsze rozwi\u0105zaniem dora\u017anym,
    aby zaradzi\u0107 pilnym potrzebom\u201d149. Wynika st\u0105d, \u017ce \u201educhowo\u015b\u0107
    chrze\u015bcija\u0144ska wraz z kontemplacyjnym zadziwieniem stworzeniami,
    jakie znajdujemy u \u015bwi\u0119tego Franciszka z Asy\u017cu, rozwin\u0119\u0142a tak\u017ce bogate i
    w\u0142a\u015bciwe rozumienie pracy, jak to wida\u0107 na przyk\u0142ad w \u017cyciu
    b\u0142ogos\u0142awionego Karola de Foucauld i jego uczni\u00f3w\u201d150.
    148 UNITED STATES CONFERENCE OF CATHOLIC BISHOPS, Sons and Daughters of
    Light: A Pastoral Plan for Ministry with Young Adults, November 12, 1996, Part One,
    3.
    149 Enc. Laudato si\u2019 (24 maja 2015), 128: AAS 107 (2015), 898.
    150 Tam\u017ce, 125: 897.
    94<\/li>
  270. Synod podkre\u015bli\u0142, \u017ce \u015bwiat pracy to obszar, w kt\u00f3rym m\u0142odzi ludzie
    \u201edo\u015bwiadczaj\u0105 form wykluczenia i marginalizacji. Pierwsz\u0105 i
    najpowa\u017cniejsz\u0105 z nich jest bezrobocie w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3re w
    niekt\u00f3rych krajach osi\u0105ga poziom horrendalny. Brak pracy nie tylko
    powoduje ub\u00f3stwo, ale tak\u017ce ogranicza zdolno\u015b\u0107 m\u0142odych do marze\u0144 i
    nadziei oraz pozbawia ich mo\u017cliwo\u015bci przyczynienia si\u0119 do rozwoju
    spo\u0142ecze\u0144stwa. W wielu krajach sytuacja ta spowodowana jest tym, \u017ce
    niekt\u00f3re warstwy m\u0142odzie\u017cy nie maj\u0105 odpowiednich umiej\u0119tno\u015bci
    zawodowych, tak\u017ce z powodu brak\u00f3w systemu wychowawczego i
    formacyjnego. Cz\u0119sto brak perspektyw zawodowych, dotykaj\u0105cy m\u0142odych
    ludzi, jest wynikiem interes\u00f3w ekonomicznych, polegaj\u0105cych na wyzysku
    pracy\u201d151.<\/li>
  271. Jest to kwestia bardzo delikatna, kt\u00f3r\u0105 polityka powinna traktowa\u0107
    jako zagadnienie priorytetowe, szczeg\u00f3lnie teraz, kiedy pr\u0119dko\u015b\u0107 zmian
    technologicznych wraz z obsesj\u0105 zmniejszenia koszt\u00f3w pracy mo\u017ce
    szybko doprowadzi\u0107 do zast\u0105pienia licznych miejsc pracy urz\u0105dzeniami
    mechanicznymi. Idzie o kwesti\u0119 fundamentaln\u0105 dla spo\u0142ecze\u0144stwa,
    poniewa\u017c praca dla cz\u0142owieka m\u0142odego nie jest po prostu dzia\u0142alno\u015bci\u0105
    zmierzaj\u0105c\u0105 do wytworzenia dochodu. Jest wyrazem ludzkiej godno\u015bci,
    jest drog\u0105 dojrzewania i integracji spo\u0142ecznej, jest sta\u0142ym bod\u017acem do
    wzrastania w odpowiedzialno\u015bci i kreatywno\u015bci, jest zabezpieczeniem
    przed sk\u0142onno\u015bci\u0105 do indywidualizmu i wygody, i jest tak\u017ce oddawaniem
    chwa\u0142y Bogu poprzez rozw\u00f3j swoich zdolno\u015bci.<\/li>
  272. Nie zawsze osoba m\u0142oda ma mo\u017cliwo\u015bci decydowania na co chce
    po\u015bwi\u0119ci\u0107 swoje wysi\u0142ki, na jakie zadania b\u0119dzie wykorzystywa\u0142a swoj\u0105
    energi\u0119 i swoj\u0105 zdolno\u015b\u0107 do innowacji. Niezale\u017cnie bowiem od w\u0142asnych
    pragnie\u0144, i znacznie bardziej ni\u017c zdolno\u015bci i rozeznanie, istniej\u0105 twarde
    granice rzeczywisto\u015bci. To prawda, \u017ce nie mo\u017cesz \u017cy\u0107 bez pracy i \u017ce
    czasami musisz zaakceptowa\u0107 to, co znajdziesz, ale nigdy nie porzucaj
    swoich marze\u0144, nigdy nie zakopuj definitywnie powo\u0142ania, nigdy si\u0119 nie
    poddawaj. Zawsze szukaj przynajmniej cz\u0119\u015bciowych lub niedoskona\u0142ych
    sposob\u00f3w \u017cycia tym, co w twoim rozeznaniu uznajesz jako prawdziwe
    powo\u0142anie.<\/li>
  273. Kiedy kto\u015b odkrywa, \u017ce B\u00f3g go do czego\u015b wzywa, \u017ce na to zosta\u0142
    stworzony \u2013 mo\u017ce to by\u0107 piel\u0119gniarstwo, stolarka, komunikacja,
    151 DK 40.
    95
    in\u017cynieria, nauczanie, sztuka lub jakakolwiek inna praca \u2013 to b\u0119dzie
    w\u00f3wczas zdolny do wydobycia swoich najlepszych umiej\u0119tno\u015bci,
    ofiarno\u015bci, hojno\u015bci i po\u015bwi\u0119cenia si\u0119. \u015awiadomo\u015b\u0107, \u017ce nie robisz rzeczy,
    po to by je robi\u0107, ale maj\u0105 one sens, jako odpowied\u017a na powo\u0142anie
    rozbrzmiewaj\u0105ce w g\u0142\u0119bi twej istoty, aby da\u0107 co\u015b dla innych, sprawia, \u017ce
    dzia\u0142alno\u015b\u0107 ta daje naszemu sercu szczeg\u00f3lne do\u015bwiadczenie pe\u0142ni. To
    w\u0142a\u015bnie m\u00f3wi\u0142a staro\u017cytna biblijna Ksi\u0119ga Koheleta: \u201ezobaczy\u0142em wi\u0119c, i\u017c
    nie ma nic lepszego nad to, \u017ce si\u0119 cz\u0142owiek cieszy ze swoich dzie\u0142\u201d (Koh 3,
    22).
    POWO\u0141ANIA DO SZCZEG\u00d3LNEJ KONSEKRACJI<\/li>
  274. Je\u015bli wyjdziemy z przekonania, \u017ce Duch \u015awi\u0119ty nadal budzi
    powo\u0142ania do kap\u0142a\u0144stwa i \u017cycia zakonnego, to mo\u017cemy \u201eponownie
    zarzuci\u0107 sieci\u201d w imi\u0119 Pana, z ca\u0142\u0105 ufno\u015bci\u0105. Mo\u017cemy i musimy odwa\u017cy\u0107
    si\u0119, by powiedzie\u0107 ka\u017cdemu m\u0142odemu cz\u0142owiekowi, by zastanowi\u0142 si\u0119 nad
    mo\u017cliwo\u015bci\u0105 p\u00f3j\u015bcia t\u0105 drog\u0105.<\/li>
  275. Czasami przedstawia\u0142em t\u0119 propozycj\u0119 ludziom m\u0142odym, kt\u00f3rzy
    odpowiadali mi niemal kpin\u0105: \u201eNie, naprawd\u0119 nie p\u00f3jd\u0119 w t\u0119 stron\u0119\u201d.
    Jednak kilka lat p\u00f3\u017aniej niekt\u00f3rzy z nich byli w seminarium duchownym.
    Pan nie mo\u017ce nie dotrzyma\u0107 swojej obietnicy, \u017ce nie opu\u015bci Ko\u015bcio\u0142a
    pozbawionego pasterzy, bez kt\u00f3rych nie m\u00f3g\u0142by \u017cy\u0107 ani wype\u0142nia\u0107 swojej
    misji. A je\u015bli niekt\u00f3rzy ksi\u0119\u017ca nie daj\u0105 dobrego \u015bwiadectwa, to z tego
    powodu Pan nie przestanie powo\u0142ywa\u0107. Wr\u0119cz przeciwnie, podwaja
    stawk\u0119, poniewa\u017c nie przestaje troszczy\u0107 si\u0119 o sw\u00f3j umi\u0142owany Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/li>
  276. W rozeznawaniu powo\u0142ania nie mo\u017cna wyklucza\u0107 mo\u017cliwo\u015bci
    po\u015bwi\u0119cenia si\u0119 Bogu w kap\u0142a\u0144stwie, w \u017cyciu zakonnym lub w innych
    formach konsekracji. Dlaczego to wyklucza\u0107? B\u0105d\u017a pewien, \u017ce je\u015bli
    rozpoznasz powo\u0142anie Bo\u017ce i p\u00f3jdziesz za nim, to b\u0119dzie to tym, co nada
    pe\u0142ni\u0119 twojemu \u017cyciu.<\/li>
  277. Jezus idzie mi\u0119dzy nami, tak jak to czyni\u0142 w Galilei. Przechodzi
    przez nasze ulice, zatrzymuje si\u0119 i patrzy nam w oczy, bez po\u015bpiechu.
    Jego powo\u0142anie jest poci\u0105gaj\u0105ce i fascynuj\u0105ce. Ale dzisiaj niepok\u00f3j i
    szybko\u015b\u0107 tak wielu bod\u017ac\u00f3w, kt\u00f3re nas bombarduj\u0105, sprawiaj\u0105, \u017ce nie ma
    miejsca na t\u0119 cisz\u0119 wewn\u0119trzn\u0105, w kt\u00f3rej dostrzegamy spojrzenie Jezusa i
    s\u0142yszymy Jego wo\u0142anie. W mi\u0119dzyczasie otrzymasz wiele propozycji
    96
    dobrze opakowanych, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 pi\u0119kne i intensywne, cho\u0107 z
    czasem zostawi\u0105 ci\u0119 tylko pustym, znu\u017conym i samotnym. Nie pozw\u00f3l,
    aby tak ci si\u0119 przydarzy\u0142o, poniewa\u017c turbina tego \u015bwiata wci\u0105ga ci\u0119 w
    bezsensowny bieg, bez ukierunkowania, bez jasnych cel\u00f3w. W ten spos\u00f3b
    zmarnuje si\u0119 wiele twoich wysi\u0142k\u00f3w. Lepiej szukaj tych przestrzeni
    spokoju i ciszy, kt\u00f3re pozwol\u0105 ci si\u0119 zastanowi\u0107, pomodli\u0107, spojrze\u0107 lepiej
    w otaczaj\u0105cy ci\u0119 \u015bwiat, a wtedy wraz z Jezusem b\u0119dziesz w stanie
    rozpozna\u0107, jakie jest twoje powo\u0142anie na tej ziemi.
    97
    ROZDZIA\u0141 DZIEWI\u0104TY
    ROZEZNAWANIE<\/li>
  278. Nad og\u00f3lnie rozumianym tematem rozeznawania zatrzyma\u0142em si\u0119
    ju\u017c w Adhortacji apostolskiej Gaudete et exsultate. Pozw\u00f3lcie, \u017ce teraz
    podejm\u0119 niekt\u00f3re z tych refleksji, odnosz\u0105c je do rozeznawania w\u0142asnego
    powo\u0142ania w \u015bwiecie.<\/li>
  279. Przypominam, \u017ce wszyscy, ale \u201eszczeg\u00f3lnie m\u0142odzi ludzie, s\u0105
    nara\u017ceni na nieustanny zapping [skakanie po kana\u0142ach]. Mo\u017cna porusza\u0107
    si\u0119 w dw\u00f3ch lub trzech przestrzeniach jednocze\u015bnie i uczestniczy\u0107 w tym
    samym czasie w r\u00f3\u017cnych wirtualnych wydarzeniach\u201d152. A rozeznawanie
    jest \u201eszczeg\u00f3lnie wa\u017cne, kiedy w naszym \u017cyciu pojawia si\u0119 nowo\u015b\u0107, a
    zatem kiedy trzeba rozezna\u0107, czy jest ona \u00abnowym winem\u00bb, kt\u00f3re pochodzi
    od Boga, czy te\u017c zwodnicz\u0105 nowo\u015bci\u0105 ducha tego \u015bwiata lub ducha
    diab\u0142a\u201d153.<\/li>
  280. To rozeznawanie, \u201echocia\u017c obejmuje rozum i roztropno\u015b\u0107, to je
    przewy\u017csza, bo chodzi w nim o dostrze\u017cenie tajemnicy jedynego i
    niepowtarzalnego planu, jaki B\u00f3g ma dla ka\u017cdego. [\u2026] Stawk\u0105 jest sens
    mojego \u017cycia wobec Ojca, kt\u00f3ry mnie zna i kocha, ten prawdziwy sens,
    dla kt\u00f3rego mog\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107 me \u017cycie, a kt\u00f3rego nikt nie zna lepiej ni\u017c
    On\u201d154.<\/li>
  281. W tym kontek\u015bcie, zawiera si\u0119 kszta\u0142towanie sumienia, kt\u00f3re
    pozwala, by rozeznawanie dojrzewa\u0142o w swojej g\u0142\u0119bi i wierno\u015bci Bogu:
    \u201eFormowanie sumienia jest procesem obejmuj\u0105cym ca\u0142e \u017cycie, w kt\u00f3rym
    152 Adhort. apost. Gaudete et exsultate (19 marca 2018), 167.
    153 Tam\u017ce, 168.
    154 Tam\u017ce, 170.
    98
    uczy si\u0119 \u017cywi\u0107 te same uczucia jak Jezus Chrystus, przyjmuj\u0105c kryteria
    Jego wybor\u00f3w i intencje Jego dzia\u0142ania (por. Flp 2, 5)\u201d155 .<\/li>
  282. Formacja ta oznacza gotowo\u015b\u0107, by da\u0107 si\u0119 przekszta\u0142ca\u0107
    Chrystusowi, a zarazem \u201eregularne praktykowanie dobra, sprawdzane w
    rachunku sumienia: chodzi w nim nie tylko o rozpoznanie grzech\u00f3w, ale
    tak\u017ce dzie\u0142a Boga w naszym codziennym do\u015bwiadczeniu, w wydarzeniach
    historii i kultur, w kt\u00f3rych \u017cyjemy, w \u015bwiadectwie wielu innych m\u0119\u017cczyzn
    i kobiet, kt\u00f3rzy nas poprzedzili lub towarzyszyli nam swoj\u0105 m\u0105dro\u015bci\u0105.
    Wszystko to pomaga wzrasta\u0107 w cnocie roztropno\u015bci, wyra\u017caj\u0105c og\u00f3lny
    kierunek \u017cycia konkretnymi decyzjami, maj\u0105c pogodn\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107
    w\u0142asnych dar\u00f3w i ogranicze\u0144\u201d156.
    JAK ROZPOZNA\u0106 SWOJE POWO\u0141ANIE<\/li>
  283. Wyrazem rozeznawania jest wysi\u0142ek wk\u0142adany w rozpoznawanie
    w\u0142asnego powo\u0142ania. Jest to zadanie, kt\u00f3re wymaga przestrzeni
    samotno\u015bci i ciszy, poniewa\u017c jest to bardzo osobista decyzja, kt\u00f3rej nikt
    inny nie mo\u017ce za nas podj\u0105\u0107: \u201eChocia\u017c Pan przemawia do nas na bardzo
    r\u00f3\u017cne sposoby, podczas naszej pracy, poprzez innych ludzi i w ka\u017cdej
    chwili, nie mo\u017cna pomin\u0105\u0107 milczenia d\u0142u\u017cszej modlitwy, potrzebnej, aby
    lepiej postrzega\u0107 ten j\u0119zyk, by zinterpretowa\u0107 rzeczywiste znaczenie
    natchnie\u0144, kt\u00f3re naszym zdaniem otrzymali\u015bmy, aby uspokoi\u0107 l\u0119ki i
    scali\u0107 ca\u0142e nasze \u017cycie w Bo\u017cym \u015bwietle\u201d157.<\/li>
  284. To milczenie nie jest form\u0105 izolacji, bo \u201etrzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce
    rozeznanie modlitewne wymaga wyj\u015bcia od gotowo\u015bci do s\u0142uchania: Pana
    Boga, innych os\u00f3b, samej rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3ra za ka\u017cdym razem na
    nowe sposoby stawia przed nami wyzwania. Tylko ten, kto jest got\u00f3w
    s\u0142ucha\u0107, posiada wolno\u015b\u0107 wyrzeczenia si\u0119 swojego niepe\u0142nego i
    niewystarczaj\u0105cego punktu widzenia. [\u2026] W ten spos\u00f3b jest on naprawd\u0119
    got\u00f3w do przyj\u0119cia takiego wezwania, kt\u00f3re prze\u0142amuje jego poczucie
    pewno\u015bci, ale prowadzi go do lepszego \u017cycia, poniewa\u017c nie wystarczy, by
    155 DK 108.
    156 Tam\u017ce.
    157 Adhort. apost. Gaudete et exsultate (19 marca 2018), 171.
    99
    wszystko dzia\u0142o si\u0119 pomy\u015blnie, aby wszystko by\u0142o spokojne. Mo\u017ce si\u0119
    zdarzy\u0107, \u017ce B\u00f3g daje nam co\u015b wi\u0119cej, ale w naszym wygodnym
    roztargnieniu tego nie rozpoznajemy\u201d158.<\/li>
  285. Je\u015bli chodzi o rozeznanie powo\u0142ania, konieczne jest zadanie sobie
    kilku pyta\u0144. Nie nale\u017cy rozpoczyna\u0107 od zastanawiania si\u0119, gdzie mo\u017cna
    by by\u0142o wi\u0119cej zarobi\u0107 lub zdoby\u0107 wi\u0119cej s\u0142awy i presti\u017cu spo\u0142ecznego, ale
    nie powinno si\u0119 te\u017c zaczyna\u0107 od zastanawiania si\u0119, jakie zadania
    przynios\u0142yby wi\u0119cej przyjemno\u015bci. Aby unikn\u0105\u0107 b\u0142\u0119d\u00f3w, nale\u017cy zmieni\u0107
    perspektyw\u0119 i zada\u0107 sobie pytanie: czy znam siebie samego poza moimi
    pozorami i odczuciami? Czy wiem, co przynosi rado\u015b\u0107 mojemu sercu, a co
    je zasmuca? Jakie s\u0105 moje mocne, a jakie s\u0142abe strony? W \u015blad za nimi,
    natychmiast pojawiaj\u0105 si\u0119 kolejne pytania: jak mog\u0119 s\u0142u\u017cy\u0107 lepiej i by\u0107
    bardziej u\u017cyteczny dla \u015bwiata i Ko\u015bcio\u0142a? Jakie jest moje miejsce na
    ziemi? Co mog\u0119 zaoferowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwu? Za tymi pytaniami
    przychodz\u0105 kolejne, bardzo realistyczne: czy mam umiej\u0119tno\u015bci potrzebne
    do \u015bwiadczenia tej s\u0142u\u017cby, czy mog\u0119 je naby\u0107 lub rozwin\u0105\u0107?<\/li>
  286. Pytania te musz\u0105 by\u0107 postawione nie tyle w odniesieniu do siebie i
    w\u0142asnych sk\u0142onno\u015bci, ale raczej w relacji do innych, wobec nich, aby
    rozeznawanie umiejscawia\u0142o w\u0142asne \u017cycie w relacji do innych. Dlatego te\u017c
    chcia\u0142bym przypomnie\u0107, jak brzmi to wielkie pytanie: \u201eWiele razy w \u017cyciu
    marnujemy czas, pytaj\u0105c siebie: \u00abKim jestem?\u00bb Mo\u017cesz zadawa\u0107 sobie
    pytanie, kim jeste\u015b, i sp\u0119dzi\u0107 ca\u0142e \u017cycie, szukaj\u0105c tego, kim jeste\u015b. Ale
    zadaj sobie pytanie: \u00abDla kogo jestem?\u00bb\u201d159. Jeste\u015b niew\u0105tpliwie dla Boga.
    Ale On chcia\u0142, aby\u015b by\u0142 tak\u017ce dla innych, i wyposa\u017cy\u0142 ci\u0119 w wiele cech,
    sk\u0142onno\u015bci, dar\u00f3w i charyzmat\u00f3w, kt\u00f3re nie s\u0105 dla ciebie, ale dla innych.
    PRZYJACIELSKIE WEZWANIE<\/li>
  287. Aby rozezna\u0107 w\u0142asne powo\u0142anie, nale\u017cy wpierw uzna\u0107, \u017ce jest ono
    wezwaniem przyjaciela: Jezusa. A kiedy sprawia si\u0119 prezent przyjacio\u0142om,
    podarowuje si\u0119 im to, co najlepsze. Niekoniecznie musi to by\u0107 rzecz
    najdro\u017csza albo trudna do znalezienia, ale taka, o kt\u00f3rej wiemy, \u017ce sprawi
    158 Tam\u017ce, 172.
    159 Discorso nel Veglia di preghiera in preparazione alla Giornata Mondiale della
    Giovent\u00f9, Basilica di S. Maria Maggiore (8 kwietnia 2017): AAS 109 (2017), 447.
    100
    drugiej osobie rado\u015b\u0107. Przyjaciel ma co do tego tak\u0105 jasno\u015b\u0107, \u017ce mo\u017ce
    wyobra\u017ca\u0107 sobie u\u015bmiech przyjaciela, kiedy ten otwiera\u0107 b\u0119dzie
    otrzymany podarunek. To rozeznawanie przyja\u017ani jest tym, co proponuj\u0119
    jako wz\u00f3r dla m\u0142odych ludzi, je\u015bli pragn\u0105 zrozumie\u0107 wol\u0119 Boga wzgl\u0119dem
    swojego \u017cycia.<\/li>
  288. Chc\u0119, aby\u015bcie wiedzieli, \u017ce kiedy Pan my\u015bli o ka\u017cdym z nas, o tym,
    co chcia\u0142by mu podarowa\u0107, my\u015bli o nim jako o swoim osobistym
    przyjacielu. A je\u015bli zdecydowa\u0142 si\u0119 podarowa\u0107 ci \u0142ask\u0119, charyzmat, kt\u00f3ry
    pozwoli Ci \u017cy\u0107 pe\u0142ni\u0105 \u017cycia i przemieni ci\u0119 w osob\u0119 po\u017cyteczn\u0105 dla innych,
    w kogo\u015b, kto pozostawi \u015blad w historii, z pewno\u015bci\u0105 pojawi si\u0119 co\u015b, co ci\u0119
    uszcz\u0119\u015bliwi w twym najskrytszym wn\u0119trzu i b\u0119dzie ekscytowa\u0107 ci\u0119
    bardziej ni\u017c cokolwiek innego na tym \u015bwiecie. Nie dlatego, \u017ce to, co ma
    zamiar ci podarowa\u0107, to niezwyk\u0142y lub rzadki charyzmat, ale dlatego, \u017ce
    b\u0119dzie to na twoj\u0105 miar\u0119, na miar\u0119 ca\u0142ego twojego \u017cycia.<\/li>
  289. Dar powo\u0142ania niew\u0105tpliwie b\u0119dzie wymagaj\u0105cym darem. Dary Bo\u017ce
    zak\u0142adaj\u0105 interakcj\u0119 i aby si\u0119 nimi cieszy\u0107, musisz du\u017co w\u0142o\u017cy\u0107, musisz
    podj\u0105\u0107 ryzyko. Ale nie b\u0119dzie to wymaganie obowi\u0105zku na\u0142o\u017conego przez
    kogo\u015b z zewn\u0105trz, ale co\u015b, co pobudzi ci\u0119 do wzrostu i dokonywania
    wybor\u00f3w, kt\u00f3re sprawi\u0105, \u017ce ten dar dojrzeje i stanie si\u0119 darem dla innych.
    Kiedy Pan wzbudza powo\u0142anie, nie tylko my\u015bli o tym, kim jeste\u015b, ale o
    tym wszystkim, czym wraz z Nim i innymi mo\u017cesz si\u0119 sta\u0107.<\/li>
  290. Moc \u017cycia i si\u0142a w\u0142asnej osobowo\u015bci ubogacaj\u0105 si\u0119 wzajemnie we
    wn\u0119trzu ka\u017cdej m\u0142odej osoby i nak\u0142aniaj\u0105 j\u0105 do przekraczania wszelkich
    ogranicze\u0144. Brak do\u015bwiadczenia pozwala, aby to si\u0119 dzia\u0142o, nawet je\u015bli
    pr\u0119dko przekszta\u0142ca si\u0119 w do\u015bwiadczenie, cz\u0119sto bolesne. Wa\u017cne jest, aby
    nawi\u0105za\u0107 kontakt pomi\u0119dzy tym pragnieniem \u201eniesko\u0144czonego pocz\u0105tku
    niepoddanego jeszcze pr\u00f3bie\u201d160 a bezwarunkow\u0105 przyja\u017ani\u0105, kt\u00f3r\u0105 Jezus
    nam ofiaruje. Wyb\u00f3r, kt\u00f3ry proponuje nam Jezus, ponad ka\u017cdym
    prawem i ka\u017cdym obowi\u0105zkiem, to pod\u0105\u017canie za Nim, na wz\u00f3r przyjaci\u00f3\u0142,
    kt\u00f3rzy szukaj\u0105 siebie, pod\u0105\u017caj\u0105 za sob\u0105 i odnajduj\u0105 si\u0119 ze wzgl\u0119du na
    czyst\u0105 przyja\u017a\u0144. Wszystko inne pojawia si\u0119 p\u00f3\u017aniej, a nawet
    niepowodzenia \u017cycia mog\u0105 by\u0107 nieocenionym do\u015bwiadczeniem dla tej
    przyja\u017ani, kt\u00f3ra nigdy si\u0119 nie zrywa.
    160 ROMANO GUARDINI, Le et\u00e0 della vita, w Opera omnia IV, 1, Morcelliana, Brescia,
    2015, 209.
    101
    S\u0141UCHANIE I TOWARZYSZENIE<\/li>
  291. Istniej\u0105 kap\u0142ani, zakonnicy i zakonnice, \u015bwieccy, profesjonali\u015bci, a
    tak\u017ce wykwalifikowani m\u0142odzi ludzie, kt\u00f3rzy mog\u0105 towarzyszy\u0107 innym
    m\u0142odym w rozeznawaniu ich powo\u0142ania. Kiedy musimy pom\u00f3c drugiemu
    rozpozna\u0107 \u015bcie\u017ck\u0119 jego \u017cycia, pierwsz\u0105 powinno\u015bci\u0105 jest s\u0142uchanie go. A
    s\u0142uchanie obejmuje trzy r\u00f3\u017cne i uzupe\u0142niaj\u0105ce si\u0119 wra\u017cliwo\u015bci lub uwagi.<\/li>
  292. Pierwsza wra\u017cliwo\u015b\u0107 lub uwaga skierowana jest na osob\u0119. Chodzi o
    s\u0142uchanie drugiego, kt\u00f3ry oddaje siebie w swoich s\u0142owach. Znakiem tego
    s\u0142uchania jest czas po\u015bwi\u0119cony drugiemu. Nie chodzi o ilo\u015b\u0107, ale o to, \u017ce
    m\u00f3j czas jest jego czasem: potrzebuje mnie, aby wyrazi\u0107 wobec mnie to,
    co pragnie wyrazi\u0107. Musi czu\u0107, \u017ce s\u0142ucham go bezwarunkowo, bez
    obra\u017cania si\u0119, bez skandalu, bez zawracania g\u0142owy, bez zm\u0119czenia. W
    taki spos\u00f3b s\u0142ucha Pan, pod\u0105\u017caj\u0105c wraz z uczniami z Emaus,
    towarzysz\u0105c im przez d\u0142ugi odcinek drogi, wiod\u0105cej w przeciwnym
    kierunku ni\u017c w\u0142a\u015bciwy (por. \u0141k 24, 13-35). Kiedy Jezus daje do
    zrozumienia, \u017ce zamierza i\u015b\u0107 dalej, podczas gdy ci dwaj uczniowie doszli
    ju\u017c do domu, w\u00f3wczas rozumiej\u0105 oni, \u017ce on podarowa\u0142 im sw\u00f3j czas i oni
    tak\u017ce ofiarowuj\u0105 mu sw\u00f3j czas, proponuj\u0105c go\u015bcin\u0119. To uwa\u017cne i
    bezinteresowne s\u0142uchanie wskazuje na warto\u015b\u0107, jak\u0105 ma dla nas druga
    osoba, ponad jej pomys\u0142ami i wyborami \u017cyciowymi.<\/li>
  293. Drug\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 lub uwag\u0105 jest rozeznawanie. Chodzi o
    uchwycenie w\u0142a\u015bciwego momentu, w kt\u00f3rym dostrzega si\u0119 \u0142ask\u0119 lub
    pokus\u0119. Poniewa\u017c czasami sprawy, kt\u00f3re przekraczaj\u0105 nasz\u0105 wyobra\u017ani\u0119,
    s\u0105 tylko pokusami, kt\u00f3re odci\u0105gaj\u0105 nas od naszej prawdziwej \u015bcie\u017cki.
    Tutaj musz\u0119 zada\u0107 sobie pytanie, co dok\u0142adnie ta osoba mi m\u00f3wi, co chce
    mi powiedzie\u0107, co chce, abym zrozumia\u0142, co si\u0119 z ni\u0105 dzieje? S\u0105 to
    pytania, kt\u00f3re pomagaj\u0105 zrozumie\u0107, w jaki spos\u00f3b pewne kwestie s\u0105 ze
    sob\u0105 wzajemnie powi\u0105zane, a tak\u017ce poczu\u0107 ci\u0119\u017car i rytm wynikaj\u0105cych z
    nich uczu\u0107. To s\u0142uchanie jest ukierunkowane na rozeznanie zbawczych
    s\u0142\u00f3w dobrego Ducha, kt\u00f3ry oferuje nam prawd\u0119 o Panu, ale tak\u017ce
    rozeznanie pu\u0142apek z\u0142ego ducha \u2013 jego oszustw i jego uwodzenia. Musisz
    mie\u0107 odwag\u0119, czu\u0142o\u015b\u0107 i delikatno\u015b\u0107, kt\u00f3re s\u0105 niezb\u0119dne, aby pom\u00f3c
    drugiemu rozr\u00f3\u017cni\u0107 prawd\u0119 oraz oszustwa lub wym\u00f3wki.<\/li>
  294. Trzecia wra\u017cliwo\u015b\u0107 lub uwaga polega na s\u0142uchaniu impuls\u00f3w,
    kt\u00f3rych inni do\u015bwiadczaj\u0105 \u201ez wyprzedzeniem\u201d. To jest g\u0142\u0119bokie
    102
    ws\u0142uchiwanie si\u0119 w to, \u201edok\u0105d ten drugi naprawd\u0119 chce i\u015b\u0107\u201d. Poza tym, co
    czujesz i my\u015blisz w tera\u017aniejszo\u015bci i co robi\u0142e\u015b w przesz\u0142o\u015bci, uwaga
    skupiona jest na tym, czym chcia\u0142by\u015b by\u0107. Czasami oznacza to, \u017ce dana
    osoba nie zwraca zbytnio uwagi na to, co lubi, na swoje powierzchowne
    pragnienia, ale na to, co najbardziej podoba si\u0119 Panu, na Jego projekt dla
    \u017cycia, kt\u00f3ry wyra\u017ca si\u0119 w natchnieniach serca, poza pow\u0142ok\u0105 gust\u00f3w i
    uczu\u0107. W tym s\u0142uchaniu zwraca si\u0119 uwag\u0119 na ostateczn\u0105 intencj\u0119, kt\u00f3ra
    decyduje o kszta\u0142cie \u017cycia, poniewa\u017c istnieje kto\u015b taki jak Jezus, kt\u00f3ry
    rozumie i ceni t\u0119 ostateczn\u0105 intencj\u0119 serca. Dlatego zawsze ch\u0119tnie
    pomaga ka\u017cdemu j\u0105 rozpoznawa\u0107 i wystarczy, aby kto\u015b powiedzia\u0142:
    \u201ePanie, ratuj mnie! Miej dla mnie mi\u0142osierdzie!\u201d.<\/li>
  295. Tylko w taki spos\u00f3b rozeznawanie staje si\u0119 narz\u0119dziem walki, do
    lepszego pod\u0105\u017cania za Panem161. Tak wi\u0119c pragnienie rozpoznania
    w\u0142asnego powo\u0142ania zyskuje najwy\u017csz\u0105 intensywno\u015b\u0107, inn\u0105 jako\u015b\u0107 i
    wy\u017cszy poziom, kt\u00f3ry du\u017co bardziej koresponduje z godno\u015bci\u0105 samego
    \u017cycia. Poniewa\u017c ostatecznie dobre rozeznanie jest drog\u0105 wolno\u015bci, kt\u00f3ra
    wydobywa to, co unikalne z ka\u017cdej osoby, to, co jest tak indywidualne,
    tak osobiste, \u017ce zna to tylko B\u00f3g. Pozostali nie mog\u0105 w pe\u0142ni zrozumie\u0107
    ani przewidzie\u0107 z zewn\u0105trz, jak si\u0119 to rozwinie.<\/li>
  296. Dlatego gdy kto\u015b s\u0142ucha w ten spos\u00f3b drugiego, musi w pewnym
    momencie znikn\u0105\u0107, aby pozwoli\u0107 mu pod\u0105\u017ca\u0107 t\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105, kt\u00f3r\u0105 odkry\u0142.
    Znika, jak Pan znikn\u0105\u0142 sprzed oczu swoich uczni\u00f3w, pozostawiaj\u0105c ich
    samymi z ich \u017carliwo\u015bci\u0105 serc, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 nieodpartym impulsem do
    wyruszenia w drog\u0119 (\u0141k 24, 31-33). Po powrocie do wsp\u00f3lnoty uczniowie z
    Emaus otrzymuj\u0105 potwierdzenie, \u017ce Pan naprawd\u0119 zmartwychwsta\u0142 (\u0141k
    24, 34).<\/li>
  297. Poniewa\u017c \u201eczas przewy\u017csza przestrze\u0144\u201d162, powinni\u015bmy pobudza\u0107
    procesy i im towarzyszy\u0107, a nie narzuca\u0107 drog\u0119. I s\u0105 to procesy os\u00f3b,
    kt\u00f3re s\u0105 zawsze wyj\u0105tkowe i wolne. Dlatego trudno jest stworzy\u0107 w\u0142a\u015bciwe
    recepty, nawet je\u015bli wszystkie znaki s\u0105 pozytywne, poniewa\u017c \u201enale\u017cy
    podda\u0107 czynniki pozytywne uwa\u017cnemu rozeznaniu, aby nie pozosta\u0142y w
    izolacji, ani si\u0119 sobie nie przeciwstawia\u0142y, absolutyzuj\u0105c sw\u0105 warto\u015b\u0107 i
    nawzajem si\u0119 zwalczaj\u0105c. To samo trzeba powiedzie\u0107 o zjawiskach
    161 Por. Adhort. apost. Gaudete et exsultate (19 marca 2018), 169.
    162 Adhort. apost. Evangelii gaudium (24 listopada 2013), 222: AAS 105 (2013), 1111.
    103
    negatywnych. Nie mo\u017cna wszystkich ich bezwarunkowo odrzuca\u0107,
    poniewa\u017c w ka\u017cdym z nich mo\u017ce by\u0107 ukryta jaka\u015b warto\u015b\u0107, kt\u00f3rej prawda
    czeka na pe\u0142ne wydobycie\u201d163.<\/li>
  298. Ale aby towarzyszy\u0107 innym na tej \u015bcie\u017cce, najpierw musisz mie\u0107
    do\u015bwiadczenie pod\u0105\u017cania ni\u0105 samemu. Zrobi\u0142a to Maryja, mierz\u0105c si\u0119 ze
    swoimi pytaniami i w\u0142asnymi trudno\u015bciami, gdy by\u0142a bardzo m\u0142oda.
    Niech Ona odnowi wasz\u0105 m\u0142odo\u015b\u0107 moc\u0105 swojej modlitwy i zawsze
    towarzyszy wam Jej obecno\u015b\u0107 jako Matki.<\/li><\/ol>\n\n\n\n
    \n\n\n\n

    I NA KONIEC\u2026 \u017bYCZENIE<\/p>\n\n\n\n

    1. Drodzy m\u0142odzi, b\u0119d\u0119 szcz\u0119\u015bliwy, widz\u0105c, \u017ce biegniecie szybciej ni\u017c ci
      wolni i l\u0119kliwi. Biegnijcie \u201epoci\u0105gani przez to Oblicze, tak bardzo
      umi\u0142owane, kt\u00f3re adorujemy w \u015bwi\u0119tej Eucharystii i rozpoznajemy w ciele
      cierpi\u0105cego brata. Niech was ponagla Duch \u015awi\u0119ty do tego biegu naprz\u00f3d.
      Ko\u015bci\u00f3\u0142 potrzebuje waszego zapa\u0142u, waszych intuicji, waszej wiary.
      Potrzebujemy tego! A kiedy dojdziecie tam, gdzie my jeszcze nie
      dotarli\u015bmy, miejcie cierpliwo\u015b\u0107, \u017ceby na nas zaczeka\u0107\u201d164.
      Loreto, w Sanktuarium \u015awi\u0119tego Domku, 25 marca 2019, w uroczysto\u015b\u0107
      Zwiastowania Pa\u0144skiego, si\u00f3dmego roku mojego pontyfikatu.
      163 \u015aW. JAN PAWE\u0141 II, Posynodalna Adhort. apost. Pastores dabo vobis (25 marca
      1992), 10: AAS 84 (1992), 672.
      164 Rozwa\u017canie na zako\u0144czenie czuwania modlitewnego m\u0142odzie\u017cy w\u0142oskiej na
      Circo Massimo w Rzymie (11 sierpnia 2018): L\u2019Osservatore Romano, wyd.
      polskie, n. 8\/9 (405)\/2018, s. 30.<\/li><\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      POSYNODALNA ADHORTACJA APOSTOLSKACHRISTUS VIVITOJCA \u015aWI\u0118TEGO FRANCISZKADO M\u0141ODYCH I CA\u0141EGO LUDU BO\u017bEGO2 Chrystus \u017cyje. On jest nasz\u0105 nadziej\u0105, jest najpi\u0119kniejsz\u0105 m\u0142odo\u015bci\u0105tego…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2511"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2511"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2511\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2513,"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2511\/revisions\/2513"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.odnowa.domchleba.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2511"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}